II OZ 1042/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SO/Bk 10/14 odrzucające zażalenie A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów oraz referendarzy WSA w Olsztynie do rozpoznania sprawy II SO/Ol 39/12 i rozpoznania złożonego w niej wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy B. w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie. A.Z. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r. oddalające jego wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od orzekanie w sprawie II SO/Ol 39/12 i złożonego w niej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2014 r. Przewodniczący Wydziału wezwał wnioskodawcę do złożenia jednego odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem - w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie do wykonania powyższego obowiązku doręczono żalącemu się w dniu 10 lipca 2014 r. Termin na złożenie odpisu upływał zatem w dniu 17 lipca 2014 r. Do tej daty odpisy zażalenia nie zostały złożone. W odpowiedzi na ww. wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia 14 lipca 2014 r. zakwestionował jego prawidłowość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie wniesione przez A. Z. wskazując, że nie spełniało ono wymogu formalnego określonego w art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd uznał, że w powyższych okolicznościach wnioskodawcę należało wezwać do nadesłania - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - brakującego odpisu zażalenia. Wnioskodawca nie jest bowiem jedyną stroną postępowania wpadkowego dotyczącego wyłączenia sędziów. Pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach niewykonania obowiązku wynikającego z wezwania w wyznaczonym przez Sąd terminie nie uzupełniono braku formalnego zażalenia, co uzasadniało jego odrzucenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Dla wzmocnienia przytoczonej argumentacji Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której przyjęto, iż niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. Z., wnosząc o jego uchylenie w całości ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa lub naruszenia prawa. Podniósł szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, wskazując na nieważność z mocy prawa zaskarżonego postanowienia z uwagi na orzekanie w tej sprawie przez sędziego WSA Marka Leszczyńskiego, który wydał zaskarżone postanowienie w sytuacji, w której podjął on również postanowienie od którego wniesiono odrzucone zażalenie. A zatem ten sam sędzia dokonywał oceny zaskarżalności zażalenia na swoje postanowienie. Ponadto zakwestionował ustalenia Sądu w zakresie uznania, że zażalenie obarczone jest brakiem formalnym, uzasadniającym jego odrzucenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do podnoszonych w zażaleniu zarzutów dotyczących nieważności postępowania z powodu orzekania tego samego sędziego w tej samej sprawie, w sytuacji kiedy będące przedmiotem zaskarżenia postanowienie wydał ten sam sędzia, który wcześniej orzekał w przedmiocie wyłączenia sędziów z wniosku złożonego przez skarżącego w tej sprawie. Odmawiając słuszności podniesionym w tej mierze argumentom wskazać należy, że w świetle art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "sprawy", o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., należy rozumieć orzeczenie rozstrzygające sprawę sądowoadministracyjną co do istoty (to jest wyrok lub postanowienie w przedmiocie zaskarżonego aktu administracyjnego), nie zaś rozstrzygnięcie kwestii incydentalnej w toku postępowania. Podejmowane przez sąd postanowienia w kwestiach, takich jak: przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, przyznanie prawa pomocy, czy rozstrzyganie w przedmiocie innych wniosków stron – mają charakter wpadkowy i nie sposób przyjąć, by podjęcie w tym przedmiocie decyzji przez sędziego sprawozdawcę godziło w prawo strony do bezstronnego sądu. Spośród wielu orzeczeń sądów administracyjnych w szczególności należy wymienić uchwałę NSA z 23 maja 2005 r., I OPS 3/05, w której wyrażono pogląd, zgodnie z którym sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną (ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 110). Z kolei w postanowieniu z 19 października 2010 r., sygn. akt I FZ 369/10 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), NSA przyjął dopuszczalność rozstrzygania przez takiego sędziego kwestii przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Z powyższych względów fakt orzekania przez sędziego Marka Leszczyńskiego w składzie Sądu I instancji w sprawie o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych WSA w Olsztynie, nie był przeszkodą do wydania przez tego sędziego postanowienia o odrzuceniu zażalenia wniesionego na wydane w tej sprawie postanowienie. Dokonując natomiast oceny zasadności odrzucenia zażalenia przez Sąd pierwszej instancji wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zażalenie powinno zaś czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym (art. 194 § 3 p.p.s.a.). Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podstawę odrzucenia zażalenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych stanowi natomiast przepis art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie zasadnie wezwano A. Z. do nadesłania jednego odpisu zażalenia dla strony postępowania wpadkowego. Niedopełnienie zaś tego obowiązku we wskazanym przez Sąd siedmiodniowym terminie skutkować musiało odrzuceniem zażalenia, czego wnioskodawca – prawidłowo pouczony o skutkach uchylenia się od nadesłania odpisu – był świadomy. Sąd pierwszej instancji zobligowany był zatem, na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucić zażalenie. W świetle powyższego zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.