I OSK 2264/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 487/14 odrzucającego skargę J. K. na decyzję Rektora Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na warunkową rejestrację na V semestr studiów doktoranckich oraz ustalenie terminu zaliczenia semestru IV postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Rektor Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału Mechanicznego WAT z dnia [...] listopada 2013 r., którą to decyzją wyrażono zgodę na warunkową rejestrację J. K. na V semestr studiów doktoranckich oraz ustalono termin zaliczenia semestru IV do dnia 19 grudnia 2013 r. Decyzję Rektora Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie J. K. otrzymał w dniu 9 stycznia 2014 r. Jak podał Sąd w zaskarżonym postanowieniu, J. K. złożył skargę na tę decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 lutego 2014 r. Następnie WSA w Warszawie, przy piśmie z dnia 12 lutego 2014 r., przekazał skargę Rektorowi Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 487/14, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), odrzucił skargę wskazując, że co prawda J. K. wniósł skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji, jednakże bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie za pośrednictwem organu – zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że w związku z tym, iż skarga została przekazana Rektorowi Wojskowej Akademii Technicznej w dniu 12 lutego 2014 r., nie został zachowany trzydziestodniowy termin do jej wniesienia. Termin ten upłynął bowiem w dniu 10 lutego 2014 r. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że skarga jest niedopuszczalna. Jednocześnie Sąd wskazał, że powyższego nie zmienia fakt nieprecyzyjnego pouczenia przez organ o trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, które prawdopodobnie spowodowało, że strona dokonała czynności w sposób inny, niż wymagany przepisami prawa, wywołując tym samym niekorzystny dla siebie skutek. Sąd zauważył, że Rektor Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie w zaskarżonej decyzji wskazał, iż stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Takie pouczenie nie stanowi prawidłowego pouczenia strony o trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, obowiązkiem organu było prawidłowe i jednoznaczne wskazanie w jakim terminie i trybie strona ma prawo wnieść skargę do sądu. Brak prawidłowego pouczenia przez organ o trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowić może podstawę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Od postanowienia o odrzuceniu skargi J. K. – reprezentowany przez adwokata – złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono obrazę art. 141 § 1 p.p.s.a. na zasadzie art. 166 p.p.s.a., poprzez błędne przedstawienie stanu faktycznego sprawy polegające na uznaniu, że odrzucona skarga została wniesiona z naruszeniem terminu upływającego w dniu 10 lutego 2014 r. w sytuacji, gdy została ona po raz drugi złożona przez skarżącego w dziekanacie Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie w dniu 7 lutego 2014 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a której to informacji Sąd I Instancji nie posiadał na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Do skargi kasacyjnej dołączono kserokopię egzemplarza skargi złożonego w dziekanacie Uczelni. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor Wojskowej Akademii Technicznej wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał, że skarżący w istocie w dniu 7 lutego 2014 r. złożył w biurze organu skargę, jednakże z uwagi na okoliczność, iż skarga ta opatrzona była pieczątką WSA, pracownik organu uznał, że złożenie tejże skargi ma charakter jedynie informacyjny, gdyż WSA otrzymał już skargę. Z tego też powodu nie nadano sprawie biegu, a skargę dołączono do teczki osobowej doktoranta. Pismo to, wraz z notatką pracownika Uczelni z dnia 22 lipca 2014 r. nadesłano przy odpowiedzi na skargę (k-40 i 41 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny oceniał zasadność skargi kasacyjnej wyłącznie w zakresie poniesionych przez skarżących zarzutów. Zgodnie z art. 53 w związku z art. 54 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie, jak wynika z pouczenia znajdującego się przy decyzji Rektora Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., skarżący nie został wyczerpująco poinformowany o sposobie wniesienia skargi, przede wszystkim nie podano, że czynności tej należy dokonać za pośrednictwem organu. J. K. w dniu 7 lutego 2014 r. wniósł skargę na decyzję Rektora Wojskowej Akademii technicznej w Warszawie bezpośrednio do Sądu. Mając na uwadze, że skarga ta przekazana została Rektorowi Uczelni w dniu 12 lutego 2014 r., a więc już po upływie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia (termin upłynął w dniu 10 lutego 2014 r.), Sąd I instancji postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wydającemu zaskarżone postanowienie nie była znana okoliczność przyznana przez organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 24 listopada 2014 r., że w dniu 7 lutego 2014 r., a więc w terminie przewidzianym w art. 53 § 1 p.p.s.a., skarga w niniejszej sprawie została także złożona przez skarżącego w dziekanacie WAT w Warszawie. Skoro okazało się, że skarżący, mimo błędnego pouczenia przez organ o trybie zaskarżenia decyzji, złożył skargę w przewidzianym w ustawie terminie nie tylko bezpośrednio w sądzie, lecz także za pośrednictwem organu, to z oczywistych względów skargę kasacyjną należało uwzględnić jako opartą na usprawiedliwionych podstawach. Wobec tego, że skarga wniesiona przez J. K. na decyzję Rektora Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] została złożona w terminie za pośrednictwem organu, będzie ona merytorycznie rozpoznana przez Sąd I instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie został uwzględniony z uwagi na to, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiej możliwości. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Odnoszące się do postępowania kasacyjnego przepisy art. 203 i 204 powołanej ustawy wiążą zwrot kosztów tego postępowania z wyrokiem Sądu pierwszej instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. też postanowienia NSA z dnia 7 września 2005 r., I FSK 672/05, czy z dnia 30 września 2005 r., II OSK 702/05).