II SAB/Ke 18/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nierozpatrzenia zawiadomienia o katastrofie budowlanej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R.K.wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie: 1. wszczęcia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 74 Prawa budowlanego 2. wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu wskazał, że wnioski o wszczęcie ww. postępowań złożył w PINB w dniu 1 lipca 2013 r. Następnie w dniu 2 grudnia 2013 r. złożył do WINB zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Organ II instancji odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu do rozpatrzenia sprawy argumentując, że brak jest bezczynności PINB, gdyż organ ten postanowieniem z dnia [...] wyłączył z użytkowania zniszczony lokal. Skarżący podkreślił, że powyższe stanowisko jest błędne, gdyż organ dokonał tylko jednej czynności tj. wydał postanowienie o wyłączeniu lokalu nr 1 i zabezpieczeniu stropów, pozostawiając pozostałe wnioski bez rozstrzygnięcia. Natomiast organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania zgodnie z art. 74 Prawa budowlanego, do którego prowadzenia jest zobowiązany. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jest ona nieuzasadniona. Organ wskazał, że R.K. zawiadomił w dniu 1 lipca 2013 r. o robotach w budynku przy ul. [...] dotyczących pokrycia dachu w podwórzu nieruchomości, stropu pod tym dachem oraz uszkodzenia sufitu i ścian przez wodę opadową. W wyniku tej interwencji zostały przez organ I instancji przeprowadzone oględziny, a następnie została wydana decyzja z dnia [...] nakazująca zarządcy budynku przy ul. [...]: 1. wyłączenie z użytkowania w terminie natychmiastowym lokalu mieszkalnego nr 1 w tym budynku 2. zabezpieczenie w terminie natychmiastowym wskazanego lokalu przed dostępem osób niepowołanych; umieszczenie przed wejściem do lokalu zawiadomienia ostrzegającego o stanie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania, 3. wykonanie w terminie natychmiastowym niezbędnych doraźnych zabezpieczeń stropu i ściany zewnętrznej korytarza mieszkania nr 1 poprzez ich podstemplowanie, przy czym roboty zabezpieczające mają być prowadzone pod nadzorem rzeczoznawcy budowlanego, który określi rodzaj i zakres prac zabezpieczających. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że brak jest w sprawie bezczynności. PINB dodał również, że nie stwierdzono, aby w sprawie miała miejsce katastrofa budowlana, gdyż nie jest katastrofą budowlaną uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany nadającego się do naprawy lub wymiany. Stwierdzone uszkodzenia stropu i ściany zewnętrznej nie stanowiły katastrofy budowlanej. W dniu 24 kwietnia 2014 r. na rozprawie sądowej w sprawie sygn. akt [...] skarżący sprecyzował skargę w ten sposób, że zarzucił bezczynność PINB w zakresie dwóch różnych postępowań. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] wydanym w sprawie [...] Sąd postanowił wyłączyć do odrębnego rozpoznania skargę na bezczynność PINB polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej zgodnie z art. 74 prawa budowlanego. Niniejsza sprawa dotyczy braku rozpatrzenia tego właśnie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 kpa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do WSA w Kielcach wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zawiadomienia o katastrofie budowlanej nie był rozstrzygnięty przez właściwy organ - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. Zauważyć jednak należy, że jak wynika ze złożonej przez przedstawiciela organu na rozprawie przed sądem kserokopii zawiadomienia z dnia 22 maja 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu tym wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające w sprawie zawiadomienia przez R. K. o katastrofie budowlanej w budynku mieszkalno-usługowym [...] przy rozbiórce i wymianie dachu nad korytarzem mieszkania Nr 1. Niewątpliwie rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi mieć na uwadze, czy po jej wytoczeniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. Podjęcie w niniejszej sprawie czynności mających na celu rozpatrzenie wniosku skarżącego w przedmiocie zawiadomienia o katastrofie budowlanej po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednak wydając takie rozstrzygnięcie Sąd jednocześnie miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w tezie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 (LEX 1219576), zgodnie z którym wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. Z kolei w postanowieniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301), NSA wskazał, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Jak wynika bowiem z analizy akt administracyjnych oraz z treści odpowiedzi na skargę, organ po otrzymaniu wniosku skarżącego z dnia 1 lipca 2013 r., przeprowadził oględziny i wydał decyzję, pozostając w błędnym przekonaniu, że rozstrzygnął sprawę będącą przedmiotem wniosku strony z dnia 1 lipca 2013 r. Dlatego należy przyjąć, że zwłoka w załatwieniu sprawy nie była spowodowana lekceważącym traktowaniem ustawowych obowiązków przez organ, lecz nieprawidłową interpretacją żądania wniosku. Orzeczenie o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy w wysokości 100 zł zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a.