I SA/Kr 1687/13

|Sygn. akt I SA/Kr 1687/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r., sprawy ze skargi W.S., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 5 sierpnia 2013 r. Nr [...],[...], w przedmiocie czynności egzekucyjnej, - skargę oddala - Zaskarżonym postanowieniem nr [...],[...] z dnia 5 sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) utrzymało w mocy swoje postanowienie nr [...],[...] z dnia 9 lipca 2013 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach. Prezydent Miasta K. w dniu 26 września 2012 r. wystawił wobec W.S. (dalej: skarżącego) tytuł wykonawczy nr [...] na kwotę 50 zł. Podstawą wystawienia tytułu było nieuiszczenie przez skarżącego opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdem o nr rej. [...] w dniu 22 lipca 2010 r. w K. W toku postępowania dokonano zajęcia prawa majątkowego skarżącego. Postanowieniem nr [...] z dnia 27 grudnia 2012 r. Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego z uwagi na brak uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia wzywającego do uregulowania ww. opłaty. Następnie w dniu 17 stycznia 2013 r. organ egzekucyjny doręczył skarżącemu upomnienie nr [...] z dnia 10 stycznia 2013 r. wzywające do uregulowania ww. należności powiększonej o koszty upomnienia, a następnie wystawił wobec skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 23 kwietnia 2013 r. obejmujący tę samą należność, co tytuł wykonawczy z dnia 26 września 2012 r. W dniu 24 czerwca 2013 r. Prezydent Miasta K. doręczył BRE Bankowi S.A., w którym skarżący posiada rachunek bankowy, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej. W dniu 25 czerwca 2013 r. organ powiadomił skarżącego o dokonaniu ww. czynności egzekucyjnej, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego. Pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. skarżący złożył skargę na ww. czynność egzekucyjną. W jej uzasadnieniu wskazał, że tytuł wykonawczy z dnia 23 kwietnia 2013 r. jest nieważny, albowiem postępowanie egzekucyjne dotyczące przedmiotowej należności za nieopłacone parkowanie zostało ostatecznie umorzone przez Prezydenta Miasta K. postanowieniem z dnia 27 grudnia 2012 r. i z uwagi na zasadę res iudicata nie może być ponownie prowadzone. Skarżący zauważył ponadto, że organ nie wykazał, by to skarżący powinien ponosić odpowiedzialność finansową za nieopłacone parkowanie. Skarżący zgłosił również żądanie zwrotu przez organ egzekucyjny kwoty 30 zł tytułem opłaty, jaką bank pobrał od skarżącego w związku z obsługą zajęcia egzekucyjnego, a ponadto wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oddaliło skargę na czynność egzekucyjną. Kolegium wskazało, że zarzuty skarżącego dotyczące tytułu egzekucyjnego, błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku objętego egzekucją mogą być przedmiotem zarzutów zgłaszanych organowi pierwszej instancji. Co do meritum, organ wskazał, że kwestionowana przez skarżącego czynność egzekucyjna została wykonana prawidłowo. Kolegium stwierdziło ponadto brak przesłanek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego i uznało się za niewłaściwe do rozpoznania zgłoszonego przez skarżącego roszczenia cywilnoprawnego. Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wskazał, że organ egzekucyjny nie miał podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uprzednie materialne zakończenie postępowania. Stąd decyzja organu egzekucyjnego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego powinna zostać uznana za nieważną. Skarżący wskazał również, że jego pismo z dnia 25 czerwca 2013 r. w zakresie w jakim zawierało zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne powinno zostać rozpoznane w odrębnym postępowaniu przez Prezydenta Miasta K. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie w sprawie. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że kwestionowana przez skarżącego czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego została przeprowadzona zgodnie z prawem. Kolegium oceniło jako legalne takie działanie organu egzekucyjnego, który wystawił nowy tytuł egzekucyjny dotyczący należności objętej uprzednio innym – wadliwym – tytułem egzekucyjnym. W przekonaniu Kolegium, umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie poprzedniego tytułu nie stanowi podstawy do umorzenia tego postępowania, prowadzonego w związku z nowym tytułem egzekucyjnym. Organ zaznaczył, że tytuł egzekucyjny nie jest decyzją administracyjną, a zatem w przypadku współistnienia dwóch aktów tego rodzaju obejmujących tę samą należność nie zachodzą okoliczności związane z powagą rzeczy osądzonej. Odnośnie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne organ wskazał, że pismem z dnia 9 lipca 2013 r. poinformowano skarżącego o trybie składania zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia 25 września 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie jego i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przedmiotem rozpoznania Sądu jest postanowienie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Kolegium prawidłowo bowiem zakwalifikowało pismo skarżącego z dnia 25 czerwca 2013r., jako taką skargę. Wynika to przede wszystkim z samego tytułu pisma, jak również powołania przez skarżącego podstawy prawnej odnoszącej się do tego środka zaskarżenia, czyli art. 54 § 1 u.p.e.a. Wprawdzie skarżący nie podnosił żadnych argumentów, które przemawiałyby za nieprawidłowością dokonanej czynności egzekucyjnej, niemniej jednak strona nie musi znać obowiązujących przepisów prawa. Ponadto wyżej wskazany przepis nie ustanawia wymogu przytoczenia uzasadnienia podstawy wniesionej skargi. Skarżący stwierdził jedynie, że umarzając wcześniejsze postępowanie organ egzekucyjny na zawsze odstąpił od egzekucji wymaganych należności i nie może ponownie ich dochodzić z uwagi na zasadę res iudicata. Jak wynika z wyżej wskazanego przepisu, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w ramach skargi na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania egzekucyjnego bądź egzekutora w świetle przepisów regulujących sposób i formę przeprowadzania czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1588/10; LEX nr 1137529). Jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego została dokonana prawidłowo. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Zastosowany w sprawie środek egzekucyjny został przewidziany w art. 80 u.p.e.a. Jak wynika z tego przepisu, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Samo zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Jak wynika z akt postępowania wszystkie wyżej wskazane wymogi zostały spełnione. Szczegółowo wskazał na to organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z kolei sam skarżący nie podał na czym ewentualnie miałaby polegać nieprawidłowość w zastosowaniu tego środka egzekucyjnego. Skarżący w piśmie z dnia 25 czerwca 2013r. oprócz złożenia skargi, zawarł również zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzucił on, że tytuł wykonawczy jest nieważny, egzekucja administracyjna została wszczęta nieprawidłowo, gdyż już wcześniej postępowanie egzekucyjne zostało umorzone oraz istnieje błąd co do osoby zobowiązanego. Słusznie zatem organ podniósł, że są to zarzuty wskazane w art. 33 pkt 10, 1 i 4 u.p.e.a., które nie mieszczą się w zakresie rozpoznawania skargi na czynność egzekucyjną. Stanowisko takie wydaje się przy tym ugruntowane w orzecznictwie sądowym. Tytułem przykładu można wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2013r. (II FSK 2988/11 – orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wprost stwierdził, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., nie może stanowić konkurencyjnego w stosunku do zarzutów środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również pogląd, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie jest to zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego). Skarga na czynności egzekucyjne służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego - w stosunku do wskazanych wyżej - środka zaskarżenia, a jej - opisany wyżej - ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Skarga na czynności egzekucyjne powinna być rozpatrywana niezależnie od ewentualnego postępowania w trybie art. 33 u.p.e.a., tj. w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Jak z powyższego wynika, słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało merytorycznie jedynie wniesioną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę. Także postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne należy ocenić jako prawidłowe. Zarzuty te zostały zawarte w tym samym piśmie, w którym skarżący zgłosił skargę leżącą u podstaw wydania postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie. Słusznie wskazało Kolegium, że nie było właściwe do rozpatrywania tych zarzutów (w pierwszej instancji). Toteż w omawianym zakresie zastosowanie znalazł art. 66 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści art. 66 § 2 k.p.a., a zatem o tym, że podanie złożone zgodnie z tym zawiadomieniem w terminie czternastu dni od daty jego doręczenia skarżącemu, będzie uważane za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. Sąd stwierdza, że przytoczone wyżej przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ ten uczynił bowiem przedmiotem postępowania (i zaskarżonego postanowienia), wyłącznie te sprawy, które należą do jego właściwości (rozpoznanie skargi złożonej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.). Z kolei pismem z dnia 9 lipca 2013 r. (k. 35 akt administracyjnych), zawiadomił skarżącego, że zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne powinny zostać wniesione do Prezydenta Miasta K. W zawiadomieniu tym organ prawidłowo zwrócił uwagę skarżącego na fakt, że podanie złożone zgodnie z tym zawiadomieniem w terminie czternastu dni od daty jego doręczenia skarżącemu, będzie uważane za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.