II OZ 238/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 248/14 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. K. na uchwałę Rady Miasta G. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania likwidacji i połączenia zakładów budżetowych postanawia: oddalić zażalenie. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 248/14 wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wezwał A. K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na zarządzenie z dnia 4 grudnia 2015 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 2 listopada 2015 r. o doręczenie odpisu pełnomocnictwa z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku przez jego podpisanie. Wysokość wpisu ustalono na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 227 § 2 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 58 Kodeksu cywilnego przez dokonanie czynności prawnej niezgodnej z art. 227 § 2 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo (zażalenie), aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zażalenie od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od przedstawionej wyżej zasady wynikają z przepisów dotyczących podmiotowo-przedmiotowych zwolnień od kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Także inne przepisy ustawy, dotyczące środków odwoławczych od zarządzeń i postanowień w sprawach kosztów sądowych, działań podejmowanych przez sąd z urzędu lub wniosków strony ubiegającej się o przyznanie prawa do pomocy (art. 220 § 4, art. 227 § 2, art. 234 § 3, art. 243 § 1, art. 261 p.p.s.a.), przewidują zwolnienie od opłat z mocy prawa. Wnoszący zażalenie nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych czy to na podstawie przepisów ustawy czy też na podstawie orzeczenia sądu. Ponadto należy zauważyć, że na mocy art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie na pozostawienie pisma bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty, tak jak i zażalenie na postanowienie o odrzuceniu z tego powodu środków prawnych wymienionych w art. 220 § 3 p.p.s.a., jest wolne od wpisu. W niniejszej sprawie jednak pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania nastąpiło z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku przez jego podpisanie, nie zaś z powodu nieuiszczenia opłaty, zatem przepis art. 220 § 4 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, w sprawie nie mógł mieć również zastosowania art. 227 § 2 p.p.s.a., gdyż przepis ten wyraźnie stanowi, że od zażaleń, o których mowa w § 1, a więc od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy, nie pobiera się opłat sądowych. Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2015 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 2 listopada 2015 r. z uwagi na nieuzupełnienia braków formalnych wniosku przez jego podpisanie, nie dotyczyło ono zatem kosztów sądowych. Prawidłowo ustalono również wysokość wpisu, choć w oparciu o błędną podstawę prawną. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z powołanym w zaskarżonym zarządzeniu § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych - 100 zł. A. K. wniósł zaś zażalenie na zarządzenie przewodniczącego, a nie na postanowienie. Powołanie błędnej podstawy prawnej nie oznacza jednak, że wezwanie było jej pozbawione. Co prawda samo rozporządzenie Rady Ministrów nie reguluje wysokości wpisu od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego, jednak trzeba mieć na uwadze, że Rada Ministrów na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z treści art. 233 p.p.s.a. była upoważniona jedynie do określenia wysokości wpisów. Zatem brak stosownej regulacji w rozporządzeniu nie oznacza, że zażalenie na zarządzenie jest wolne od wpisu. Obowiązek uiszczenia takiego wpisu wynika bowiem wprost z p.p.s.a. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, może dotyczyć zarówno postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 194 § 1 p.p.s.a.), jak i zarządzenia przewodniczącego (art. 198 p.p.s.a.). Wysokość wpisu od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego można zaś określić na podstawie art. 233 p.p.s.a., w którym ustawodawca przewidział minimalną kwotę wpisu sądowego, tj. 100 zł. Za określeniem wpisu od zażalenia na zarządzenie w takiej samej wysokości jak od zażalenia na postanowienie przemawiają uregulowania prawne dotyczące zarządzenia przewodniczącego wynikające z p.p.s.a. Artykuł 167 p.p.s.a. stanowi bowiem, że przepisy działu III rozdziału 10 "Orzeczenia sądowe" stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego, zaś art. 198 p.p.s.a. nakazuje odpowiednie stosowanie do zarządzeń przewodniczącego przepisów działu IV rozdziału 2 “zażalenie" (por. postanowienia NSA: z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 450/10, z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II OZ 42/11, z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 986/14, z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 526/13, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Dlatego też mimo wskazania błędnej podstawy określającej wysokość wpisu, tj. § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wezwanie A. K. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 złotych było prawidłowe. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.