I SAB/Wa 181/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. C. S. [...] spółka jawna z siedzibą w [...] na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego H. C. S. [...] spółka jawna z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. H. C. S. "[...] spółka jawna z siedzibą w [...], reprezentowana przez r.pr. A. F., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 września 2013 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], ozn. jako działka ewid. nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m² z obrębu [...], złożonego w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącej spółki milczenie Burmistrza Miasta [...] oznacza, że organ ten nie zajął stanowiska w sprawie rokowań wszczętych w/w wnioskiem z dnia 20 września 2013 r. Uniemożliwia to stronie skarżącej ustalenie i wypłacenie odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie pełnomocnik strony zaznaczył, że roszczenie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami posiada cechy roszczenia o charakterze cywilnym, jednak dochodzone jest w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie jest on organem właściwym do wydania decyzji w trybie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Burmistrz, jako organ wykonawczy gminy, był właściwy jedynie do prowadzenia rokowań z byłym właścicielem i do uzgodnienia odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepis art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej: "u.g.n.", przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania, drugi z kolei na ustaleniu odszkodowania przez starostę w drodze decyzji administracyjnej. Obydwa tryby są odmienne, a zależność pomiędzy nimi sprowadza się jedynie do tego, że wszczęcie drugiego z nich jest możliwe jedynie wtedy, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień. Pierwszy z trybów ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy ustalenie wysokości odszkodowania przez starostę następuje w trybie administracyjnym. Tym samym skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje jedynie na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie regulują ani trybu prowadzenia uzgodnień, ani czasu ich trwania, ani formy ich zakończenia. Proces ten, sprowadzający się w istocie do wypracowywania przez zainteresowane strony, w drodze negocjacji, warunków na jakich gotowe są one zawrzeć satysfakcjonującą je umowę w sprawie wysokości odszkodowania, jest pozostawiony woli samych negocjujących. Ponadto, cytując orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 963/10 (Lex nr 993008) wyjaśnić należy, że "obligatoryjnym jest przeprowadzenie negocjacji celem uzgodnienia wysokości odszkodowania. Organ administracji zobligowany jest zatem zareagować na propozycję rozpoczęcia negocjacji. Nie muszą się one oczywiście zakończyć porozumieniem, co więcej w przypadku gdy organ jest przekonany o niezasadności żądania powinien odmówić prowadzenia negocjacji. W takim przypadku wypełniona zostaje przesłanka braku porozumienia co do wysokości odszkodowania i strona postępowania może następnie skorzystać z norm regulujących ustalanie i wypłatę odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości". Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że tylko zakończenie wynikiem negatywnym procedury uzgodnieniowej, prowadzonej pomiędzy właściwymi organami gminy a stroną pozbawioną własności gruntów wydzielonych pod budowę drogi, może stanowić podstawę do władczego rozstrzygania przez właściwy organ administracji publicznej o odszkodowaniu w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n., a tym samym powstaje możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie. To zaś, czy do wyczerpania tego trybu doszło, tj. czy mimo podejmowanych prób negocjacji zakończyły się one wynikiem negatywnym, a więc zaistniał stan "braku uzgodnienia" w rozumieniu tego przepisu, oceniane być musi w oparciu o całokształt zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. W ocenie Sądu, wniosek H. C. S. [...] spółka jawna z siedzibą w [...] z dnia 20 września 2013 r., jako jedyne pismo złożone w sprawie (jakkolwiek niezawierające chociażby wysokości żądanego odszkodowania, która to kwota powinna być przedmiotem rokowań), potraktować należy jako wystąpienie strony do właściwego organu, tj. do Burmistrza Miasta [...], o podjęcie negocjacji mających na celu uzgodnienie wysokości odszkodowania. Ocena ta jest zgodna ze stanowiskiem spółki, która stwierdziła w skardze, że pismem z dnia 20 września 2013 r. przystąpiła do rokowań. Wystąpienie to ma jednak charakter cywilnoprawny i nie wszczyna postępowania administracyjnego. Jeżeli zaś gmina będzie odmawiała przystąpienia do uzgodnień w celu ustalenia odszkodowania, na co wskazywałoby pismo Burmistrza Miasta [...] z dnia 2 października 2013 r., to skarżąca może wnieść o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia należnego odszkodowania. Z wnioskiem takim należy jednak wystąpić, zgodnie z art. 129 ust. 5 u.g.n., do właściwego starosty, który posiada kompetencje do wydawania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania, nie zaś do Burmistrza Miasta [...], który był organem właściwy jedynie do prowadzenia uzgodnień, o których mowa art. 98 ust. 3 u.g.n. Mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności organu administracji publicznej w zakresie czynności cywilnoprawnej, tj. prowadzenia rokowań, a nie bezczynności w podjęciu aktu lub czynności administracyjnej. Przeprowadzenia uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n., nie można kwalifikować jako czynności objętych kontrolą sądowoadministracyjną. Skoro zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., nie dotyczy żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., a żaden z przepisów ustaw szczególnych nie przewiduje w tym zakresie kontroli sądów administracyjnych, uznać należało, że sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w niniejszej sprawie, gdyż przedstawiony przez skarżącą spór na tym etapie ma charakter cywilnoprawny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.