I OSK 2462/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-02
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Joanna Runge - Lissowska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, nawet jeśli nie jest związany ze służbą i został popełniony w tzw. wypadku mniejszej wagi, stanowi podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jeśli jego charakter i okoliczności popełnienia uniemożliwiają dalsze pozostawanie w służbie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, nawet jeśli nie jest bezpośrednio związany ze służbą i stanowi wypadek mniejszej wagi, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby, jeśli jego charakter i okoliczności popełnienia uniemożliwiają dalsze pozostawanie w służbie. Sąd podkreślił, że ocena ta nie może być dowolna, ale musi uwzględniać całokształt okoliczności, w tym zachowanie policjanta po ujawnieniu przestępstwa oraz wpływ czynu na autorytet Policji. W tym konkretnym przypadku, sąd uznał, że popełnienie przestępstwa z art. 270 § 2a k.k. oraz początkowe zaprzeczanie jego popełnieniu przez policjanta, uzasadniały zwolnienie ze służby.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia policjanta T.F. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, po tym jak został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2a k.k. (podrobienie podpisu żony na umowie kupna-sprzedaży samochodu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił rozkaz personalny o zwolnieniu, uznając, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, a czyn miał charakter incydentalny i nie licował z postawą policjanta. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Komendanta Policji, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że zwolnienie było zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddala skargę T.F. Zasądza od T.F. na rzecz Komendanta [...] Policji kwotę 280 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge - Lissowska del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta [...] Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 55/14 w sprawie ze skargi T.F. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę 2) zasądza od T.F. na rzecz Komendanta [...] Policji kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 55/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.F. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (pkt 1), stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości (pkt 2) oraz zasądził od Komendanta [...] Policji na rzecz T.F. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1887 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania [...] T.F. od rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] października 2013 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, datę tę ustalił na dzień [...] grudnia 2013 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że w dniu [...] marca 2013 r. asesor Prokuratury Rejonowej [...] wszczął śledztwo przeciwko T.F., podejrzanemu o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, polegającego na tym, że w okresie od dnia [...] 2012 r. do dnia [...] 2012 r. w [...], w celu użycia za autentyczny, podrobił podpis A.F. na umowie kupna – sprzedaży samochodu marki [...] o nr rej. [...], zawartej pomiędzy sprzedającym [...] a kupującym A.F., tj. o czyn z art. 270 § 1 Kodeksu karnego.
Mając powyższe na uwadze Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił [...] T.F. w czynnościach służbowych od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] maja 2013 r.
Następnie, w dniu [...] kwietnia 2013 r. Prokuratura Rejonowa [...] skierowała do Sądu Rejonowego [...] wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo z art. 270 § 2a K.k. wobec T.F.
Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...] orzekł o uznaniu oskarżonego T.F. za winnego popełnienia zarzucanego przestępstwa z art. 270 § 2a K.k., a postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres 1 (jednego) roku próby.
Komendant Rejonowy Policji [...] pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. poinformował T.F. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Następnie, pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r., zwrócił się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji o wyrażenie w formie uchwały opinii w przedmiocie zwolnienia w/w ze służby w Policji na podstawie powołanego przepisu, w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Opinia organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów nie została w niniejszej sprawie udzielona.
Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] października 2013 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił [...] T.F. ze służby w Policji i na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. nadał temu rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego stwierdził, że [...] T.F. popełnił czyn o znamionach przestępstwa z art. 270 § 2a K.k., co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...], a charakter popełnionego czynu w odniesieniu do pełnionej funkcji publicznej uniemożliwia pozostawienie wyżej wymienionego policjanta w służbie. Nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniono ważnym interesem służby utożsamianym z interesem społecznym, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i jej funkcjonariuszy.
T.F. od powyższego rozkazu personalnego złożył odwołanie do Komendanta [...] Policji, w którym wniósł o jego uchylenie w całości i pozostawienie go w służbie. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a także szeregu przepisów procesowych wskazał, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę opinii na temat jego dotychczasowej służby, a także faktu, iż w postępowaniu dyscyplinarnym ten sam organ doszedł do odmiennych wniosków, niż w toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W ocenie odwołującego, Komendant Rejonowy Policji [...] nie mógł prawidłowo zwolnić go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż charakter popełnionego przez niego czynu, wypełniającego znamiona przestępstwa, nie uniemożliwia dalszego pozostawienia go w służbie w Policji.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, datę tę ustalił na dzień [...] grudnia 2013 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu jest art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
W ocenie organu odwoławczego, pierwsza przesłanka określona w tym przepisie – popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste, została w niniejszej sprawie spełniona. Skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, a jego wina za przestępstwo, określone w art. 270 § 2a K.k., została prawomocnie przesądzona wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...].
Odnosząc się do drugiej przesłanki podanej w omawianym przepisie – braku możliwości pozostania policjanta w służbie, stwierdził, że z analizy art. 41 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika, iż ustawodawca poszczególne przesłanki zwolnienia policjanta ze służby wiąże z kryteriami niekaralności i nieposzlakowanej opinii, jakie muszą spełniać kandydaci ubiegający się o przyjęcie do służby w Policji. Fakultatywna decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 cyt. ustawy jest związana z utratą przez policjanta przymiotu nieposzlakowanej opinii na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego charakter uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Celem omawianego przepisu jest usunięcie z szeregów Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej. W interesie tak Państwa, jak i jego obywateli, leży jak najszybsze usunięcie z Policji takich policjantów, a zatem działanie właściwych organów Policji na tej podstawie służy ochronie interesu publicznego. Szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów, ukształtowanie statusu służbowego, w tym w zakresie jego utraty. Policja jest formacją uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Zdaniem Komendanta [...] Policji, w przypadku, gdy T.F. został uznany winnym fałszerstwa, dalsza realizacja przez niego zadań służbowych, w konsekwencji pozostanie w służbie nie jest możliwe.
Brak możliwości pozostawienia T.F. w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego. Popełnienie przez wyżej wymienionego czynu o znamionach przestępstwa powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pełnienia służby publicznej. Przy czym sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym organ odwoławczy uznał, że w sprawie spełniona została również druga z przesłanek, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 ust.1 ustawy o Policji w zw. z art. 186¹ § 1 Kodeksu pracy, organ odwoławczy stwierdził, że jest on niezasadny. T.F. w dniu zwolnienia ze służby w Policji, tj. w dniu [...] października 2013 r., nie przebywał na urlopie wychowawczym, gdyż jego oświadczenie dotyczące wycofania raportu o powrót z urlopu wychowawczego od dnia 1 października 2013 r. nie dotarło do Komendanta Rejonowego Policji [...] przed lub razem z tymże raportem.
W ocenie Komendanta [...] Policji, w sprawie spełnione zostały również inne wymagania formalne, warunkujące zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek określony w art. 43 ust. 3 tej ustawy i wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji, która to organizacja jest zakładową organizacją związkową w rozumieniu prawa dla policjantów Komendy Rejonowej Policji [...], o wydanie opinii w sprawie zwolnienia T.F. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Opinia związków zawodowych policjantów Komendy [...] Policji nie została wydana zarówno w wyznaczonym terminie, jak również do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy, odnosząc się do żądania T.F. dotyczącego uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdził, że jego nadanie było prawidłowe. Wykonanie przedmiotowego rozkazu personalnego przed upływem terminu do wniesienia odwołania warunkowało możliwość niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania obywateli do organów Policji i policjantów. Ponadto Komendant [...] Policji wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, iż rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności oraz to, że rozkaz ten rozstrzyga o statusie policjanta w dacie poprzedzającej jego doręczenie stronie, zachodziła konieczność dokonania zmiany w zakresie daty zwolnienia T.F. ze służby w Policji i dlatego datę tę ustalono na dzień [...] grudnia 2013 r.
Powyższy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji stał się przedmiotem skargi T.F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek arbitralnego i nieuzasadnionego przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przewidziane w tym przepisie przesłanki umożliwiające zwolnienie go ze służby, 2) art. 79 ust.1 ustawy o Policji w zw. z art. 186¹ § 1 Kodeksu pracy, poprzez ich niezastosowanie w stosunku do strony pomimo przysługującej jej ochrony przewidzianej w w/w przepisach, co polegało na tym, że pomimo złożenia wniosku o urlop wychowawczy, organ pierwszej instancji zwolnił policjanta ze służby w Policji. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez nienależytą i powierzchowną ocenę dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego oraz przekroczenie granic uznania administracyjnego, polegające na przyjęciu, że okoliczności związane bezpośrednio z czynem przemawiają za niemożliwością pozostawania skarżącego w służbie, 2) art. 77 § 1 K.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, 3) art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych opartych na materiale dowodowym, bez wyczerpującej analizy jego całokształtu, 4) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak w decyzji obowiązkowych elementów w zakresie uzasadnienia faktycznego – wskazania dowodów, na których oparł się organ, 5) art. 108 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w sprawie bez wskazania okoliczności przemawiających za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie rozkazów personalnych organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że jego zdaniem zwalnianie policjantów ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sposób automatyczny, w każdym przypadku stwierdzenia popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstwa karnego lub karnoskarbowego, wbrew zawartym w przepisie przesłankom ocennym jest niedopuszczalne. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych). Podkreślił, że we wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] o warunkowe umorzenie postępowania karnego zostało wskazane, że podrobił on podpis żony na umowie, który i tak ona sama by złożyła. Ustalono, że zakupił on samochód na żonę A.F., gdyż ma stałe miejsce zameldowania w [...] w województwie [...]. Oznaczało to, że skarżący musiałby dokonać wszelkich czynności związanych z rejestracją samochodu w Wydziale Komunikacji w [...]. Stąd w umowie wpisał dane żony, która posiada zameldowanie w [...], w miejscu zamieszkania skarżącego. A.F. zgodziła się zakup samochodu na jej nazwisko. Z akt sprawy administracyjnej, jak i z akt postępowania karnego wynika, że w momencie zakupu samochodu obie strony kontaktowały się ze sobą. Żona nie mogła uczestniczyć w tej transakcji z uwagi na to, że wówczas opiekowała się [...] synem, ale wyraziła zgodę na sprzedaż samochodu. W ocenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...], jak również Sądu, który uwzględnił wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego, czyn którego skarżący dopuścił się miał charakter incydentalny i nie licuje z jego postawą życiową, która jawi się jako prawidłowa.
Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego, przewiduje fakultatywne zwolnienie policjanta ze służby w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek – oczywistego popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa oraz uniemożliwiania przez to jego pozostanie w służbie. Przesłanka oczywistości popełnienia takiego czynu musi być oceniana przez pryzmat stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości i jest bezsporny, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2a K.k. z jednoczesnym warunkowym umorzeniem postępowania karnego na okres 1 roku próby.
Sąd pierwszej instancji analizując przedmiotową sprawę, dopatrzył się przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego w stwierdzeniu, że ustalone w sprawie okoliczności popełnienia przestępstwa nie pozwalają na pozostawienie skarżącego w służbie. W ocenie organów orzekających, skarżący utracił nieposzlakowaną opinię, jak również "sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dostrzegając uzasadnioną potrzebę eliminowania z szeregów formacji policjantów, którzy naruszają porządek prawny i przez swe postępowanie nie dają gwarancji należytego wywiązywania się z obowiązków służbowych, a przez to kształtują negatywny wizerunek Policji w społeczeństwie, nie podzielił podanych powyżej zapatrywań organu. Wskazał, że gdyby powyższy punkt widzenia przyjąć za dopuszczalny, to wówczas oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa stanowiłoby samodzielną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby, bez potrzeby analizowania innych aspektów sprawy. Tak jednak nie jest. Ustawodawca nakazuje bowiem rozważenie, czy charakter popełnionego czynu przestępczego, okoliczności jego popełnienia w zestawieniu z postawą policjanta, dotychczasowym przebiegiem służby, w szczególności w kontekście wywiązywania się z obowiązków służbowych, postawy obywatelskiej, pozwalają na obdarzenie policjanta swoistego rodzaju kredytem zaufania i pozostawienie w szeregach Policji. Organ słusznie dostrzega, że celem omawianego przepisu jest usunięcie z szeregów Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej.
W analizowanym przypadku, jak wynika z twierdzeń skarżącego, zaakceptowanych przez Prokuratora oraz Sąd Karny, skarżący podrobił podpis żony na umowie kupna – sprzedaży samochodu za jej wiedzą oraz zgodą i tylko dlatego, iż w tym czasie jego żona opiekowała się [...] dzieckiem. Z ustalonych w toku postępowania karnego okoliczności sprawy wynika, że skarżący swym czynem nie chciał wyrządzić komukolwiek szkody, bądź przysporzyć sobie zysku. Jedyną pobudką takiego działania była chęć uwolnienia żony, zajętej opieką nad dzieckiem, od uciążliwości związanych z zawarciem umowy poza miejscem zamieszkania. W tej sytuacji przyjąć należy, iż czyn popełniony przez skarżącego, choć jak każde przestępstwo nie może być akceptowane społecznie, to jednak nie został popełniony w związku ze służbą, nie dotyczy zachowań policjantów społecznie napiętnowanych, np. nadużywania alkoholu, prowadzenia pojazdu mechanicznego pod jego wpływem, znęcania się nad członkami rodzimi, itp., które to zachowania w sposób oczywisty nie licują z postawą policjanta i nie są akceptowane społecznie. Natomiast czyn, którego dopuścił się skarżący z powyżej wskazanych pobudek, może budzić społeczne zrozumienie.
Ponadto Sąd pierwszej instancji podał, iż organ przyznał, że ze sprawozdania przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] wynika, iż nie było podstaw do wszczęcia przeciwko T.F. postępowania dyscyplinarnego, gdyż nie popełnił on przewinienia dyscyplinarnego w związku ze służbą. Wskazał, że skoro skarżącemu nie przedstawiono zarzutu dyscyplinarnego nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji), to nie sposób zrozumieć dlaczego organ uznał, że nie może on dalej pełnić służby w Policji. Dotychczasowa postawa skarżącego nie daje podejrzeń, że mógłby on popełnić ten sam czyn w służbie, np. fałszując dokument służbowy. Takiej analizy cech osobowych skarżącego i jego zachowań organ nie przeprowadził oraz w żaden sposób nie uprawdopodobnił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając sprawę w kontekście zebranego w sprawie w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego stwierdził, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, nie może zostać uznana za odpowiadającą prawu. Organ przekroczył bowiem granice uznania administracyjnego. Zaniechał podjęcia wszelkich kroków zmierzających do zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. W konsekwencji uznał, że ustalenia faktyczne, oparte na niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, materiale dowodowym, należy traktować jako dowolne. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 K.p.a.).
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych szczególną wagę przywiązuje się do wyczerpującego sporządzenia uzasadnienia decyzji uznaniowej, bowiem prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 K.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, powyższe uchybienia organu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też zaskarżona i poprzedzająca ją decyzją organu podlegają uchyleniu. W ponownym postępowaniu, organ mając na uwadze powyższe wskazania i uwagi oraz po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. wyda stosowne rozstrzygnięcie, które zostanie w przekonywujący sposób uzasadnione, stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), orzekł, jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant [...] Policji, reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię.
Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdził, że w sprawie bezsporny jest fakt podrobienia przez skarżącego podpisu żony na umowie kupna sprzedaży samochodu. Czyn ten wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 270 § 2a K.k., co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...]. W ocenie autora skargi kasacyjnej, rozkazy personalne organów obu instancji nie miały charakteru dowolnego, zawierają obszerne uzasadnienia, które odnoszą się do ustaleń postępowania karnego. Brak zaistnienia przesłanek do wszczęcia w stosunku do T.F. postępowania dyscyplinarnego, z uwagi na to, że czyn o znamionach przestępstwa nie miał związku ze służbą, pozostaje bez wpływu na wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu wyżej wymienionego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Wskazane argumenty świadczą o nieprawidłowej wykładni powołanego przepisu prawa materialnego, mającej wpływ na wynik sprawy.
T.F., reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Stwierdził, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Pełnomocnik Komendanta [...] Policji na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię. Przy czym istota podniesionego w niej zarzutu sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który dokonując oceny spełnienia w sprawie drugiej z przesłanek określonych w tym przepisie – uniemożliwia pozostanie w służbie – stwierdził, że organ przyjmując, iż ustalone w sprawie okoliczności popełnienia przez T.F. przestępstwa nie pozwalają na pozostawienie go w służbie, przekroczył granice uznania administracyjnego.
Fakt spełnienia pierwszej z przesłanek zawartych w omawianym przepisie, tj. oczywistość popełnienia przez w/w policjanta przestępstwa, jest między stronami bezsporny. T.F. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...] został uznany za winnego tego, że : w [...], w celu użycia za autentyczny, podrobił podpis A.F. na dokumencie umowy kupna sprzedaży samochodu marki [...] nr rej. [...] w ten sposób, iż podczas transakcji zakupu w/w samochodu, podpisał się na w/w umowie imieniem i nazwiskiem żony A.F., tj. popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2a K.k. – postępowanie karne wobec w/w warunkowo umorzono na okres 1 roku próby.
Kontrola kasacyjna zarzutu błędnej wykładni art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w sytuacji, gdy przepis ten konstruuje upoważnienie do wydania decyzji uznaniowej, wymaga wyjaśnienia pojęcia "uznanie administracyjne" oraz odniesienia się do istoty sądowej kontroli decyzji uznaniowych. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 K.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 K.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 K.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie jest niezmiernie trudne, albowiem opiera się na elementach ocennych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd administracyjny bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając w jego celowość. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej. W konsekwencji oznacza to, że w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji, sąd administracyjny nie może wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać policjantem, czy też powinna zostać z grona tej formacji wykluczona. Może natomiast badać, czy rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby nie jest arbitralny lub czy nie został podjęty przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
W rozpoznawanej sprawie należało rozważyć, czy Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że organ, oceniając możliwość pozostania T.F. w służbie w Policji, przekroczył granice uznania administracyjnego. Przy czym przekroczenia tego dopatrzył się w stwierdzeniu organu, że ustalone w sprawie okoliczności popełnienia przestępstwa nie pozwalają na pozostawienie skarżącego w służbie, utracił on nieposzlakowaną opinię oraz że "sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta". Sąd pierwszej instancji stwierdził, że czyn o znamionach przestępstwa nie został popełniony przez skarżącego w związku ze służbą, nie dotyczy zachowań funkcjonariuszy społecznie napiętnowanych, a biorąc pod uwagę pobudki, jakimi się kierował (chęć uwolnienia żony, zajętej opieką nad dzieckiem, od uciążliwości związanych z zawarciem umowy poza miejscem zamieszkania), brak zamiaru wyrządzenia komukolwiek szkody, bądź przysporzenia sobie zysku, może budzić społeczne zrozumienie.
W sprawie jest niesporne, że T.F. popełnił czyn, który stanowił wypadek mniejszej wagi, tj. przestępstwo z art. 270 § 2a K.k. W piśmiennictwie i orzecznictwie w sprawach karnych przyjmuje się, że przepis 270 § 1 K.k. określa przestępstwo materialnego fałszerstwa dokumentu, którego istotą jest karalne fałszowanie (podrabianie lub przerabianie) dokumentu lub używanie tak sfałszowanego dokumentu jako autentycznego. W przypadku tego czynu zabronionego rodzajowym przedmiotem ochrony jest wiarygodność dokumentu. Dobrem chronionym jest tu autentyczność dokumentu i prawdziwość jego treści (por. Kodeks karny. Komentarz pod redakcją Ryszarda A. Stefańskiego, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2015, str. 1678-1679). Dla bytu tego rodzaju przestępstwa obojętne jest to, czy osoba, której podpis podrobiono na dokumencie, wiedziała o tym lub wyraziła na to zgodę, czy też nie. Dokument jest bowiem podrobiony wówczas, gdy nie pochodzi od osoby, w której imieniu został sporządzony. Podpisanie innej osoby jej nazwiskiem na dokumencie mającym znaczenie prawne, nawet za zgodą tej osoby, stanowi przestępstwo z art. 270 K.k. Obojętne jest przy tym, czy ktoś poniósł przez to szkodę, czy też nie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2002 r. sygn. akt V KKN 29/01, Prok. i Pr. – wkł. 2003, nr 2, poz. 5). Określenie "wypadku mniejszej wagi" jako szczególnej odmiany uprzywilejowanej przestępstwa znajduje swoje uzasadnienie w konieczności określenia stopnia natężenia społecznej szkodliwości badanego przestępstwa. Odnosząc się do kwestii określenia, jaki poziom osiąga natężenie społecznej szkodliwości "wypadku mniejszej wagi", należy stwierdzić, że co do zasady kształtuje się on w stopniu wyższym niż znikomy, przekraczając ujemny ładunek subminimalny, ze względu na to, że "wypadek" stanowi przecież przestępstwo (por. Joanna Brzezińska "Kilka uwag o wypadku mniejszej wagi", NKPK tom XXXI, AUWr No 3591, Wrocław 2014).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie zauważył, iż w tej sprawie nieprawidłowe było stwierdzenie organu, że "sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta" i w konsekwencji uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Przełożony obowiązany jest bowiem każdorazowo ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności i rozważyć, czy charakter czynu wypełniającego znamiona przestępstwa karnego lub karnoskarbowego uniemożliwia dalsze pozostawanie policjanta w służbie.
Wskazać należy, iż Policja tworzy formację uzbrojoną, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań Policji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Działania Policji kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do policjantów muszą być wysokie. Prawidłowe wykonywanie zadań przez Policję ma podstawowe znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 25 ust. 1 cyt. ustawy), przy czym wymóg ten odnosi się do całego okresu pełnienia służby. Każdy, kto decyduje się dobrowolnie na podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę – składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania zarówno podczas służby, jak i w czasie wolnym od zajęć służbowych oraz do należytej dbałości o dobry wizerunek formacji, do której przystępuje.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 września 2008 r. sygn. akt K 35/06 (Dz. U. Nr 163, poz. 1026), OTK–A 2008/7/120 orzekł, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest niezgodny z art. 5 i art. 42 ust. 3 Konstytucji w związku z art. 6 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2003 r. Nr 42, poz. 364) oraz nie jest niezgodny z art. 5 i art. 14 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167). W uzasadnieniu wyroku wskazał m.in., że z analizy art. 25 ust. 1 i art. 41 ustawy o Policji wynika, że poszczególne zwolnienia funkcjonariuszy ze służby ustawodawca wiąże z kryteriami niekaralności i nieposzlakowanej opinii, jakie muszą spełniać kandydaci ubiegający się o pracę w Policji. Fakultatywna decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji związana jest właśnie z utratą przez policjanta kwalifikacji w postaci nieposzlakowanej opinii na skutek popełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego. Trybunał Konstytucyjny powtórzył wielokrotnie już prezentowane stanowisko, że sprawowanie służby publicznej nie może być ujmowane w kategoriach tylko przywilejów, lecz należy je ujmować raczej w kategoriach służby, posłannictwa i roztropnej troski o dobro wspólne, która zakłada kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność. Szczególny charakter służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku innych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym zakresu jego utraty.
W niniejszej sprawie T.F., na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, utracił nieposzlakowaną opinię, w więc jeden z wymogów niezbędnych do pełnienia służby w Policji. Dla oceny spełnienia drugiej z przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji należy odpowiedzieć na pytanie, czy charakter czynu popełnionego przez skarżącego będącego policjantem, polegającego na podrobieniu podpisu na dokumencie, stanowiący przestępstwo z art. 270 § 2a K.k., umożliwia bądź uniemożliwia jego dalsze pozostawanie w służbie?
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że zachowanie T.F. po ujawnieniu faktu popełnienia przez niego przestępstwa było niegodne policjanta. Z protokołu przesłuchania wyżej wymienionego w charakterze świadka z dnia 13 marca 2013 r. (k. nr 61 akt administracyjnych) wynika, że początkowo nie przyznał się on do stawianego mu zarzutu i pomimo uprzedzenia go o treści art. 233 § 1 K.k. za składanie fałszywych zeznań stwierdził, że "po okazaniu mi umów potwierdzam, że sam. [...] kupiła w dniu [...] moja żona i to jest jej podpis". Zauważyć należy, iż policjant, który popełnia przestępstwo, a następnie zaprzecza jego popełnieniu naraża się na całkowitą utratę zaufania co do rzetelnego wypełniania zadań służbowych. Tego rodzaju okoliczność podlega ocenie przy rozważaniu możliwości pozostawienia policjanta w służbie.
Natomiast charakter czynu – popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, nawet niezwiązanego ze służbą, mając na uwadze charakter służby oraz rodzaj i zakres zadań powierzonych tej formacji, może nasuwać wątpliwości co do prawidłowego wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Niewątpliwie godzi w dobre imię Policji i wszystkich jej funkcjonariuszy oraz nie sprzyja budowaniu autorytetu tej formacji. Jest zachowaniem społecznie nieakceptowanym i wymagającym napiętnowania, brak jest bowiem gwarancji, czy policjant nie popełni tego rodzaju przestępstwa podrabiając dokument służbowy. Skarżący będąc policjantem, w przypadku powoływanych przez siebie okoliczności "łagodzących", związanych z "pomocą" żonie w kupnie samochodu, powinien zdawać sobie sprawę z tego, że jego zachowanie świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby w Policji. Sprawne działanie Policji opiera się bowiem na zaufaniu społecznym. W odbiorze społecznym Policja musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć przekonanie, że służbę w tej formacji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o naruszenie przepisów prawa oraz że jest ona w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom zachowań społecznie napiętnowanych, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona także niezbędna do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich policjantów. Jednocześnie policjanci muszą mieć świadomość tego, że w formacji, w której pełnią służbę, nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, oraz że działania niezgodne z prawem, nawet popełnione poza służbą, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane. Podkreślić należy, iż art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji pełni funkcję prewencyjną – jego obowiązywanie każe zastanowić się przed ewentualnym przyszłym popełnieniem czynu przestępnego przez policjanta.
Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że organy Policji miały pełne podstawy do przyjęcia, iż charakter oraz okoliczności popełnienia przypisywanego T.F. czynu uniemożliwiają jego dalsze pozostanie w służbie.
Ocena powyższego zachowania policjanta – wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji – nie może być uznana za dowolną. Została ona wyrażona po ustaleniu i rozważeniu przez organy Policji wszystkich okoliczności, które mogły i powinny mieć istotne znaczenie w sprawie. Organy w sposób szczegółowy wykazały, z jakich dokładnie przyczyn nie jest możliwe pozostawienie wyżej wymienionego policjanta w służbie i dlaczego zdecydowano się na zwolnienie go ze służby w Policji. Z uwagi na charakter popełnionego przestępstwa, dotychczasowa postawa T.F. oraz prawidłowe wywiązywanie się z obowiązków służbowych nie mogły przesądzić o treści zaskarżonego rozstrzygnięcia i zmienić całokształtu okoliczności sprawy, zwłaszcza że powinny być one standardem, a nie cechą wyróżniającą tylko niektórych policjantów.
Odnosząc się do podniesionej przez Sąd pierwszej instancji kwestii niewszczęcia przeciwko wyżej wymienionemu policjantowi postępowania dyscyplinarnego, wskazać należy, że zwolnienie policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 omawianej ustawy dotyczy sfery ustania stosunku służbowego, jest formą zastosowania przez przełożonego sankcji administracyjnej wobec policjanta, która nie jest uzależniona od zaktualizowania się odpowiedzialności dyscyplinarnej. W związku z powyższym nie może być postrzegana w kategoriach naruszenia prawa, a zwłaszcza uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji dokonując odmiennej, błędnej wykładni art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, dopuścił się zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i niezasadnie uchylił rozkazy personalne wydane przez organy obu instancji. Jednocześnie Sąd drugiej instancji, z uwagi na brak w sprawie naruszeń przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, skorzystał z uprawnienia określonego w art. 188 p.p.s.a. i uchylił zaskarżony wyrok oraz rozpoznał skargę, poprzez jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło