II GSK 2636/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-27

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Andrzej Skoczylas, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu nienormatywnego może zostać nałożona, gdy przewożony ładunek jest podzielny i nie było prawnej możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi może zostać nałożona niezależnie od możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, jeśli pojazd przekracza dopuszczalne normy nacisku lub odbywa się przejazd bez wymaganego zezwolenia. W przypadku ładunku podzielnego, przedsiębiorca powinien załadować go w taki sposób, aby pojazd spełniał normy dla danej drogi, a brak możliwości uzyskania zezwolenia nie zwalnia z odpowiedzialności za naruszenie dopuszczalnych nacisków osi.
Stan faktyczny
Kontroli drogowej poddano pojazd ciężarowy przewożący pospółkę, który przekroczył dopuszczalne normy nacisków osi. Przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a ładunek był podzielny. Organy nałożyły karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 758/14 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 20 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 758/14 (dalej wyrok z 20 maja 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę M..D. (dalej strona albo skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej GITD) z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2009 r.), zapadłą w przedmiocie kary pieniężnej. Wyrok z 20 maja 2014 r. zapadł w następujących okolicznościach stanu prawnego i faktycznego: W dniu 13 maja 2009 r. w O. na ulicy L., na drodze powiatowej nr P5299P o dopuszczalnym nacisku na oś 8 t, zatrzymany został do kontroli pojazd ciężarowy marki TERBERG o nr rej. [...]. Kierował nim P. B., przewożący w imieniu skarżącej ładunek pospółki z miejscowości S. do O.. Po odjęciu możliwych błędów ważenia stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm nacisków osi: – nacisk 18,23 t na podwójną oś pojazdu – przekroczenie o 3,73 t, – nacisk 40,17 t na potrójnej osi pojazdu – przekroczenie o 18,37 t. Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Z decyzji organu I instancji wynika, że kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójną oś wynosi 6.000 zł, a za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi wynosi 79.000 zł (łącznie 85.000 zł). Rozpoznający odwołanie GITD uznał decyzję organu I instancji za zgodną z prawem zarówno w sferze ustaleń faktycznych i jego oceny, jak i wysokości nałożonej kary. Na niniejszą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że orzekające w sprawie organy obu instancji uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), bowiem nie wyjaśniły w sposób należyty daty rejestracji pojazdu, która ma znaczenie do rozumienia pojęcia "oś wielokrotna". W skardze kasacyjnej GITD wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uznał ją za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądził od skarżącej na rzecz GITD 4450 tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponowne rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 26 marca 2012 r. oddalił skargę strony na decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożyła M. D. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji z uwzględnieniem zwrotu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazując na naruszenie prawa materialnego, strona podała błędną wykładnię § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.). Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 68 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca podała, że podstawowe znaczenie w sprawie ma prawidłowa klasyfikacja osi kontrolowanego pojazdu, gdyż załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (t.j. Dz.U. 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm., dalej u.d.p.) przyporządkowuje karę pieniężną w zależności od przekroczenia nacisku na konkretnej prawidłowo sklasyfikowanej osi. W niniejszej sprawie sąd I instancji nie zajął jednoznacznego stanowiska w tej kwestii. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji brak jest także motywów tego rozstrzygnięcia, jak również przepisów prawa materialnego, w oparciu o które organ dokonał kwalifikacji osi. Zdaniem strony, sąd I instancji nie ustosunkował się także do argumentów poruszonych w skardze, a dotyczących błędnego ustalenia wysokości kary pieniężnej. NSA rozpoznając skargę kasacyjną uznał ją za uzasadnioną i uchylił wyrok WSA z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 322/12 oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, zasądzając od GITD na rzecz skarżącej kwotę 3650 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. NSA uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem NSA, uzasadnienie wyroku nie zawierało istotnych ustaleń oraz stanowiska Sądu co do podnoszonych zarzutów, co prowadzi do wniosku, że ocena rozstrzygnięcia nie daje się skontrolować. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji powinien rozpatrzyć zarzuty skarżącej w kontekście oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu NSA z dnia 27 października 2011 r. o sygn. II GSK 1077/10, gdyż wywody dotychczasowe, a więc zawarte w wyroku zaskarżonym, wymogów tych nie spełniają. Dopiero ustosunkowanie się i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli na ocenę czy dokonano prawidłowego zastosowania lub wykładni przepisów prawa materialnego. Powtórnie rozpoznając sprawę sąd I instancji w wyroku z 20 maja 2014 r., powołując się na art. 190 p.p.s.a. uznał skargę za nieuzasadnioną, albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Według oceny Sądu stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo. Organy nie popełniły również uchybień odnośnie zastosowania przepisów prawa materialnego. Wbrew twierdzeniom strony w sprawie nie doszło do naruszenia art. 64 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm., dalej p.r.d.). Z ustaleń poczynionych przez organ i niekwestionowanych przez stronę wynika, że pojazd skarżącej został zatrzymany na ulicy L. w O., która jest drogą powiatową i dopuszczalny jest na niej ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton. Ważenie samochodu odbyło się w legalizowanym punkcie kontroli wagowej w miejscowości A. (parking S.), gdzie dokonano pomiaru na przenośnych wagach statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...], [....] stwierdzając po odjęciu możliwych błędów ważenia, że doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na podwójnej osi pojazdu o 3,73 tony i na potrójnej osi pojazdu o 18,37 ton. W tym stanie rzeczy prawidłowo organy uznały, że pojazd skarżącej jest nienormatywny i brak jest zezwolenia na przejazd takiego pojazdu. Samochód strony przewoził materiał sypki, tj. pospółkę. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U z 2004 r. Nr 267, poz. 2660, dalej rozporządzenie z 2004 r.) zezwolenie może być wydane w przypadku przewożenia materiałów niepodzielnych. Tak więc zgodnie z przepisami nie ma możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, którym jest przewożony ładunek podzielny, a więc w takim przypadku przedsiębiorca powinien go załadować na tyle, aby jego pojazd był normatywny dla kategorii drogi, po której się porusza. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, który odmówił słuszności twierdzeniu skarżącej, że skoro nie można uzyskać zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego, to nie można za jego brak nałożyć na Nią kary pieniężnej. Zezwolenie na przejazd pojazdów nienormatywnych jako wyjątek od reguły jest wydawane tylko wtedy, gdy nie ma technicznej możliwości przewiezienia ładunku w sposób zgodny z obowiązującymi normami (np. przewóz przedmiotów niepodzielnych). W niniejszej sprawie przewożona była pospółka, a więc ładunek podzielny, tak więc kierowca powinien załadować go tyle, aby poruszając się daną drogą nie dopuścić do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. Sąd uznał również za niezasadny kolejny zarzut skargi, tj. naruszenia art. 67 p.r.d. Uzyskana bowiem zgodnie z powyższym przepisem przez stronę decyzja na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy nie zwolniła jej z obowiązku uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 64 p.r.d. Przechodząc do zarzutu błędnej kwalifikacji kontrolowanych osi w pojeździe skarżącej sąd I instancji wskazał, że jak to wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu, data pierwszej rejestracji tego pojazdu miała miejsce w dniu 1 stycznia 2001 r., a więc przed wejściem w życie rozporządzenia z 2002 r. Stąd rozumienie pojęć "osi pojedynczej" i "osi wielokrotnej" zostało podane w § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1m, a przez oś wielokrotną zespół złożony z dwóch lub więcej osi zwanych "osiami składowymi", w których odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2 m. Tak więc w świetle rozporządzenia zakwalifikowanie osi jako oś wielokrotna następuje wyłącznie na podstawie odległości pomiędzy poszczególnymi osiami. Ustalenie czy oś podwójna i oś potrójna są osiami napędowymi, czy też takimi nie są lub czy na jednej z nich znajdowały się opory bliźniacze nie ma znaczenia w sprawie. Wprawdzie istnieje rozbieżność w treści protokołu kontroli odnośnie rodzaju osi, na co wskazywała skarżąca, jednakże okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze treść § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., podane w protokole kontroli odległości między osiami wskazują na to, że organ prawidłowo zakwalifikował je jako osi wielokrotne. Sama strona przyznała, że odległość pomiędzy dwiema pierwotnymi osiami wynosi 1,6 m zatem jest to oś wielokrotna składająca się z dwóch osi składowych, kolejne osie kontrolowanego pojazdu oddalone są od siebie następująco: trzecia od czwartej o 1,35 m a czwarta od piątej o 1,38 m. Zatem jest to oś wielokrotna składająca się z trzech osi składowych. Tak więc wbrew twierdzeniom strony organy orzekające w sprawie nie naruszyły § 4 i § 5 rozporządzenia z 2002 r. przez błędne zakwalifikowanie osi w pojeździe. Wobec stwierdzonych przekroczeń dopuszczalnych nacisków na podwójnej i potrójnej osi pojazdu organy prawidłowo zastosowały do ustalonego stanu faktycznego w sprawie prawo materialne tj. art. 13g ust. 1 u.d.p. i lp. 6 pkt 4 lit. d) e), lp. 6 pkt 6 lit. d) e) załącznika 2 do tej ustawy i nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości łącznej 85000 złotych. W skardze kasacyjnej z 3 września 2014 r. strona reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła w całości wyrok z 20 maja 2014 r. zarzucając: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 13 g ust. 1 w zw. z art. 13 g ust. 2 u.d.p. przez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że mogą one stanowić podstawę nałożenia kary pieniężnej w stanie faktycznym będącym przedmiotem niniejszej sprawy niezależnie od prawnej możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, podczas gdy przepisy te dają podstawę do nałożenia kary pieniężnej wyłącznie wówczas gdy zobowiązany przepisami prawa podmiot miał prawną możliwość uzyskania zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych lecz tego nie uczynił lub też wykonał przewóz niezgodnie z wydanym zezwoleniem, a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie; b) art. 13 g ust. 1 u.d.p w zw. z art. 64 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 8 rozporządzenia z 2004 r. przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w stanie faktycznym sprawy istnieją podstawy do nałożenia kary pieniężnej za brak wymaganego zezwolenia pomimo faktu, iż przewoźnik drogowy nie posiadał prawnej możliwości uzyskania takiego zezwolenia, a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie; c) § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzenia z 2002 r. w zw. z lp. 6 załącznika nr 2 do u.d.p. przez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż nie zachodzi różnica pomiędzy pojęciem osi wielokrotnej a pojęciem osi podwójnej pojazdów silnikowych, przyczep i naczep oraz osi potrójnej pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, a w konsekwencji uznanie, że pojęcia te są tożsame pomimo wyraźnych odrębności występujących pod lp. 6 załącznika nr 2 do u.d.p, dających podstawę do odmiennego kwalifikowania osi pojedynczych, podwójnych czy potrójnych napędowych lub nienapędowych oraz osi wielokrotnych, które w sposób szczególny wyodrębnione zostały w lp. 6 ww, załącznika. 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a, naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niepełnym i niewystarczającym wyjaśnieniu podstawy swojego rozstrzygnięcia w zakresie podnoszonych przez Skarżącą zarzutów o znaczeniu kwalifikacji osi kontrolowanego pojazdu i ograniczenia się jedynie do powtórzenia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1077/10, podczas gdy zalecenie NSA zawarte w wyroku z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1352/12 wymagało aby WSA ponownie rozpoznając sprawę rozpatrzył zarzuty skarżącej w kontekście dokonanej przez NSA oceny prawnej, a więc dokonał dogłębnej w tym zakresie analizy wyjaśniając tym samym przyczyny braku znaczenia kwalifikacji osi w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania; b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec braku własnych ustaleń i całkowitego oparcia swoich twierdzeń, w zakresie stawianych przez Skarżącego zarzutów na stanowisku organów obu instancji. Skarżąca kasacyjnie powołując się na art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a na podstawie art. 203 p.p.s.a. o zasądzenie od Strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesione w skardze kasacyjnej zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., jak i przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 g ust. 1 u.d.p w zw. z art. 64 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 8 rozporządzenia z 2004 r. oraz art. 13 g ust. 2 u.d.p. oraz § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzenia z 2002 r. w zw. z lp. 6 załącznika nr 2 do u.d.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Związanie wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji w praktyce oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może jej pominąć. Nie jest również uprawniony do podejmowania próby jej podważania i kontestowania. Sąd pierwszej instancji może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących przypadkach: zmiany stanu faktycznego, zmiany stanu prawnego oraz w przypadku podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75). W rozpoznawanej sprawie żaden z powołanych przypadków nie wystąpił. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 27 października 2011 r. o sygn. II GSK 1077/10 oraz z 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1352/12, a zatem nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 13 g ust. 1 u.d.p w zw. z art. 64 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 8 rozporządzenia z 2004 r. oraz art. 13 g ust. 2 u.d.p. należy zauważyć, że analiza decyzji organu I i II instancji pozwala przyjąć, że kara pieniężna w niniejszej sprawie została nałożona na podstawie art. 40c w zw. z 13g ust. 1 u.d.p. za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi. Przepis ten przewiduje, że wskazana kara powinna być ustalona zgodnie z art. 13g ust. 2 u.d.p. Z treści art. 40c u.d.p. - "W przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2" wyraźnie wynika, że ustawodawca posłużył się w tym przepisie funktorem alternatywy nierozłącznej "lub". Oznacza to, że nałożenie kary pieniężnej może nastąpić zarówno w przypadku gdy przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, jak i przekroczenia przez pojazd dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi czy wymiarów (por. Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 1999, str. 87). Powoduje to, że nie jest trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, że kara była nałożona za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, w sytuacji gdy skarżąca takiego zezwolenia w ogóle nie mogła uzyskać. Dodatkowo ani organy administracji ani sąd nie kwestionował, że pozwolenie w trybie art. 64 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 8 rozporządzenia z 2004 r. nie mogło być wydane na przewóz ładunku podzielnego – sypkiego (tj. pospółki), który mógł być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne. Nie ma potrzeby sięgać po środek nadzwyczajny, jakim jest zezwolenie na przewóz ładunku ponadnormatywnego, jeżeli ten ładunek jest podzielny, co m.in. oznacza, że może zostać dokonany pojazdami spełniającymi parametry pojazdu normatywnego. W związku z powyższym należy uznać, że Sąd I instancji nie naruszył art. 13 g ust. 1 u.d.p w zw. z art. 64 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 8 rozporządzenia z 2004 r. oraz art. 13 g ust. 2 u.d.p. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzenia z 2002 r. w zw. z lp. 6 załącznika nr 2 do u.d.p. należy podkreślić, że w niniejszej sprawie kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej został poddany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o przepis art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2011 r. o sygn. II GSK 1077/10 przesądził, że data pierwszej rejestracji pojazdu, która nastąpiła przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Stwierdzone bowiem w wyniku kontroli odległości pomiędzy osiami składowymi osi podwójnej napędowej (1,62 m – vide protokół kontroli) oraz osiami składowymi osi potrójnej (1,36 i 1,38 m) mieszczą się w przedziałach określonych dla osi wielokrotnych tak w ust. 1, jak i w ust. 3 § 4 powołanego wyżej rozporządzenia. NSA we wskazanym orzeczeniu podkreślił, że ustalenie czy oś podwójna i oś potrójna są osiami napędowymi, czy też takimi nie są lub czy na jednej z nich znajdowały się opony bliźniacze, nie ma znaczenia w sprawie. Dla ustalenia czy oś jest osią wielokrotną wystarczające jest w świetle rozporządzenia dokonanie jej kwalifikacji na podstawie odległości pomiędzy poszczególnymi osiami. NSA wyraźnie również dodał, że "niezrozumiała jest zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wątpliwość Sądu I instancji odnosząca się do pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i wskazana przez sąd, wymieniona w tym punkcie różnica nacisku dla osi napędowych pojedynczych i podwójnych. W punkcie 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych wyszczególniono następującą treść: "za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton". Podpunkt 1/ punktu 6 dotyczy pojedynczej osi napędowej. W sprawie jednak podpunkt ten nie był podstawą wymierzenia kary pieniężnej. W sprawie stosowano podpunkt 4/ dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz podpunkt 6/ dla potrójnej osi silników, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większymi niż 1,3 m i nie większymi niż 1,4 m. Będące podstawą wymiaru kary pieniężnej podpunkty 4/ i 6/ punktu 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych nie używają pojęcia osi napędowych wielokrotnych. Zatem pojęcie oś napędowa pozostaje bez wpływu na wymiar kary w niniejszej sprawie". Natomiast zalecenia zawarte w wyroku NSA z 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1352/12 ograniczyły się do nakazu rozpatrzenia zarzutów skarżącej w kontekście oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 1077/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności, w świetle wykładni przepisów zaprezentowanej powyżej, dokonał oceny pojęć "osi pojedynczej" i "osi wielokrotnej" zauważając, iż rozumienie tych pojęć zostało podane w § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia. Dodał ponadto, że podane w protokole kontroli odległości między osiami wskazują na to, że organ prawidłowo zakwalifikował je jako osi wielokrotne, a strona przyznała, że odległość pomiędzy dwiema pierwotnymi osiami wynosi 1,6 m zatem jest to oś wielokrotna składająca się z dwóch osi składowych, kolejne osie kontrolowanego pojazdu oddalone są od siebie następująco: trzecia od czwartej o 1,35 m a czwarta od piątej o 1,38 m. Zgodnie zatem z zaleceniami wynikającymi z wyroku NSA 27 października 2011 r. o sygn. II GSK 1077/10 Sąd I instancji ustalił, że jest to oś wielokrotna składająca się z trzech osi składowych. Powoduje to, że musiał uznać, iż organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisu § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez błędne zakwalifikowanie osi w pojeździe. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez kwestionowanie prawidłowości uzasadnienia wyroku, skarżący próbuje podważyć prawidłowość dokonanej w tym wyroku wykładni, co nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest bowiem zasadny, kiedy uzasadnienie Sądu I instancji jest wadliwie skonstruowane, nie zawiera wymaganych prawem elementów (zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, poniesionych zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, a także wskazań co do dalszego postępowania). Kontrolowany kasacyjnie wyrok zawiera wszystkie te elementy. Fakt, że skarżący nie zgadza się z wykładnią i zastosowaniem m.in. art. 13g ust. 2 u.d.p. nie może być zwalczane poprzez postawienie zarzutu błędnego sporządzenia uzasadnienia. Nie naruszono również art. 141 § 4 poprzez ograniczenie się jedynie do powtórzenia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1077/10. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej to wykładnia dokonana przez NSA w wyroku z dnia 27 października 2011 r. zadecydowała o rozumieniu omawianych przepisów prawa materialnego zarówno przez Sąd I instancji, jak Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie. Wobec powyższego niedopuszczalne było, aby w ramach niniejszego postępowania kasacyjnego dokonywać ponownej oceny zagadnienia, objętego wykładnią zawartą w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć należy, iż zaprezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia prawa wiązała w tej sprawie Sąd pierwszej instancji i wiązała również strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych. Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej analiza zarzutów obejmujących naruszenie prawa materialnego (zawartych w pkt 1c petitum), jak i zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, prowadzi do konstatacji, że stanowią one polemikę z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, co w świetle art. 190 in fine p.p.s.a. uznać należy za niedopuszczalne. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Jednocześnie kierując się art. 207 § 2 p.p.s.a postanowił odstąpić od zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sąd odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego miał na uwadze charakter rozpoznawanej sprawy oraz specyfikę jej stanu faktycznego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło