III SA/Wr 51/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-05-22
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Jolanta Sikorska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił powierzchnię działki rolnej na potrzeby przyznania płatności na zalesianie, stosując tolerancję pomiaru GPS niezgodną z unijnymi przepisami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył prawo, stosując podczas pomiaru działki rolnej tolerancję GPS niezgodną z art. 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Niewłaściwe uwzględnienie 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej oraz maksymalnej tolerancji 1,0 ha mogło wpłynąć na ustalenie różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a rzeczywistą, a tym samym na wysokość nałożonej sankcji.Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o płatności na zalesianie gruntów rolnych. Kontrola wykazała, że faktyczna powierzchnia zalesienia była mniejsza niż deklarowana, a także istniały inne nieprawidłowości. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i wydał decyzję o przyznaniu płatności w mniejszej wysokości z zastosowaniem sankcji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość pomiarów i zastosowanych sankcji. WSA oddalił skargę, a NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwość pomiaru GPS.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. i zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
W dniu [...] czerwca 2006 r. K. K.i złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych na 2006 rok. Wniosek obejmował działkę ewidencyjną położoną w województwie d., powiecie s., gminie S. S. , obrębie G. o nr [...] i następujące płatności: wsparcie na zalesianie na łącznej powierzchni 8,32 ha, premia pielęgnacyjna z zastosowaniem repelentów na terenach o korzystnej konfiguracji na powierzchni 8,32 ha oraz premia zalesieniowa dla producenta rolnego uzyskującego co najmniej 20% dochodu z rolnictwa na powierzchni 8,32 ha.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. organ rolny pierwszej instancji orzekł o spełnieniu niezbędnych warunków do przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu [...] grudnia 2006 r. producent rolny złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z poświadczającym ten fakt zaświadczeniem z Nadleśnictwa Miękinia.
W dniu [...] stycznia 2007 r. J. K. – córka producenta rolnego (skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie płatności do działki nr [...], ze względu na przeniesienie prawa własności nieruchomości (umowa darowizny z dnia [...] grudnia 2006 r.). Organ rolny pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lutego 2007r. przyznał skarżącej pomoc na zalesianie jako wstępującej w prawa i obowiązki pierwotnego wnioskodawcy, do deklarowanego areału - 8,32 ha. Strona otrzymała jednorazowe wsparcie na zalesienie, premię pielęgnacyjną wypłacaną przez 5 lat oraz premię zalesieniową wypłacaną przez 20 lat. Kolejnymi wnioskami strona ubiegała się o wypłatę pomocy za lata 2007-2010.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. w gospodarstwie skarżącej przeprowadzono kontrolę na miejscu, metodą inspekcji terenowej. W wyniku kontroli stwierdzono, iż na działce rolnej A położonej na działce ewidencyjnej nr [...] faktyczna powierzchnia całkowita zalesienia i grodzenia siatką tej działki jest mniejsza niż deklarowana tj. areał zalesiony został pomierzony na 7,14 ha, natomiast areał ogrodzony 2-metrową siatką to 7,53 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wyniosła 1,18 ha. Inspektorzy w uwagach stwierdzili, iż powierzchnia grodzenia obejmuje zarówno nową plantację jak i "stary" las. Powierzchnia wieloletniego lasu wynosi 0,39 ha. Natomiast powierzchnia deklarowana ogrodzenia równa się 8,30 ha. Ponadto kontrolerzy stwierdzili, iż w planie zasileniowym brak jest informacji o zastosowaniu repelentów. Raport pokontrolny przedstawiony został skarżącej.
W związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli nieprawidłowościami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną w sprawie o przyznanie skarżącej płatności do zalesienia gruntów rolnych. Wznowienie postępowania nastąpiło w związku z faktem, że ustalenia kontroli na miejscu miały wpływ na wysokość przyznanej płatności, zatem wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Rozpatrując zarzuty skarżącej w przedmiocie protokołu kontroli, organ rolny zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W., które przeprowadziło inspekcję w gospodarstwie skarżącej, o ustosunkowanie się do wniosków strony oraz stosowne wyjaśnienie lub uzupełnienie protokołu pokontrolnego. Inspektorzy terenowi wykonujący przedmiotową kontrolę wskazali, iż była ona przeprowadzona w obecności pełnomocnika skarżącej, którego na bieżąco informowali o występujących nieprawidłowościach. Po zakończeniu kontroli pełnomocnikowi przekazano sporządzony protokół. Wyjaśniono, że protokół przekazany bezpośrednio po kontroli różni się od przesłanego stronie pocztą, bowiem w trakcie weryfikacji przez osobę zatwierdzającą zaistniała konieczność jego uzupełnienia o dodatkowe kody. Ze względu na brak informacji w planie zalesieniowym o konieczności stosowanie repelentów w przypadku gdy strona ubiegała się o płatność z tego tytułu, zastosowany został kod ZGR24. Na podstawie faktury dołączonej do protokołu ustalono, iż ilość zakupionego środka nie jest wystarczająca do zabezpieczenia założonej uprawy leśnej, dlatego uzupełniono protokół o kody ZGR13 i ZGR17. Faktura przedstawiona podczas kontroli dotyczyła środka CERVACOL extra w ilości 30 kg, natomiast zużycie tego preparatu wynosi ok. 2 kg na 1000 szt. drzewek. Zgodnie z fakturami przedstawionymi podczas kontroli do zalesienia wykorzystano ok. 67000 szt. sadzonek. Organ rolny wyjaśnił również, że w dostarczonym przez stronę - na wezwanie organu - planie zalesienia, brak było informacji o konieczności stosowania repelentów w celu ochrony uprawy przed szkodami powodowanymi przez zwierzynę.
Na podstawie tak ustalonego, w wyniku przeprowadzonej kontroli, stanu faktycznego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydał w dniu [...] kwietnia 2011 r. decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych w mniejszej wysokości z zastosowaniem sankcji dla wsparcia na zalesienie. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego wskazał na różnice pomiędzy powierzchniami zadeklarowanymi we wniosku przez producenta, a powierzchniami stwierdzonymi w wyniku przeprowadzonej kontroli gospodarstwa metodą inspekcji terenowej oraz opisał pozostałe nieprawidłowości wykazane w trakcie inspekcji działek. Szczegółowo wskazał również na sposób wyliczenia przyznanej płatności oraz dane uwzględnione przy tym obliczeniu.
Utrzymując zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że podstawą prawną określającą szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej na zalesianie gruntów jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 114, poz. 786 ze zm,), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR.podniósł, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu, który spełnia łącznie następujące warunki: - został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; - zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach; - zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Zgodnie z ust. 2, płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności użytkowanych jako grunty orne, łąki trwałe, pastwiska trwałe albo sady, które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i stanowiących: a) własność tego producenta rolnego albo jego małżonka lub współwłasność tego producenta rolnego; o powierzchni co najmniej 0,3 ha, jeżeli ich szerokość wynosi: a) co najmniej 20 m lub b) mniej niż 20 m - w przypadku gdy działki rolne graniczą z lasem.
Organ drugiej instancji podniósł, że stosownie do obowiązującej w dniu złożenia wniosku definicją działki rolnej zawartą w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.), za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Dalej w uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy wynika, że kontrola na miejscu gruntów rolnych zgłoszonych pierwotnie przez K. K. do zalesienia, a które przejęła wraz ze zobowiązaniem do kontynuowania programu skarżąca, wykazała nieprawidłowości co do zadeklarowania na nich powierzchni uprawnionych do otrzymywania płatności zalesieniowych. Ponadto kontrola ta wykazała inne nieprawidłowości polegające na niezgodności Planu zalesienia z wnioskiem strony, a zatem w sprawie zaszły przesłanki uzasadniające zastosowanie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, bowiem ujawnione zostały w trakcie kontroli na miejscu nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy. Okoliczności te dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, rzutujące na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Nowe okoliczności faktyczne istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, natomiast nie były znane organowi, który wydał decyzję. W związku z przeprowadzoną na zalesionej działce A (działka ewidencyjna nr [...]) kontrolą na miejscu, ze względu na wykryte różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez producenta a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, płatności w ramach wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej zostały pomniejszone o dwukrotność tej różnicy. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji stwierdził, że organ pierwszej instancji podał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostanie pomniejszona w danym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. W przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wynosi 20% lub więcej, odmawia się przyznania płatności. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że z dniem 1 stycznia 2010 r. przywołane powyżej rozporządzenie 796/2004 zostało zastąpione przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 z 02.12.2009 r. str. 65 ze zm.). Jednakże, jak podniesiono w uzasadnieniu drugoinstancyjnego rozstrzygnięcia, w rozporządzeniu tym art. 58 zawiera analogiczną regulację w przypadku przedeklarowania przez rolnika areału zgłoszonego do płatności wskazując, iż wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Dlatego zauważona w postępowaniu odwoławczym wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji, tym bardziej, że wadliwość tę poprawiono w postępowaniu odwoławczym, wskazując na prawidłową podstawę prawną. W związku z faktem, że stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a faktycznie zalesioną wynosił 16,5266 %, podjęte rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
W dalszej części swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że kontrola na miejscu w zakresie uprawnienia strony do uzyskania płatności do gruntów rolnych wykazała nieprawidłowości w odniesieniu do faktycznej powierzchni zalesionej jesienią 2006 r. Inspekcja ta wykazała ponadto, iż dane zawarte w planie zalesieniowym sporządzonym przez Nadleśnictwo nie są zgodne z deklaracją zawartą we wniosku. Strona bowiem zadeklarowała, iż w stosunku do całego areału 8,32 ha wnioskuje o podwyższoną premię pielęgnacyjną (700 zł/ha) z uwagi na stosowanie repelentów (chemicznych odstraszaczy zwierzyny), a jednocześnie wniosła o płatność z tytułu grodzenia uprawy siatką. Obowiązku stosowania podwójnych zabezpieczeń przed szkodami powodowanymi przez zwierzynę nie przewidywał jednak plan zalesienia. Dlatego płatność pięcioletnia z tytułu pielęgnacji uprawy lasu przysługuje stronie jedynie w wysokości 420 zł/ha, mając przy tym na uwadze przepis zawarty w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zalesieniowego, iż płatność przyznawana jest zgodnie ze sporządzonym planem zalesienia.
Organ podniósł, że z względu na treść zarzutów odwołania poddano ponownej weryfikacji zapisy raportu z kontroli. Po ponownej ich analizie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, iż kontrola wykonana w dniu [...] sierpnia 2010 r. wykonana została w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a weryfikacja dokumentacji zdjęciowej potwierdza słuszność zapisów dokonanych przez inspektorów terenowych w raportach z czynności kontrolnych. Materiał dowodowy jest bezsporny i precyzyjny. Inspektorzy terenowi w sposób szczegółowy opisali stan znajdującej się na działce nr [...] plantacji leśnej. Ponadto raport zawiera szkic pomiaru działki z naniesionymi wektorami kierunku wykonania fotografii. Na zdjęciach o nr 1, 2 i 3 widoczny jest znajdujący się w północno- zachodniej części działki wieloletni las, który z całą pewnością nie mógł być założony jesienią 2006 r., ale istniał tam na wiele lat wcześniej. Fakt jego występowania w granicach działki nr [...] jest widoczny także na ortofotomapie.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż raport z kontroli istnieje w dwóch wersjach, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zaznaczył, że ustalenia faktyczne (pomiar powierzchni, ustalenia inspektorów co do stanu działki) w obu tych dokumentach są identyczne. Z uwagi na procedurę sprawdzenia i zatwierdzenia raportu osoba weryfikująca go zaleciła inspektorom wykonującym kontrole zastosowanie dodatkowych kodów pokontrolnych w związku z ich ustaleniami w zakresie niezgodności planu i wniosku co do stosowania repelentów oraz z uwagi na stwierdzenie, iż ilość zakupionego repelentu nie jest wystarczająca dla założonej uprawy. Uzupełniony raport pokontrolny został doręczony również skarżącej. Odnosząc się do argumentów odwołującej się, dotyczących braku winy strony w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem przy składaniu wniosku opierała się na dokumentach urzędowych, organ wskazał, że płatność zalesieniowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego. Powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo oraz kwalifikacje areału do poszczególnych rodzajów pomocy i premii rolnik deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem potwierdza prawdziwość danych. Dlatego to na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym.
Składając wniosek w pierwszym roku, producent rolny oświadcza, iż zna zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz zobowiązuje się m.in. do: niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. Zobowiązanie to obowiązuje także przejmującego grunty w trybie o jakim mowa w § 11 rozporządzenia zalesieniowego.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego płatność przyznawana jest do działki rolnej użytkowanej jako grunty orne, łąki trwałe, pastwiska trwałe albo sady. Definicja działki rolnej, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w ewidencji gruntów i budynków (EGiB) prowadzonej przez starostów.
Areał działki rolnej nie musi być tożsamy z areałem działki ewidencyjnej, co jak wynika z dokumentacji w sprawie tj. wyników kontroli i ortofotomapy, miało właśnie miejsce w niniejszej sprawie, bowiem na części działki znajdowało się zadrzewienie, określone przez inspektorów jako "stary" las. Sprawa wielkości nieruchomości nr [...] o powierzchni ewidencyjnej 8,32 ha, którą Agencja Nieruchomości Rolnej umową notarialną sprzedała w dniu [...] marca 2005 r. państwu K. (którzy darowali ją w grudniu 2006 r. skarżącej), nie może być przedmiotem postępowania przed organami ARiMR. W zakresie powołania się przez skarżącą na regulacje zawarte w art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, organ podniósł, że nie można uznać argumentu strony, że ze względu na informacje zawarte w dokumentach urzędowych, nie ponosi ona winy za stwierdzone niezgodności i na podstawie ww. przepisu należy odstąpić w jej przypadku od sankcji. Odstąpienie od zmniejszeń i sankcji możliwe jest jedynie w przypadkach określonych w art. 44 rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001. W omawianym przypadku nie zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia sankcji.
Organ podniósł, że w sprawie brak jest również podstaw do zastosowania art. 31 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, który stanowi, że rolnik zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru kwalifikującego się jeżeli wystąpią przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Przypadki te zostały wymienione w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 żadna z przedstawionych w tym przepisie okoliczności nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jego uchylenie lub ewentualnie o uchylenie obu decyzji oraz wznowienie postępowania w trybie 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów:
1. art. 7, art. 9, art. 77, art. 80-81 oraz art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 2 oraz art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zw. z § 1 oraz § 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych w zw. z art. 33 akapit 2, art. 34 akapit 1 i 2 oraz art. 35 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE nr L 316 z 2/12/2009, str. 65-104), w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oparcie się przez organy administracyjne obu instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia na ustaleniach zawartych w protokole kontroli na miejscu dokonywanej jedynie za pomocą urządzenia GPS, w sytuacji gdy stronie nie został okazany certyfikat zgodności notyfikowanej jednostki, przez co skarżąca nie mogła wypowiedzieć się, co do przeprowadzonego dowodu, zwłaszcza, że - zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych, urządzenie to winno posiadać w dacie wykonywania kontroli certyfikat zgodności wydany przez notyfikowaną jednostkę, a zatem, że owe świadectwo było wymagane, a dodatkowo na skutek przyjęcia szerokości strefy buforowej na 1,25 m, podczas gdy tolerancja pomiaru winna być określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej; 2. art. 15, art. 11 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak odniesienia się przez organy administracyjne obu instancji do kwestii mocy dowodowej przedłożonych przez stronę dokumentów urzędowych, świadczących o braku po stronie rolnika wiedzy, a co za tym idzie i winy; 3. art. 107 k.p.a., poprzez niewskazanie podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, w tym przepisu prawa krajowego bądź unijnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, zwłaszcza mając na uwadze, że dopiero uzasadnienie zaskarżonych decyzji wskazuje na nałożenie na rolnika powołanej sankcji, co winno wynikać wprost z rozstrzygnięcia decyzji, a nie jej uzasadnienia; 4. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez powołanie w treści uzasadnienia decyzji organu II Instancji i oparcie rozstrzygnięcia na treści przepisów art. 31 ust. 4 oraz art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 11 grudnia 2001 r. nr 2419/2001, gdy tymczasem przedmiotowe rozporządzenie zostało następnie uchylone w drodze art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (WE) (Dz. Urz. UE L 141/18, str. 243 i nast.), który został zastąpiony na mocy art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 30 listopada 2009 r. nr 1122/2009, (Dz. Urz. UE nr L 316 z 2/12/2009, str. 65-104) właśnie ostatnim ze wskazanych aktów prawa unijnego, które to uchybienie miało wpływ na treść zapadłej decyzji, powodując, że kryteria prawne zastosowania względem beneficjentki obciążeń i sankcji są niejasne i budzą wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę organ rolny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 lutego 2012r. (sygn. akt III SA/Wr 597/11) oddalił skargę.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego złożyła skarżąca zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu: 1) naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to
- art. 133, art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77,art. 78 i art. 80 i art. 81 oraz art. 145 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004, art. 33 akapit 2., art. 34 akapit 1. I 2. oraz art. 35 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianej w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego sektora wina (Dz. Urz. UE nr L 316 z 2/12/2009, str. 65- 104), poprzez zupełnie dowolne uznanie, że wskazane przepisy w zakresie kontroli przeprowadzonej u skarżącej nie przewidują, aby dla uzyskania mocy dowodowej przez protokół z kontroli na miejscu koniecznym było okazanie producentowi rolnemu dokumentu certyfikującego dla danego urządzenia GPS, gdy tymczasem - jak skarżąca zarzucała już w treści skargi do WSA - na skutek uchybień producent rolny nie mógł wypowiedzieć się co do przeprowadzonego dowodu zwłaszcza, że zachowanie tego wymagania nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu" (wyr. NSA z dnia 13 lutego 1986 r" II SA 2015/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 13), a dalej, iż nie udzielono skarżącej informacji o okolicznościach faktycznych mających znaczenie dla końcowego wyniku sprawy, tzn. dla praw i obowiązków wynikających z zaskarżonych decyzji, nie okazując powołanego certyfikatu i uniemożliwiając przez to prawidłowość prowadzonej kontroli, które to okoliczności nie pozwalają uznać faktów stwierdzonych tym badaniem za udowodnione, także na skutek przyjęcia szerokości buforowej na 1,25 m, podczas gdy tolerancja pomiaru winna być określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, którą to okoliczność - objętą zarzutami skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny również w zupełności pominął;
- art. 133, art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a,, poprzez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym skarżąca - w zakresie w jakim powoływała dostępne producentowi rolnemu dane z ewidencji gruntów i aktów notarialnych - nie wykazała braku swojej winy w nieprawidłowościach, gdy tymczasem zasada ochrony obywatela działającego w przekonaniu, że odnoszące się doń czynności organów Państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu, powoduje, że uchybienia organu administracji nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela działającego w dobrej wierze (wyr. SN z dnia 5 października 1994 r" III ARN 46/94, OSNAPiUS 1995, nr 5, poz. 58), które to okoliczności konfrontowane dodatkowo z faktem, że wypełniając formularz o przyznanie płatności beneficjentka opierała się o dokumenty i zaświadczenia, sporządzone we właściwej formie przez powołane do tego organy, a to o protokół z kontroli potwierdzenia zalesienia z dnia 28 listopada 2006 r., jak również zaświadczenie Urzędu Miejskiego w Ś. nr FiB 3118/24/2007 z dnia 12 stycznia 2007r., mając jednocześnie na uwadze, iż poprzednicy prawni producentki rolnej nabyli należące do skarżącej gospodarstwo rolne od Agencji Nieruchomości Rolnych, w którym to akcie nabycia przedmiotowej nieruchomości - tak, jak w przywołanych dokumentach pochodzących od organów administracyjnych - określono jej obszar na 8,32 ha potwierdzając, że zalesienia wykonane przez producenta rolnego na spornej nieruchomości odpowiadają planowi zalesień i powodują, iż w tym konkretnym przypadku nie sposób skutecznie wywodzić zawinienia skarżącej w zadeklarowaniu niewłaściwych danych;
- art. 133, art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 15, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolne pominięcie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku zarzutów skarżącej, wskazującej, że skierowanie przez organ I instancji do wyjaśnienia podniesionych przez stronę w piśmie z dnia 27 stycznia 2011 r. zarzutów do Biura Kontroli na Miejscu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działającej przy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny we W. (pomimo, że organ II instancji powinien samodzielnie rozpoznać sprawę w jej granicach oraz ocenić dowody i wnioski postępowania, a nie uchylać się od takiej oceny i w konsekwencji wydać decyzję w I Instancji opartą o stanowisko organu II instancji) stanowiło niedopuszczalne naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając stronę służącego jej prawa odwołania, zwłaszcza, że - jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia - dopiero organ II instancji wskazał jako podstawę dla przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie skarżącej przepis art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w miejsce powołanego wcześniej art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, które to uchybienie spowodowało orzekanie przez organ odwoławczy w zakresie innym, niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny, albowiem zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy, co oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, stanowiące rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt2 k.p.a.).
2) naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie:
-art. 17 zd. 1. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE nr L 30 z bl/1/2009, str. 16-66) oraz art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm,), na skutek przyjęcia, że powierzchnie użytków rolnych, określone w systemie Ewidencji Gruntów i Budynków, nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności zalesieniowej, ponieważ dane te są wykorzystywane w zakresie identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki rolnej oraz jej powierzchni całkowitej, gdy tymczasem - w ocenie skarżącej - nie istnieje podstawa prawna dla różnicowania sposobu określenia powierzchni działki ewidencyjnej i referencyjnej, zwłaszcza, że system identyfikacji działek rolnych powinien być ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych i jest stosowany na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna, a nie na definicji działki rolnej;
- art. 6 i art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 30 listopada 2009 r. nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE nr L 316 z 2/12/2009, str. 65-104), poprzez bezpodstawne uzależnienie stosowania instytucji odstąpienia od wymiaru sankcji i zwolnień, uzależnionych przecież od wykazania braku winy, od uprzedniego poinformowania przez beneficjenta pomocy właściwego organu na piśmie, że wniosek o pomoc jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od chwili złożenia, w sytuacji gdy to na organie administracyjnym, a nie na skarżącej, spoczywał obowiązek informowania o okolicznościach istotnych dla załatwienia sprawy, ewentualnych różnicach, zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi, nie mając przygotowania pozwalającego na ich rozeznanie (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1984 r, sygn. akt III SA 729/84. ONSA 1984, nr 2, poz. 117), a nadto na skutek przyjęcia, że oświadczenie skarżącej o znajomości zasad przyznawania płatności i zobowiązanie się do wykonania zalesiania zgodnie z planem dowodzi świadomości producenta rolnego, że płatności udzielane są do faktycznej powierzchni zalesienia, a nie do powierzchni ewidencyjnej działki, gdy tymczasem w oparciu o treść powyższego oświadczenia nie sposób wywieść takiego wniosku, zwłaszcza, że oświadczenie z dnia [...] grudnia 2006r. składał poprzednik prawny producenta, a nie skarżąca,
3) obrazę przepisów postępowania tj. art. art. 133, art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7-9 k.p.a., skutkujące naruszeniem prawa strony, dającym podstawę do uchylenia decyzji organu II Instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz wznowienia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., na skutek uniemożliwienia rolnikowi lub jego pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu i niewyjaśnienia przyczyn jego modyfikacji ostatecznego protokołu kontroli przeprowadzonej na skutek zarzutów strony przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR we W., stanowiącego podstawę wpisów kodów pokontrolnych a różniącego się od przekazanego pełnomocnikowi beneficjentki bezpośrednio po dokonaniu wskazanych czynności, co uniemożliwiło skarżącej - z uwagi na sezonowość stosowanych środków oraz charakter rzekomych uchybień, ograniczających się do wskazania nieprawidłowości w zakresie stosowanych repelentów - nie tylko bieżącą, ale i jakąkolwiek kontrolę kwestionowanych czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] października 2013 r. uchylił orzeczenie Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie spośród jej zarzutów są uzasadnione.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 34 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Zgodnie z tym przepisem powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Wskazano, że z akt sprawy wynika, że w trakcie przeprowadzenia kontrolnego pomiaru działki skarżącej szerokość strefy buforowej została przyjęta na poziomie 1,25 m (protokół z czynności kontrolnych z dnia [...] sierpnia 2010 r.). W zaświadczeniu dołączonym do akt podano, że urządzenie pomiarowe GPS używane w trakcie kontroli posiada stosowne certyfikaty (uzyskały one bufor dokładnościowy < 1,25 m). Zdaniem NSA, nie powinno budzić wątpliwości, że powyższa wadliwość pomiaru może mieć istotny wpływ na ustalenie różnicy między powierzchnią działki zadeklarowaną, a powierzchnią rzeczywistą, co automatycznie wpływa na wartość sankcji. Sąd II instancji podkreślił ponadto, że w przedmiocie szerokości strefy buforowej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zajął w ogóle stanowiska, stwierdzając jedynie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "podczas kontroli w gospodarstwie skarżącej do pomiarów użyte zostało urządzenie GPS, które posiada wymagane prawem certyfikaty potwierdzające, iż jakość pomiaru wykonanego tym odbiornikiem spełnia wymagania na poziomie Wspólnoty Europejskiej (art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Jak wskazał organ wszystkie modele urządzeń pomiarowych GPS używanych przez inspektorów ARiMR lub na zlecenie ARiMR posiadają stosowne certyfikaty. Co potwierdzają stosowne zaświadczenia wystawione przez katedrę Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie". Tymczasem, jak podniósł NSA, skarżąca w skardze wprost zarzuciła organom naruszenie art. 34 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. na skutek przyjęcia szerokości strefy buforowej na 1,25 m, podczas gdy tolerancja pomiaru winna być określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. W konsekwencji powyższego, w ocenie NSA, za zasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając określone art. 141 § 4 p.p.s.a, warunki, którym czynić powinno zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego I instancji i konfrontując je z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku, uznać należy, że uzasadnienie nie spełnia wymogów konstrukcyjnej poprawności, gdyż Sąd I instancji nie odniósł się w ogóle do istotnej w sprawie kwestii dotyczącej sfery faktów, a mianowicie co do szerokości sfery buforowej wokół działki rolnej, deklarowanej do zalesienia, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem może wpłynąć na wartość sankcji.
W sytuacji więc, gdy pomiar powierzchni działki zadeklarowanej przez skarżącą do płatności zalesieniowej przeprowadzony został z naruszeniem standardu tego pomiaru określonego w art. 34 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., to zdaniem NSA nie może budzić żadnych wątpliwości, że wadliwości te nie pozostawały bez wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Według NSA ponownie orzekając, Sąd I instancji winien zatem uwzględnić przedstawione argumenty, w tym zwłaszcza konieczność przeprowadzenia kontroli legalności decyzji z punktu widzenia jej zgodności z art. 34 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor OR ARiMR we W. podtrzymał stanowisko w sprawie, podnosząc, że kontrola w roku 2010 została zrealizowana prawidłowo i brak jest podstaw do zmiany jej wyników. Wyniki jej ustaleń potwierdziła wizytacja przeprowadzona w dniu [...] października 2013 r. w wyniku której stwierdzono przedeklarowanie powierzchni zalesionej (powierzchnia deklarowana - 8,32 ha, powierzchnia stwierdzona - 7,14ha). Organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas wykonywania pomiarów w trakcie przeprowadzonej kontroli Inspektorzy terenowi Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu przyjęli szerokość strefy buforowej 1,25 m właściwą dla użytego podczas kontroli odbiornika GPS. Zdaniem organu, wskaźnik ten na poziomie równym 1,25 m, nie przekracza maksymalnej wartości 1,5 m wynikającej z art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w wersji angielskiej oraz dokumentu roboczego. Organ zwrócił uwagę, że tłumaczenie angielskiego tekstu przepisu rozporządzenia obarczone jest błędem. W tekście angielskim mowa jest o stosowaniu strefy buforowej maksymalnie do wartości 1,5 m. Testy walidacji dla odbiornika GPS wykorzystanego podczas kontroli w 2010 r. wskazały, że przy pomiarach tym odbiornikiem należy stosować tolerancję pomiaru na poziomie 1,25 m, natomiast w roku 2012 w wyniku zmiany oprogramowania tego typu odbiornika ustalono nową wartość tolerancji wynoszącą 1,5 m. W konsekwencji w roku 2010 tolerancja pomiaru liczona jako iloczyn obwodu i szerokości strefy buforowej wynosiła 0,22 ha, a w roku 2013 - 0,25 ha i brak jest podstaw do kwestionowania stwierdzonej podczas kontroli powierzchni zalesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Na podstawie art. 190 P.p.s.a., będąc związanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz mając na uwadze zalecenie zawarte w orzeczeniu kasacyjnym, dotyczące konieczności przeprowadzenia kontroli legalności tej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z art. 34 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., Sąd rozpoznający sprawę uznał zaskarżoną decyzję organu II instancji w zakresie wskazanym przez NSA za naruszającą prawo. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego na etapie skargi od decyzji Organu II instancji dotyczącego prawidłowości dokonanych pomiarów działek rolnych, które nie uwzględniały powierzchni strefy buforowej należy na wstępie wywodu podnieść, że z art. 34 ust.1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, wynika, że powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.
Z akt sprawy wynika, że w trakcie przeprowadzenia kontrolnego pomiaru działki skarżącej szerokość strefy buforowej została przyjęta na poziomie 1,25 m przy obwodzie działki 1723 m, przy tolerancji pomiaru 0,22 ha - kolumny 7,9,10 (protokół z czynności kontrolnych z dnia [...] sierpnia 2010 r.). W zaświadczeniu dołączonym do akt wskazano, że urządzenie pomiarowe GPS używane w trakcie kontroli posiada stosowne certyfikaty (uzyskały one bufor dokładnościowy < 1,25 m). W ocenie Sądu powyższa wadliwość pomiaru może mieć istotny wpływ na ustalenie różnicy między powierzchnią działki zadeklarowaną, a powierzchnią rzeczywistą, co może wpłynąć również na wartość sankcji.
Z punktu widzenia przywołanego powyżej art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oznacza to, zdaniem Sądu orzekającego - w ślad za oceną NSA, iż doszło do naruszenia (zakłócenia) przez jej nieuwzględnienie tolerancji 1,5 - metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej, a także maksymalnej tolerancji w odniesieniu do każdej działki rolnej, która nie mogła przekraczać wartości bezwzględnej 1,0 ha. Kontrola na miejscu wykazała, że faktyczna powierzchnia zalesienia wynosi 7,14 ha i jest mniejsza od deklarowanej przez stronę - 8,32 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wynosi 1,18 ha. Powierzchnia grodzenia siatką 2- metrową stwierdzona podczas kontroli wyniosła w sumie 7,53 ha i obejmuje oprócz powierzchni zalesionej również sąsiedni las. Natomiast powierzchnia deklarowana ogrodzenia równa się 8,30 ha. Ustalono, że procentowa różnica powierzchni deklarowanej i stwierdzonej wynosi 16,52%. Dokonując zmniejszenia przyznania płatności zastosowano sankcję pomniejszając stwierdzony obszar zalesienia 7,14 ha dodatkowo o dwukrotnie wykrytą różnicę ( 7,14ha - 2 x 1,18ha).
W sytuacji więc, gdy pomiar powierzchni działki zadeklarowanej przez skarżącą do płatności zalesieniowej przeprowadzony został z naruszeniem standardu tego pomiaru określonego w powołanym wyżej art. 34 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., to w ocenie Sądu orzekającego ponownie w sprawie nie budzi wątpliwości, że wadliwości te nie pozostawały bez wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych przez organ za podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.
Wypada także w tym miejscu zauważyć, że polska wersja językowa wskazywanego art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 różni się od angielskiej wersji językowej. Polska wersja językowa bowiem posługuje się wyrażeniem "1,5 - metrowa strefa buforowa", podczas gdy wersje anglojęzyczna wskazuje na "max. 1,5 m", co miałoby oznaczać, że wskazuje jedynie na górną granicę dopuszczając wartości mniejsze niż 1,5 m. Z uwagi jednak na fakt, że wszystkie wersje językowe danego aktu prawnego mają jednakową moc obowiązującą - są równie autentyczne (por. A. Doczekalska, Interpretacja wielojęzycznego prawa Unii Europejskiej, EPS 2006, Nr 2, s. 15), Sąd rozpoznający sprawę podziela co do zasady pogląd, zgodnie z którym konieczność jednolitej wykładni dyrektyw unijnych wyklucza rozpatrywanie, w razie wątpliwości, danego przepisu w sposób oderwany, lecz przeciwnie, wymaga, aby był on interpretowany i stosowany w świetle wersji sporządzonych w innych językach urzędowych (zob. wyroki TSUE: z dnia 26 maja 2005r. w sprawie C-498/03 Kingscrest Associates Ltd i Montecello Ltd przeciwko Commissioners of Customs& Excise, Zb.Orz. 2005, s. I-4427, pkt 26; z dnia 10 września 2009 r. w sprawie C- 199/08 Erhard Eschig przeciwko UNIQA Sachversicherung AG, Zb.Orz. s. I-8295, pkt 54). Podkreślić jednak należy, iż argumentacja o rozbieżności treści art. 34 ust. 1 wskazywanego rozporządzenia w poszczególnych wersjach językowych nie była znana skarżącej na etapie postępowania ani przed organami administracji publicznej, ani przed Sądem I instancji orzekającym w sprawie po raz pierwszy, ani też przed NSA. Ten argument podniósł Dyrektor organu II instancji dopiero w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. przed rozprawą przed tut. Sądem.
Trzeba jednak zauważyć, że w ocenie Sądu niedopuszczalne jest – z uwagi na ochronę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (co dotyczy także obywatela UE i prawa UE), a także przewidywalność interpretacji niebudzących z punktu widzenia językowego wątpliwości norm źródeł prawa, zaskakiwanie strony skarżącej odmiennym i jednocześnie niekorzystnym dla niej brzmieniem normy prawa europejskiego w innych wersjach językowych, podczas gdy norma ta jest dostępna w jej rodzimej, polskiej wersji językowej. Nie znajduje uzasadnienia w ocenie Sądu oczekiwanie organu by skarżąca wykazała się znajomością prawa obowiązującego na terenie RP w innych, niż polska wersjach językowych ( vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10.07.2013r.,sygn.akt ISA/Bk 217/13) .
Uznać należy, że w takiej sytuacji, to na organie ciąży obowiązek poinformowania strony skarżącej w przypadku odmiennej interpretacji danego pojęcia o przyczynie i źródle odmiennej interpretacji na początkowym etapie postępowania tak, by pogłębiać zaufanie obywateli do państwa, prawa, organów administracji publicznej i ich pracowników. Do zagadnienia przyjętej tolerancji pomiaru i strefy buforowej, jak też regulacji przepisu art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 1122/2009 stanowiącej o odmiennej (1,5 m) niż zastosowana (1,25 m) przy pomiarze spornej działki A nr [...] organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w żadnym stopniu. Oznacza to, iż kluczowa dla sprawy kwestia pomiaru działki nie została wyjaśniona w stopniu uprawniającym organ do orzekania. Stanowi to o wadliwości kontrolowanego rozstrzygnięcia, gdyż nie przystaje do reguł ogólnych postępowania administracyjnego obejmujących obowiązek wyjaśniania przesłanek zasadności rozstrzygnięcia oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i podnoszenia ich świadomości i kultury prawnej oraz narusza przepisy art. 107 § 3 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a ). Organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób nienasuwający wątpliwości wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy przy tym dodać, iż obowiązek wyjaśnienia zaniechanych kwestii ciążył na organach z urzędu i pozostawał bez związku z modyfikacjami w zakresie reguł prowadzenia postępowania dowodowego i rozkładu ciężaru dowodu, wprowadzonymi przez przepisy rozporządzenia zalesieniowego.
Prowadząc ponowne postępowanie w sprawie organ odwoławczy, uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia ( art. 153 ppsa ), wyeliminuje stwierdzone uchybienia.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż decyzja organu drugiej instancji narusza prawo i w związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. O niewykonalności uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 i 205 p.p.s.a.i obejmuje wpis i koszty zastępstwa prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło