IV SO/Wr 8/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie uchwały Rady Miejskiej D. z dnia [...] 2009 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej D. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący pismem z dnia 28 marca 2014 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przesłanie formularza w celu wniesienia skargi, którą chce złożyć na działanie Urzędu Miasta D. uzależniające rozpoznanie jego wniosków o przydział lokalu mieszkalnego od faktu czy pozostaje na wolności czy w jednostce penitencjarnej, co narusza prawa człowieka, prawa publiczne i dyskryminuje osoby przebywające w aresztach śledczych i zakładach karnych. Podał również, że zamierza zaskarżyć do Sądu uchwałę Rady Miasta D., gdyż akt ten narusza prawa człowieka i prawa publiczne. Wyjaśnił, że zwraca się z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ nie posiada znajomości przepisów prawa i przebywa w areszcie śledczym. W odrębnym piśmie opatrzonym tą samą datą wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 2 kwietnia 2014 r. wzywające skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym urzędowym formularzu i dokładnego sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, skarżący na urzędowym formularzu z dnia 4 kwietnia 2014 r. wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Natomiast w rubryce nr 3 obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej D. z dnia [...] 2009 r. nr [...], która dotyczy niewpisania go na listę osób oczekujących na przydział lokalu zastępczego. W uzasadnieniu tego wniosku ponownie podał, że w trakcie pobytu w zakładzie karnym Społeczna Komisja Mieszkaniowa odmówiła wpisania go na listę oczekujących na przydział lokalu, co pozbawia go praw publicznych i prawa człowieka i stanowi dyskryminację osób osadzonych w zakładach karnych. Jego zdaniem każdy mieszkaniec gminy powinien posiadać jednakowe prawo do ubiegania się o przydział lokalu. Do wniosku dołączył skargę z dnia 10 kwietnia 2014 r. wniesioną bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podał, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej D. z dnia [...] 2009 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej D. W jej uzasadnieniu podniósł, że Gmina uzależnia przyznanie lokalu mieszkalnego od opuszczenia przez niego zakładu karnego. Skarga ta została zarejestrowana w repertorium KO 20/14 i przesłana do organu. Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego skargi na wyżej opisaną uchwałę. Pismem Sądu z dnia 25 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do oświadczenia się, czy przed wniesieniem skargi na powyższą uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej wezwał Radę Miejską do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym) i do nadesłania kopii tego wezwania. Pismem z dnia 2 maja 2015 r. skarżący wyjaśnił, że nie wezwał Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, ponieważ nie posiadał wiedzy w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. nr 270; dalej p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się zaś, zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W tej sytuacji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony wraz ze skargą wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, należało zakwalifikować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego. Natomiast w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a. Skarżący, złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej. Uchwała ta jest jednym z aktów i czynności z zakresu działalności administracji publicznej podlegających kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określonych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1 – 8 i § 3 p.p.s.a., tj. w § 2 pkt 5, z którego wynika, że kontroli tej podlegają skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W niniejszej sprawie skarżący wniósł bezpośrednio do sądu administracyjnego skargę na powyższą uchwałę na podstawie art 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co należy rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. Z pisma skarżącego z dnia 2 maja 2014 r. wynika zaś jednoznacznie, że nie wniósł on wymaganego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Przyjąć zatem należy, iż skarga na wskazaną wyżej uchwałę Rady Miasta wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego i niepoprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym byłaby niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia do sądu. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., znajduje bowiem również zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, tzn. wtedy gdy skarga (pismo procesowe) nie została jeszcze wniesiona do sądu lub ewentualnie skarga została wniesiona bezpośrednio do sądu, a więc w sposób niezgodny z art. 54 § 1 p.p.s.a., zaś z akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżący nie wniósł wezwania do usunięcia naruszenia wymaganego w przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z tych względów skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.