I OZ 790/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.G. i Z.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w pkt 3 wyroku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 190/14 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi B.G. i Z.G. na bezczynność Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie (dawniej Telekomunikacja Polska S.A. siedzibą w Warszawie) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1) oddalić zażalenie 2) odmówić sprostowania zaskarżonego postanowienia 3) nakazać zwrot na rzecz B.G. i Z.G. solidarnie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 190/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.G. i Z.G. na bezczynność Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie (dawniej: Telekomunikacja Polska S.A. z siedzibą w Warszawie) w pkt 1 zobowiązał Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie do rozpatrzenia wniosku B.G. i Z.G. z dnia 17 czerwca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w pkt 2 stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 3 zasądził od spółki na rzecz B.G. i Z.G. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. B.G. i Z.G. na podstawie art. 194 §1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej jako: p.p.s.a.) wnieśli zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 3 wyroku. Na wniosek strony, postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 190/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do wniesienia zażalenia. W ramach środka odwoławczego zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a., wskazując, iż Sąd ten, mimo uwzględnienia skargi przyznał skarżącym zwrot kwoty stanowiącej tylko połowę wpisu od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz zwrot kosztów zastępstwa przez radcę prawnego jedynie dla jednego ze skarżących, podczas gdy każdemu z nich przysługuje zwrot kosztów postępowania w całości. Wskazując na powyższe, wnoszący zażalenie zażądali zmiany zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od Orange Polska S .A. z siedzibą w Warszawie na rzecz każdego ze skarżących zwrotu pełnych kosztów postępowania, tj. zasądzenie od Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz B. i Z. G. kwoty 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla każdego ze skarżących, a także o zasądzenie od spółki na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, według norm przepisanych. Alternatywnie, na wypadek nieuwzględnienia zażalenia, strona wniosła o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2014 r., w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach, poprzez zmianę powyższego wyroku przez: 1) zasądzenie od Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz skarżącej B. G. kwoty 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 2) zasądzenie od Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz skarżącego Z. G. kwoty 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Strona wniosła o rozpatrzenie wniosku o uzupełnienie na posiedzeniu niejawnym. Również alternatywnie, w zażaleniu sformułowano wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, tj. błędu rachunkowego polegającego na wpisaniu w pkt 3 wyroku z dnia 14 maja 2014 r. kwoty 357 zł zamiast kwoty 697 zł jako należnej tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 21 lipca 2014 r. Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie ustosunkowała się do zażalenia wskazując na bezzasadność podniesionych w nim zarzutów, wniosła o jego oddalenie oraz o zasądzenie "na rzecz strony przeciwnej" kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.) zażalenie przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę B.G. i Z.G. zobowiązał spółkę Orange do rozpatrzenia ich wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zwrot kosztów między stronami w razie uwzględnienia skargi normuje art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym, skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie natomiast do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W rozpatrywanej sprawie do kosztów sądowych poniesionych przez skarżących należał wpis stały od skargi na bezczynność, którego wysokość określona w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. O wysokości wynagrodzenia pełnomocnika decydował natomiast § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490), zgodnie z którym wynagrodzenie to wynosi 240 zł. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska autora zażalenia, który twierdzi, iż skarżącym przysługuje dwukrotny zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewidzianej w rozporządzeniu, ponieważ pełnomocnik reprezentował dwoje skarżących. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tej kwestii miało ustalenie pozycji procesowej skarżących w postępowaniu. Zauważyć przede wszystkim należy, iż przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była bezczynność polegająca na nierozpatrzeniu wspólnego wniosku B.G. i Z.G. z dnia 17 czerwca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Między skarżącymi zachodzi w tej sprawie współuczestnictwo materialne, charakteryzujące się tym, że ich uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Wniesienie skargi jednym pismem, podanie jednego adresu do doręczeń, czy też posiadanie tego samego pełnomocnika w sprawie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków. W rozpatrywanej sprawie wspólność praw i obowiązków skarżących wywodzi się z tego, iż skarżący wystąpili z jednym, wspólnym wnioskiem na tej samej podstawie prawnej, tj. na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, która - niezależnie od sytuacji prawnej, czy celów podmiotu wnioskującego - uprawnia do zgłoszenia żądania udostępnienia informacji publicznej każdego. Na gruncie niniejszej sprawy mamy więc do czynienia z wniesieniem skargi w imieniu skarżących stanowiących w istocie jedną, reprezentowaną przez pełnomocnika, stronę postępowania sądowego. Tymczasem - jak wcześniej wspomniano - stosownie do art. 205 §2 p.p.s.a. do podlegających zwrotowi niezbędnych kosztów postępowania strony wlicza się wynagrodzenia i wydatki tylko jednego reprezentującego ją adwokata lub radcy prawnego. Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozstrzygnął o zwrocie kosztów postępowania między stronami zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które składał się wpis od skargi (100 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł.). Nie uszło uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego, że strona uiściła wpis w wysokości 200 zł, a więc wyższej od wynikającej z powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. W zaistniałej sytuacji kwota przewyższająca wartość należną, podlegała zwrotowi z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, o czym orzeczono w pkt 3 sentencji. W odniesieniu do wniosku o sprostowanie sformułowanego na wypadek, gdyby zażalenie podlegało oddaleniu, zauważyć trzeba, iż na podstawie art. 156 §3 p.p.s.a. NSA uprawniony jest z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji. Sprostowaniu podlegają jednak wyłącznie występujące w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki (art. 156 §1 p.p.s.a.). Tryb sprostowania pozwala eliminować uchybienia o charakterze niemerytorycznym, oczywiste tj. widoczne dla każdego. Celem wspomnianej instytucji procesowej jest naprawienie wadliwości orzeczenia poprzez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał. Sprostowanie nie stanowi instytucji konkurencyjnej wobec środków odwoławczych, gdyż nie służy ono do merytorycznej zmiany wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia. Mając to na uwadze, nie można przyjąć, jak chce tego autor zażalenia, że wskazana w pkt 3 wyroku wysokość zwrotu kosztów stanowi podlegającą sprostowaniu oczywistą omyłkę w postaci błędu rachunkowego. Z omyłką tego rodzaju mamy do czynienia, gdy błąd wynika z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, które odbywają się na niekwestionowanych wartościach (sumach, liczbach), a jedynie ich wynik jest skutkiem nieprawidłowych obliczeń (zob.: postanowienie NSA z 18 września 2014 r. I OZ 753/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Jak wykazano, w rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowego zsumowania przyjętych wartości. Żądanie wprowadzenia zmian w zaskarżonym postanowieniu poprzez uwzględnienie w nim podwójnej wartości kosztów zastępstwa procesowego stanowiło w istocie kwestionowanie merytorycznej treści tego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do żądania uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zauważyć należy, że wobec braku regulacji analogicznej do art. 156 §3 p.p.s.a., która delegowałaby właściwość do rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie wyroku pierwszej instancji na rzecz NSA, Sąd ten nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie uzupełnienia orzeczenia WSA. Po dokonaniu zwrotu akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie miał zatem możliwość zająć się jego procesowym załatwieniem, przy czym w pierwszej kolejności dokona badania spełnienia warunków formalnych określonych w art. 157 §1 p.p.s.a. Na koniec zauważyć należy, iż zgłoszone przez B.G. i Z.G. żądanie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wobec oddalenia zażalenia w świetle art. 197 §2 p.p.s.a. w związku z art. 203 okazały się nieuzasadnione. Jednocześnie, wobec braku wyraźnych uregulowań ustawowych, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził podstaw do zasądzenia na rzecz spółki Orange zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w zakresie sporządzenia pisma procesowego stanowiącego odpowiedź na zażalenie. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §1 i 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić oraz na podstawie art. 156 §3 w związku z art. 166 p.p.s.a. odmówił sprostowania zaskarżonego postanowienia zawartego w pkt 3 wyroku.