VII SA/Wa 274/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] listopada 2011 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. Mazowieckiego z 2011 r. Nr 215, poz. 6507), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) w zw. z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., orzekł w przedmiocie: 1) ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na kwotę 440 zł, 2) wskazania, że do zapłaty kosztów ustalonych w pkt 1) zobowiązany jest R. M. Strażnik Miejski w dniu 24 kwietnia 2012 r., na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] z ulicy [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Tym samym, uznał, że kierujący R. M. wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń. W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się właściciel pojazdu R. M., w związku z czym, na podstawie art. 130a ust. 2a w/w ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu. Organ I instancji wskazał, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało jednak powstanie kosztów, do których pokrycia zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy w związku z art. 130a ust. 10i ustawy zobowiązany jest właściciel. Mając na uwadze powyższe organ I instancji ustalił wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3500 kg, zgodnie z dyspozycją art. 130a ust. 6 oraz 6a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, na podstawie załącznika nr 2 do uchwały Rady [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. Mazowieckiego z 2011 r. Nr 215, poz. 6507), w wysokość 440 złotych (słownie: czterysta czterdzieści złotych). Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. M. W uzasadnieniu podniósł, że nie doszło do powstania jakichkolwiek kosztów usunięcia jego pojazdu. Wskazał, że odstąpiono od holowania pojazdu, a przybyły pojazd holowniczy wykorzystano do odholowania innego samochodu. Za wykroczenie został ukarany przez strażnika miejskiego w ramach zastosowania środków oddziaływania wychowawczego, w trybie art. 41 Kodeksu wykroczeń, a to nie wiązało się z żadnymi kosztami. Nieuzasadnione byłoby zatem pobieranie kosztów dojazdu holownika dwukrotnie: raz od skarżącego i drugi raz od właściciela pojazdu odholowanego. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Do w/w/ decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zgłosił zdanie odrębne. W jego ocenie wykładnia literalna obydwu przepisów mających zastosowanie w tej sprawie prowadzi do odmiennych wniosków. W uzasadnieniu podniósł, że w art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, ustawodawca stwierdził, że właściciel pojazdu jest obowiązany do pokrycia kosztów jedynie wtedy, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów. Zatem nieprawidłowa jest praktyka ustalania w każdym przypadku ustalonych uchwałą Rady [...] w jednolitej dla wszystkich przypadków kosztów w wysokości 440 zł. Niezbędne jest natomiast ustalenie, czy w ogóle doszło do powstania jakichkolwiek kosztów, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Wskazał, że wystawienie dyspozycji usunięcia pojazdu przez strażnika miejskiego jest obowiązkiem służbowych funkcjonariusza i nie generuje dla Miasta żadnych dodatkowych kosztów. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, w związku z odstąpieniem od holowania pojazdu, przybyły pojazd holowniczy wykorzystano do odholowania innego pojazdu. Trafnie zatem dowodzi skarżący, iż nieuzasadnione byłoby pobieranie kosztów dojazdu holownika dwukrotnie: raz od skarżącego i drugi raz od właściciela pojazdu odholowanego. Okoliczności tej nie zakwestionował organ I instancji. Nie wiadomo zatem, czy w tej sprawie zostały poniesione jakikolwiek koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Trudno bowiem przyjąć, iż za doczepienie pojazdu skarżącego do platformy holowniczej należy uiścić aż 440 zł. W sprawie organ nie udokumentował poniesienia jakichkolwiek kosztów (wysokości kosztów "podczepienia"). Uchwała Rady [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] dla wszystkich przypadków podjęcia i wydania dyspozycji usunięcia pojazdu przewiduje w każdym przypadku nałożenie na właściciela pojazdu opłaty w kwocie 440 zł, niezależnie od tego na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Uchwała ta abstrahuje od tego, czy i jakie koszty zostały już poniesione do momentu przybycia właściciela pojazdu. Jego zdaniem przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej możliwe było wywiedzenia stanowiska, iż winien znaleźć zastosowanie przepis art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, zaś § 2 uchwały Rady [...]nr [...]ustala maksymalne koszty podjętych czynności, a nie koszty sztywne - jednakowe dla wszystkich przepadków i niezależne od zaawansowania czynności związanych z usunięciem pojazdu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. wniósł R. M. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podniósł, że wydanie dyspozycji usunięcia jego pojazdu nie wiązało się z jakimikolwiek kosztami, tym bardziej, że pojazd holowniczy zabrał inny pojazd z tej samej ulicy. Organ wydający decyzję nie przedstawił żadnych dokumentów uzasadniających faktyczne naliczanie kosztów oraz celowości ich naliczenia. Jego zdaniem, w miejscu, w którym zaparkował pojazd na ulicy [...] nie ma żadnej podwójnej linii ciągłej i nieprawdą jest, że przyjmując pouczenie zgodził się, "że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu było zasadne". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi lub uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. o ustaleniu wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...]na kwotę 440 zł. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h w/w ustawy). Mając na uwadze treść art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wskazać należy, iż samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Obciążenie kosztami wydania decyzji o usunięciu pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić zatem jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1- 2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie i 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Z akt sprawy wynika, że została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu wystawiona przez strażnika miejskiego. Nie ma natomiast żadnego dowodu potwierdzającego powstanie kosztów w związku z wydaniem takiej dyspozycji. Organy w tym zakresie nie poczyniły żadnych ustaleń, także uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie zawierają rozważań dotyczących powstania kosztów. Natomiast organy przyjęły, że skoro zostały podjęte czynności w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu to powstały koszty. Podkreślić jednak należy, że skarżący w toku postępowania kwestionował powstanie jakichkolwiek kosztów, bowiem odstąpiono od holowania jego pojazdu, a obecny na miejscu pojazd holowniczy wykorzystano do odholowania innego pojazdu. Trafnie zatem dowodzi skarżący, iż nieuzasadnione byłoby pobieranie kosztów dojazdu holownika dwukrotnie: raz od skarżącego i drugi raz od właściciela pojazdu odholowanego. Zasadne są również twierdzenia członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że w sprawie niezbędne jest ustalenie, czy w ogóle doszło do powstania jakichkolwiek kosztów, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. W tej sytuacji należało stwierdzić, że w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie poczyniono opisanych powyżej, istotnych dla podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleń. Nie wykazano, że ww. koszty istotnie powstały i konkretnie w związku z jakimi okolicznościami sprawy, przy czym nie jest wystarczające przyjęcie domniemania, że skoro podjęto czynności zmierzające do usunięcia pojazdu to powstały w związku z tym koszty. Wobec wskazanych wyżej uchybień stwierdzić należy, iż rozpatrywana decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie, organy obu instancji będą miały na uwadze przedstawione powyżej wskazania Sądu. Przeprowadzą prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 k.p.a. postępowanie dowodowe i wyjaśnią, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji. Ustalą, czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest skarżący. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności oparto na zasadzie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.