II OSK 2426/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-14

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Paweł Miładowski, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zamiaru rozbiórki obiektu budowlanego, które nie spełnia wymogów formalnych określonych w Prawie budowlanym, może skutkować wydaniem decyzji o sprzeciwie, nawet jeśli organ nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Niedopełnienie obowiązków uzupełnienia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, w tym braku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz braku odpowiednich szkiców i rysunków, skutkuje możliwością wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych nie wszczyna jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a organ dokonuje jedynie weryfikacji formalnej i materialnej zgłoszenia, nie prowadząc postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
I. Z. dokonał zgłoszenia zamiaru rozbiórki garażu. Prezydent nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, wskazanie terminu rozpoczęcia robót, szkice i rysunki oraz uzgodnienie z konserwatorem zabytków. I. Z. przedłożył akt notarialny potwierdzający rozebranie garażu. Prezydent wniósł sprzeciw, a Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że obowiązki nie zostały wykonane. WSA oddalił skargę I. Z., a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 429/14 w sprawie ze skargi I. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 429/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę I. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru rozbiórki. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W dniu 9 lipca 2013 r. I. Z. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce garażu na przedmiotowej działce. Prezydent [...] po sprawdzeniu, czy zgłoszenie spełnia warunki formalne z art. 30 ust. 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r., nr 187/2013, nałożył na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazanie terminu rozpoczęcia robót oraz o odpowiednie szkice i rysunki dotyczące planowanej rozbiórki, a także uzgodnienie decyzją [...] Konserwatora Zabytków zakresu robót objętych zgłoszeniem wobec postanowień uchwały nr LXXXII/2738/2006 Rady [...] z dnia 10 października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] Historycznego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2006 r. Nr 229, poz. 8494) oraz zgody wszystkich współużytkowników wieczystych działki nr [...] na wykonanie zgłoszonych robót. W wykonaniu tego obowiązku I. Z. przedłożył organowi akt notarialny nr Rep. A [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. potwierdzający rozebranie przedmiotowego garażu w dniach 9-10 sierpnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Prezydent [...] wniósł sprzeciw do dokonanego przez I. Z. zgłoszenia zamiaru dokonania rozbiórki garażu na działce nr [...] przy ul. [...] w W.. Odwołanie od ww. decyzji wniósł I. Z.. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków, tj. nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponadto załączony do zgłoszenia opis nie zawiera zakresu i sposobu wykonania zgłoszonych robót, terminu ich rozpoczęcia, nie zawiera również odpowiednich szkiców i rysunków przedstawiających przekrój objętego zgłoszeniem budynku. Wobec niewykonania przez inwestora obowiązków nałożonych ww. postanowieniem, mających istotny wpływ na ocenę zgodności zgłoszonej inwestycji z przepisami prawa, w ocenie organu odwoławczego kontrolowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem bowiem organ I instancji w takiej sytuacji zobowiązany był zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wydać decyzję wnoszącą sprzeciw. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. Z., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r., ewentualnie o ich uchylenie. W skardze podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia art. 30 ust. 2 i art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 7 i art. 12 § 1, art. 8, art. 9 i art. 11, art. 10, art. 75 § 1 i art. 78 § 1, art. 77 § 1 i art. 80, art. 105 § 1 i art. 156 § 5, art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2, art. 107 § 3 i art. 80 oraz art. 107 § 3 i art. 7 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 429/14, oddalając skargę powołał się na treść art. 28 ust. 1, art. 29-31 Prawa budowlanego i stwierdził, że organy słusznie uznały legalność wniesionego sprzeciwu. Niedopełnienie obowiązku uzupełnienia dokonanego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce ww. garażu musi skutkować wniesieniem sprzeciwu do tego zgłoszenia oznaczającym brak zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na przystąpienie do realizacji zamierzonych robót. Jako bezsporne Sądu uznał to, że skarżący, będący współużytkownikiem wieczystym działki i współwłaścicielem przedmiotowego garażu, w dniu 9 lipca 2013 r. wniósł zgłoszenie zamiaru rozbiórki garażu na terenie objętym ustaleniami ww. planu miejscowego. Plan ten w § 11 określa szczególne wymagania dotyczące ochrony konserwatorskiej w zakresie dokonania uzgodnień z właściwym Konserwatorem Zabytków. Ponadto Sąd wskazał na ustalenia organu, zgodnie z którymi dokonanie przez skarżącego zgłoszenia nie odpowiada wymogom art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Dlatego zasadnie organ nałożył na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia braków zgłoszenia po to aby ocenić zgodność planowanych robót budowlanych z przepisami prawa. W wyznaczonym terminie skarżący nie wykonał nałożonego obowiązku. Wobec tego zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ zobligowany był wnieść sprzeciw do zgłoszenia zamiaru rozbiórki przedmiotowego garażu. Zgłoszenie zamiaru wykonania jakichkolwiek robót budowlanych nie powoduje wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, zatem w postępowaniu tym nie biorą udziału inne osoby oprócz inwestora. Organ dokonuje weryfikacji formalnej i materialnej zgłoszenia oraz załączonej dokumentacji, nie prowadzi zaś żadnego postępowania dowodowego. Chybione zatem pozostają zarzuty dotyczące naruszenie przez organ I instancji przepisów K.p.a., gdyż znajdują one w postępowaniu zastosowanie od momentu wydania decyzji o sprzeciwie, a nie w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył I. Z., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. - art. 134 w zw. z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez ograniczenie się Sądu do przyznania racji organowi i podzielenia oraz powtórzenia jego stanowiska przy jednoczesnym braku rozpoznania postawionych w skardze zarzutów naruszenia przez organ enumeratywnie wskazanych przepisów prawa, bez wskazania oraz wyjaśnienia podstawy prawnej przyjęcia, tego, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia – konkretnych, jak to zostało wskazane wyżej – przepisów prawa są prawnie nieuzasadnione; - art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz. art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. przez ograniczenie sądowoadministracyjnej kontroli działalności organów administracji publicznej wyłącznie do samej decyzji organu II instancji i nieobjęcie przez WSA kontrolą działalności oraz decyzji organu I instancji, jak też działalności organu II instancji, poprzedzającej wydanie decyzji, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zostało wprost stwierdzone: a) "W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja utrzymująca w mocy decyzję w sprawie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania rozbiórki przez skarżącego" – str. 4; b) "Podkreślenia wymaga, że zgłoszenie zamiaru wykonania jakichkolwiek robót budolanych nie powoduje wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, zatem w postępowaniu tym nie biorą udziału inne osoby oprócz inwestora. Organ dokonuje weryfikacji formalnej i materialnej zgłoszenia oraz załączonej dokumentacji, nie prowadzi zaś żadnego postępowania dowodowego. Chybione zatem pozostają zarzuty dotyczące naruszenie przez organ I instancji przepisów K.p.a., gdyż znajdują one w postępowaniu zastosowanie od momentu wydania decyzji o sprzeciwie, a nie w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie" – str. 5. W odniesieniu do tego ostatniego stanowiska na szczególne podkreślenie zasługuje przede wszystkim to, że we wniesionej do WSA skardze zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, jak też przywołane w skardze cytaty pochodziły z decyzji organu Il-giej, a nie I-szej instancji; - art. 131 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez oparcie zaskarżonego wyroku tylko na części wynikających z akt administracyjnych ustaleń faktycznych, bez żadnego uzasadnienia, dlaczego zostały przez Sąd pominięte inne wynikające z akt administracyjnych ustalenia. Dobitnym przykładem takiego działania Sądu jest jego ustalenie (str. 1): "...organ I instancji postanowieniem nr [...], wydanym dnia [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy, nałożył na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazanie terminu rozpoczęcia robót oraz o odpowiednie szkice i rysunki dotyczące planowanej rozbiórki, a także uzgodnienie decyzją [...] Konserwatora Zabytków na objęty zgłoszeniem zakres robót wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwalą Rady [...], oraz zgody wszystkich współużytkowników wieczystych działki o nr [...] na wykonanie zgłoszonych robót. W wykonaniu tego obowiązku I. Z. przedłożył organowi akt notarialny nr Rep. A [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. potwierdzający rozebranie przedmiotowego garażu w dniach 9-10 sierpnia 2013 r.". Zgodnie z tym ustaleniem Sądu i zasadami językowymi, zdaniem WSA, moją jedyną reakcją na ww. postanowienie miało być tylko przesłanie przedmiotowego aktu notarialnego. Tymczasem prawda jest taka, że w związku z tym postanowieniem złożyłem pięciostronicowy wniosek o zaniechanie wnoszenia sprzeciwu zawierający pełną argumentację (przede wszystkim prawną) co do tego, że złożone zgłoszenie spełnia wymogi art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego, natomiast art. 30 ust. 2 tej ustawy nie ma w tym przypadku zastosowania. Organy obu instancji w ogóle do tego stanowiska się nie odniosły, natomiast Sąd poszedł jeszcze dalej i w ogóle pominął fakt jego złożenia; - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej: a) zastosowania wobec zgłoszenia zamiaru rozbiórki art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w miejsce art. 31 ust. 2 tej ustawy, który w przypadku rozbiórki odmiennie niż w przypadku budowy reguluje to, co należy w takim zgłoszeniu zawrzeć; b) niezastosowania nie tylko art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego, ale również i ust. 5; c) przyjęcia, że § 11 ww. planu miejscowego "wymaga dla wszystkich zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych – dla których wydanie pozwolenia na budowę nie jest wymagane uzgodnienia z właściwym Konserwatorem Zabytków" (str. 4-5) podczas gdy zgodnie z pkt 2 ppkt a tego przepisu "w stosunku do obiektów wpisanych imiennie do rejestru zabytków (niezależnie od wpisu dotyczącego całej strefy ochrony konserwatorskiej [...] Historycznego) wszystkie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, dla których wydanie pozwolenia na budowę nie jest wymagane, muszą być przez zgłaszającego uzgodnione z właściwym Konserwatorem Zabytków", z czego wynika, że uzgodnienia z Konserwatorem Zabytków są wymagane w przypadku obiektów wpisanych imiennie do rejestru zabytków (niezależnie od wpisu dotyczącego całej strefy ochrony konserwatorskiej [...] Historycznego), a co było cały czas podnoszone przez skarżącego; - art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie, że zamiar rozbiórki został zgłoszony w dniu 9 lipca 2013 r., natomiast decyzja zawierająca sprzeciw została wydana 23 sierpnia 2013 r., tj. 2 tygodnie po upływie przewidzianych przez ustawodawcę 30 dni (art. 31 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego), przy jednoczesnym braku wskazania (z przywołaniem przepisu prawa) podstawy prawnej i jej wyjaśnienia, z którego wynikałoby, że organ może zgłosić sprzeciw po upływie ustawowego terminu. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - § 11 pkt 2 ppkt a ww. planu miejscowego w zw. z art. 87 ust. 2 oraz art. 7 i art. 31 ust. 2 zd. 2 Konstytucji przez błędną wykładnię przez przyjęcie, że "bezspornym jest, że [...] § 11 wymaca dla wszystkich zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych, dla których wydanie pozwolenia na budowę nie jest wymagane uzgodnienia z właściwym Konserwatorem Zabytków", podczas gdy przepis ten wprost stanowi o wymogu uzgodnienia z Konserwatorem Zabytków zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych nie dla wszystkich zgłoszeń, lecz w stosunku do obiektów wpisanych imiennie do rejestru zabytków, niezależnie od wpisu dotyczącego całej strefy ochrony konserwatorskiej Żoliborza Historycznego; - art. 30 ust. 2 oraz art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 i art. 31 ust. 2 zd. 2 Konstytucji przez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów prawa budowlanego polegające na zastosowaniu w sprawie dotyczącej zgłoszenia zamiaru rozbiórki (art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego), art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, podczas gdy ten sam przedmiot regulacji został już objęty art. 31 ust. 2 tej ustawy, którego nie zastosowano, a ponadto, zgodnie z tym właśnie przepisem, odpowiednie zastosowanie w sprawie dotyczącej zgłoszenia zamiaru rozbiórki ma art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 2 tej ustawy; - art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu w sprawie niniejszej tego przepisu, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym zostały zgłoszone dowody (opinia biegłego rzeczoznawcy), że rozebrany obiekt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Wbrew stanowisku zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał z jakich przepisów obowiązującego prawa wywodzi, że w tej sprawie zasadnym było wezwanie skarżącego do uzupełnienia zgłoszenia dotyczącego rozbiórki ww. garażu. W ocenie Sąd I instancji, ponieważ podstawą zgłoszenia w tej sprawie był art. 31 Prawa budowlanego, to w kwestiach nieuregulowanych tym przepisem zastosowanie znajdują przepisy art. 30 Prawa budowlanego. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 w zw. z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Trudno też takiej ocenie Sądu I instancji odmówić słuszności. Wynika to z tego, że art. 31 Prawa budowlanego w zakresie instytucji zgłoszenia nie jest kompletnym unormowaniem. Uwzględnia jedynie pewną specyfikę rozbiórki obiektu budowlanego. Jednak z treści tego artykułu nie wynika aby zawierał jakąś odrębną instytucję zgłoszenia od tej uregulowanej w art. 30 Prawa budowlanego. Skuteczność, a więc legalność zgłoszenia wiąże się bezpośrednio z zachowaniem odpowiedniej jego formy – kompletności. Bez tej właściwej formy trudno w ogóle mówić o zgłoszeniu, o jakim mowa w art. 31 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W innym wypadku wykładnia przeciwna wprowadziłaby w przypadku zgłoszenia rozbiórki obiektu budowlanego martwą instytucję sprzeciwu. Działania inwestora zakresie rozbiórki pozostawione mogłyby być bowiem poza kontrolą organu administracyjnego, jaką w uproszczonej formule stanowi instytucja zgłoszenia i wniesienia sprzeciwu. To, że przy zgłoszeniu rozbiórki przepis prawa nie wymienia wymogu przedstawienia oświadczenia z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, nie oznacza, że zgoda władzy publicznej na rozbiórkę może nastąpić bez zbadania czy podmiotowi, który wystąpił o rozbiórkę przysługuje tytuł prawny do nieruchomości. W związku z zasadą "wolności budowlanej" wynikającą z art. 4 Prawa budowlanego złożenie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane już bez przedstawienia tytułu prawnego w procesie inwestycyjnym miało odformalizować proces zmierzający do uzyskania zgody na realizację inwestycji. Nie oznacza to jednak, że sytuacjach wątpliwych nawet pomimo złożonego stosownego oświadczenia, kwestie własnościowe nie powinny zostać dokładnie wyjaśnione, tym bardziej jeżeli zgłoszenie dotyczy rozbiórki, która jest procesem daleko ingerującym w sferę prawa własności, bo naruszającym istotę prawa własności. Stąd m.in. przy samowoli budowlanej wymóg uprzedniego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego bądź naprawczego. Trudno więc dopuszczać taką wykładnię przepisów, która umożliwiałaby wydanie przez organ władzy publicznej tzw. "milczącej" zgody na rozbiórkę bez uprzedniego zbadania czy osoba ubiegająca się o taką zgodę ma tytuł prawny, który uprawnia ją do rozebrania obiektu budowlanego. Przepisy prawa budowlanego stanowią bowiem o ingerencji władzy publicznej w prawo własności, a ta może nastąpić tylko w ramach obowiązującego prawa – tylko w sposób spełniający konstytucyjne standardy (art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Stąd zasadnie w tej sprawie organy wymagały od skarżącego wykazania tytułu prawnego do nieruchomości, który uprawniałby do rozbiórki przedmiotowego garażu, tym bardziej, że już w trakcie postępowania wyjaśniającego okazało się, że garaż będący przedmiotem zgłoszenia, jest przedmiotem współwłasności. Artykuł 31 ust. 5 Prawa budowlanego nie jest w tym zakresie regulacją kompletną, ponieważ jego wykładnia językowa byłaby sprzeczna z wykładnią celowościową i systemową, a także mogłaby prowadzić do co najmniej nadużycia prawa w wyniku nieproporcjonalnej ingerencji w prawo własności, tj. umożliwieniu dokonania rozbiórki podmiotowi, który nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takie uprawnienie godziłoby w konstytucyjne gwarancje prawa własności, jak i istotę dopuszczalnego konstytucyjnie systemu ograniczeń praw. Tym bardziej – w sytuacji gdy podmiot, powołując się na hipotezę z art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego, ubiega się o tzw. "milczącą" zgodę organu na rozbiórkę – kwestie własnościowe powinny zostać dokładnie wyjaśnione, ponieważ ewentualna zgoda organu w takim przypadku następuje już po wykonanej faktycznie rozbiórce. Ponadto trudno wyobrazić sobie konsekwencje takiego unormowania dla istniejącego porządku prawnego, które nie chroniłoby własności w sytuacji bezprawnej ingerencji w to prawo. Dlatego w tej sprawie organy władzy publicznej, wnosząc przedmiotowy sprzeciw, działały na podstawie i w granicach prawa. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 i art. 31 ust. 2 zd. 2 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Ponadto zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ostateczna decyzja administracyjna. Dopiero jeżeli sąd administracyjny dostrzeże wady takiej decyzji uprawniony jest do wyeliminowania wadliwej decyzji organu I instancji. W tej sprawie zaskarżona decyzja Wojewody utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o wniesieniu sprzeciwu. W ten sposób Wojewoda wypowiedział się co do legalności decyzji organu I instancji, co oznacza, że Sąd I instancji, oceniając legalność decyzji Wojewody, wypowiedział się o legalności wniesionego sprzeciwu. To określona konsekwencja i logika postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada zatem pojęciu "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Ponadto skarżący nie wykazał w skardze kasacyjnej aby brak odniesienia się przez Sąd I instancji do okoliczności udzielenia przez skarżącego odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentacja zarzutu skargi kasacyjnej opartego o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga takiego wykazania. Z udzielonej odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia nie wynikało aby skarżący wykazał, że dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości na cele budowlane. Skarżący nie przedstawił bowiem zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na przeprowadzenie rozbiórki obiektu budowlanego. W szczególności takie prawo nie wynika z dokonanego podziału quoad usum przedmiotowej nieruchomości. Taki podział dotyczy tylko ustalenia pomiędzy współwłaścicielami sposobu korzystania z nieruchomości, natomiast nie stanowi zniesienia współwłasności. W dalszym ciągu każdy współwłaściciel ma pełne prawo do całej części współwłasności mimo, że została zawarta umowa quoad usum. Ponadto określone konsekwencje, na które powołuje się skarżący nie wynikają z przedstawionych aktów notarialnych oraz pełnomocnictwa, które dotyczy sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z przedstawionych więc dokumentów oraz udzielonej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków zgłoszenia wynika wręcz przeciwny wniosek niż ten, który wywodzi skarżący. A mianowicie, że skarżący nie przedstawił organom administracyjnym stosownej zgody współwłaścicieli na rozbiórkę garażu. Takiej zgodny nie przedstawił także na etapie wniesienia i rozpoznawania skargi kasacyjnej. Nie wykazał zatem aby działał w imieniu wszystkich współwłaścicieli w sprawie rozbiórki garażu, który jest przedmiotem współwłasności. Dla wyniku postępowania nie ma więc znaczenia, że w tej sprawie organ I instancji błędnie wezwał skarżącego do złożenia stosownego uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków. W tym zakresie w skardze kasacyjnej trafnie podniesiono, że § 11 pkt 2 ppkt a planu miejscowego dotyczy obiektów wpisanych imiennie do rejestru zabytków. Organy obu instancji nie wykazały aby przedmiotowy garaż posiadał taki wpis we właściwym rejestrze. Co do zaś kwestii terminu wniesienia sprzeciwu, to z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w tym zakresie wynikają określone konsekwencje. Termin 30 dni do wniesienia sprzeciwu liczy się od udzielenia odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia. Odpowiedź na wezwanie organu została złożona w dniu 14 sierpnia 2013 r., organ I instancji zaś w dniu 23 sierpnia 2013 r. wniósł sprzeciw; a terminowość wniesionego sprzeciwu potwierdza nadanie przesyłki zawierającej sprzeciw w Urzędzie Pocztowym w dniu 29 sierpnia 2013 r. Oznacza to, że w tej sprawie; po pierwsze dochowano w/w 30 dniowego terminu, a po wtóre zasadnie wniesiono sprzeciw; dlatego Sąd I instancji prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o wniesionym sprzeciwie. Stąd uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło