II SA/Rz 333/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. K. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi S. K. jest decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, którą wydano w następującym stanie sprawy; Po rozpatrzeniu podania Przedsiębiorstwa Usługowego A. sp. z o.o. z 6 września 2013 r., uzupełnionym 30 września 2013 r., Starosta Powiatu [...] decyzją z [...] listopada 2013 r. nr [...], udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę czterech sztuk elektrowni wiatrowych "Bonus 150 kW" o łącznej mocy 600 kW, na działce nr ewid. 378 w miejscowości I., zatwierdzając przedłożony projekt budowlany. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. K. uznając, że zabudowana nieruchomość o nr ewid. 410/1 jego własności znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Planowane obiekty o wysokości 29,69 m mają być bowiem zlokalizowane około 200 m od jego zabudowań, a istnieje ryzyko, że lód, który może oderwać się od skrzydeł siłowni, "doleci do jego nieruchomości". Organ nie ustalił ponadto rzeczywistego oddziaływania hałasu pochodzącego od turbiny. Stąd też niedopuszczenie go do udziału w postępowaniu stanowi o naruszeniu przepisów prawa. Odrębne odwołanie zostało także wniesione przez Stowarzyszenie "[...]". Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie z odwołania S. K., powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 28, 105 § 1, 127 § 1 i 138 §1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej: "Kpa", oraz art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) dalej: "Upb". Organ odwoławczy podał, że krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę określa art. 28 ust. 2 Upb, zgodnie z którym należą do niego: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie natomiast do art. 3 pkt 20 Upb, przez obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Mając na względzie powyższe Wojewoda [...] uznał, że brak jest przepisu prawa, który mógłby stanowić źródło interesu prawnego S. K. do występowania w sprawie w charakterze strony. Teren inwestycji obejmuje działkę nr 378, natomiast nieruchomość odwołującego się to działka nr 410/1 ulokowana w odległości około 200 m od działki inwestora. A zatem, nie jest ona położona w obszarze oddziaływania inwestycji objętej niniejszym postępowaniem. Skoro więc nie przysługuje mu status strony tego postępowania to nie mógł skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu I instancji, ponieważ zgodnie z art. 127 § 1 Kpa prawo to przysługuje tylko stronie. Wobec tego postępowanie odwoławcze w zakresie jego odwołania należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 Kpa. Natomiast odrębnie zostanie rozpoznane drugie ze złożonych odwołań. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się S. K., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. W ocenie skarżącego odmawiając mu statusu strony postępowania Wojewoda [...] pominął regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 112), ponieważ turbiny wiatrowe oddziałują na środowisko generując hałas. Dlatego też działka jego własności znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn nieco innych niż w niej podniesione, chociaż niewątpliwie z nimi związanych. Wydaje się być bezsporne, iż zabudowana nieruchomość będąca przedmiotem własności skarżącego oznaczona jako działka ewid. nr 410/1 znajduje się w odległości około 200 m2 od działki inwestora nr ewid. 378. Decyzją nr [...] z [...] listopada 2013 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Usługowemu A. Spółce z o.o. pozwolenia na budowę czterech sztuk elektrowni wiatrowych "BONUS 150 kW" o łącznej mocy 600 kW na działce nr 378 w miejscowości I. W uzasadnieniu wskazano, iż do wniosku inwestor dołączył prawem wymagane dokumenty, spełnione zostały procedury a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z warunkami technicznymi oraz Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego miejscowości: C., G, I. – Nr [...], uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z 30 czerwca 2006 r. w sprawie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...]) zmienionym kolejnymi, szczegółowo opisanymi uchwałami. S. K. w toku postępowania przed organem I instancji złożył pismo z 9 października 2013 r., w którym wnosił o dopuszczenie go do udziału w sprawie. Wskazywał, iż jego dom znajduje się w bezpośrednim obszarze oddziaływania "farmy wiatrowej". Według pisma usytuowanie elektrowni wiatrowych w odległości 180m od domu naraża skarżącego i jego rodzinę na wszystkie negatywne skutki związane z inwestycją takie jak hałas, migotanie, infradźwięki. Starosta [...] pismem z 23 października 2013 r. poinformował S. K., że w świetle art. 28ust.2 U.p.b., 3 pkt 20 U.p.b. projektowana budowa nie ograniczy sposobu zagospodarowania działek sąsiednich. Decyzja organu I instancji nie została skarżącemu doręczona lecz mimo tego wniósł on odwołanie wskazując, że nie przeprowadzono postępowania w kierunku ustalenia w jakim promieniu od inwestycji istnieje zagrożenie rzutu lodem od turbin. Taki rzut stanowiłby bezpośrednią ingerencję w prawo własności skarżącego. Ponadto zarzucił, że organ nie ustalił rzeczywistego oddziaływania hałasu. Decyzją z [...] lutego 2014 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania S. K. Organ II instancji wyjaśnił czym jest interes prawny, jakie są jego cechy. Następnie przytoczył przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 U.p.b. i wskazał, że w jego ocenie w konkretnym przypadku brak jest powszechnie obowiązujących norm prawa materialnego, w oparciu o które możliwe byłoby wywiedzenie interesu prawnego skarżącego. Wojewoda wskazał, że w świetle tego, iż inwestycja zostanie usytuowana w odległości około 200m od działki skarżącego, organ I instancji prawidłowo uznał, że nie leży ona w obszarze oddziaływania tej inwestycji, dlatego skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie kwestionowanego pozwolenia na budowę. Po analizie przedstawionych akt postępowania administracyjnego w ocenie Sądu takie stanowisko nie zostało poparte ani jakimikolwiek niezbędnymi w tym zakresie ustaleniami stanu faktycznego ani też nie przeanalizowano może nie bezpośrednio ale jednak wskazanych przez skarżącego unormowań prawa materialnego. Przede wszystkim zauważyć należy, że w aktach organu I instancji znajduje się opinia prof. dr hab. G. P. z Wydziału Fizyki Uniwersytetu [...] dotycząca zagrożeń związanych z eksploatacją i awariami turbin wiatrowych. Organy nawet nie wskazały czy ta opinia ma jakiekolwiek znaczenie dla ustalenia interesu prawnego skarżącego. W niniejszej sprawie zbadanie tego interesu wymaga niewątpliwie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Interes prawny może bowiem wynikać również z przepisów prawa cywilnego, gwarantujących właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu prawa własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 U.p.b., który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich (zob. m.in. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1855/10 – dostępne na stronie www.cbois.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawie inwestycji stwarzającej uciążliwości dla otoczenia interes prawny ma osoba posiadająca działkę w sferze ich oddziaływania, a nie tylko legitymująca się tytułem prawnym do nieruchomości bezpośrednio graniczącej z działką, na której ma być zrealizowana dana inwestycja (tak m.in. NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 sierpnia 2000 r. sygn. akt IV SA 1355/98, Lex nr 657076). Słusznie zarzuca też skarżący, iż organ w ogóle nie przeanalizował przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 112) – zwanego dalej Rozporządzeniem, gdzie określono m.in. zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami hałasu dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz poziom hałasu z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż to organy mają obowiązek w okolicznościach podnoszonych przez daną osobę (zwłaszcza działającą bez profesjonalnego pełnomocnika) dotyczących konkretnych możliwych zdarzeń faktycznych, które w jej ocenie wskazują na naruszenie przysługujących jej praw ustalić czy rzeczywiście taka osoba ma interes prawny. To organy są zobligowane do ustalenia czy istnieją przepisy prawa materialnego, które miałyby zastosowanie we wskazywanych przez daną osobę okolicznościach. To czy interes właściciela konkretnej nieruchomości został naruszony powinno więc zostać zbadane. Sąd zauważa, że w aktach znajduje się opis techniczny projektowanej inwestycji. W części tego opisu odnoszącej się m.in. do ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich wskazano, że (...) poziom hałasu nie przekroczy 55dB (A) w ciągu dnia i 45 dB (A) w nocy na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową (zagrodową), w przypadku przekroczeń podjąć działanie w celu ich ograniczenia (...) (podkreślenie Sądu). Na następnej stronie zapisano: "Zalecane jest aby Inwestor dokonał analizę porealizacyjną bezpośrednio po zakończeniu procesu inwestycyjnego. Jeżeli z analizy wyniknie, iż dla przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego oddziaływania..." (także podkreślenie Sądu). Na str. 14 z kolei wskazuje się, iż oblodzenie przy właściwym zadziałaniu elementów elektrowni wiatrowych nie wpłynie negatywnie na środowisko naturalne. Powyższe może wskazywać, że nie można z góry, bez dokonania szczeblowych ustaleń wykluczyć, iż nieruchomość skarżącego znajdzie się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Tymczasem Wojewoda nie poczynił żadnych ustaleń w kwestiach podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu i nie odniósł tych ustaleń do właściwych przepisów prawa materialnego obowiązujących w tej materii. Rozstrzyganie o braku interesu prawnego konkretnej osoby z pominięciem okoliczności przez tę osobę podnoszonych i bez związanych z tym jakichkolwiek ustaleń, których dokonanie należy do organu administracji a nie do Sądu, świadczy o niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności i naruszeniu art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżący legitymuje się interesem prawnym w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 U.p.b. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ dokona konkretnych ustaleń czy i w jaki sposób planowana inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego w zakresie, na który on wskazuje w odwołaniu. Konkretne ustalenia powinny zostać odniesione do przepisów prawa materialnego regulujących tę materię.