I OSK 2775/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-05
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Iwona Bogucka, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zasiłek osiedleniowy dla żołnierza zawodowego, wynikające z przesiedlenia służbowego, ulega przedawnieniu, a jeśli tak, to od kiedy biegnie termin przedawnienia?Ratio decidendi
Roszczenie o zasiłek osiedleniowy dla żołnierza zawodowego, wynikające z przesiedlenia służbowego, podlega przedawnieniu. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, co w przypadku zasiłku osiedleniowego następuje z dniem faktycznego przesiedlenia się żołnierza do nowego miejsca pełnienia służby, potwierdzonego zameldowaniem, a nie z chwilą złożenia wniosku o wypłatę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego M.P., żołnierzowi zawodowemu. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ przesiedlenie służbowe nastąpiło w 2003 r., a roszczenie stało się wymagalne najpóźniej w 2007 r. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję, wskazując, że prawo do zasiłku nabyto z dniem 1 stycznia 2010 r. (wejście w życie nowego rozporządzenia), a przedawnienie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2013 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że roszczenie przedawniło się z dniem 19 grudnia 2010 r., mimo błędnego ustalenia dat przez organ drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2272/13 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Szefa Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Zbrojnych z dnia 26 września 2013 r. nr [..]. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.P. na rzecz Szefa Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Zbrojnych kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2272/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.P. na decyzję Szefa Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Zbrojnych z dnia 26 września 2013 r. nr [..]. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Szef Regionu Wsparcia Teleinformatycznego w Krakowie decyzją nr [..]z dnia 26 lipca 2013 r., na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 75 ust.1 i art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 6 ust. 1, 5, 6 i 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 221, poz. 1744 ze zm.), odmówił M.P. przyznania zasiłku osiedleniowego.
W uzasadnieniu podał, że przesiedlenie służbowe żołnierza, spełniające kryteria, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nastąpiło w dniu 20 stycznia 2003 r. na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr 695 z dnia 8 października 2002 r. Natomiast przesiedlenie się żołnierza (bez członków rodziny) nastąpiło nie później niż w dniu 19 grudnia 2007 r. do miejscowości pełnienia służby, tj. do [..]. W związku z tym w ww. dniu stało się wymagalne roszczenie o nabycie prawa do zasiłku osiedleniowego. Roszczenie to uległo więc przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym stało się wymagalne, to jest najpóźniej w dniu 20 grudnia 2010 r., jak stanowi art. 75 ust. 1 w zw. z art. 74 ust. 2 pkt 5, art. 86 ust. 2 pkt 1 i art. 86 ust. 1 powołanej ustawy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.P..
Szef Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Zbrojnych w Warszawie decyzją nr 4/[..]. z dnia 26 września 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 75 ust. 1 i art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 6 ust. 1, 5, 6 i 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że M.P. złożył w dniu 8 lipca 2013 r. do Szefa RWT w Krakowie wniosek o wypłatę m. in. zasiłku osiedleniowego.
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zasiłek osiedleniowy przyznaje się żołnierzowi zawodowemu po spełnieniu łącznie następujących przesłanek:
1) wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału, w której żołnierz zajmował dotychczas stanowisko służbowe,
2) przesiedlenia się żołnierza do nowego miejsca pełnienia służby.
Natomiast w myśl § 6 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe, od 1 stycznia 2010 r. zasiłek osiedleniowy wypłaca się na pisemny wniosek żołnierza po objęciu przez niego obowiązków służbowych na stanowisku służbowym w nowym miejscu pełnienia służby po osiedleniu się do nowego miejsca pełnienia służby. W przypadku przesiedlenia się żołnierza wraz z członkami rodziny, wniosek składa się po przesiedleniu członków rodziny. Przesiedlenie się do nowego miejsca pełnienia służby żołnierza oraz członków jego rodziny, stosownie do § 6 pkt 5 i 6 cyt. rozporządzenia, należy udokumentować potwierdzeniem:
1) zameldowania na pobyt stały lub czasowy przekraczający trzy miesiące,
2) dokumentem, z którego wynika korzystanie przez żołnierza, samego lub wraz z członkami rodziny, w nowym miejscu pełnienia służby, z jednej z wymienionych form zakwaterowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.).
Organ stwierdził, że ostatnie przeniesienie służbowe M.P., spełniające kryteria określone w art. 86 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nastąpiło na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [..]z dnia 8 października 2002 r. Żołnierz został przeniesiony ze stanowiska starszego technika 24 Polowej Technicznej Bazy Wojsk Łączności w [..]na stanowisko Kierownika Sekcji Garnizonowego Węzła Łączności w [..], które objął w dniu 20 stycznia 2003 r. i nadal pełni na nim służbę. Natomiast przesiedlenie się żołnierza (bez członków rodziny) z Opola do miejsca pełnienia służby, tj. do Internatu Garnizonowego w [..]nastąpiło nie później niż w dniu 19 grudnia 2007 r. Z tego względu oraz z uwagi na okoliczność, że aktualnie obowiązujące rozporządzenie w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe weszło w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., M.P. prawo do zasiłku osiedleniowego nabył z dniem 1 stycznia 2010 r., a nie najpóźniej w dniu 19 grudnia 2007 r., jak wskazał organ pierwszej instancji. Jednakże mając na względzie treść art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, M.P. uprawnienie do zasiłku osiedleniowego utracił z dniem 1 stycznia 2013 r., bowiem jego roszczenie w tym przedmiocie stało się wymagalne z dniem 1 stycznia 2010 r.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.P. ponowił zarzuty odwołania oraz dodatkowo zarzucił jej naruszenie:
– art. 7 Konstytucji RP poprzez niestosowanie przepisów prawa obowiązujących w chwili wydania rozstrzygnięcia, przy braku stanowienia inaczej przez przepisy intertemporalne,
– art. 120 § 1 Kc w zw. z art. 455 Kc poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie, polegające na błędnym przyjęciu przez organ, iż roszczenie skarżącego stało się wymagalne w dniu 1 stycznia 2010 r. w sytuacji, gdy na podstawie § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia w sprawie należności pieniężnych, roszczenie to każdorazowo staje się wymagalne z chwilą złożenia przez żołnierza zawodowego stosownego wniosku (wymagalność roszczenia następuje wtedy w trybie art. 455 Kc).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ww. ustawy w brzmieniu pierwotnym obowiązującym do 31 grudnia 2009 r., żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania, przysługiwały należności za przeniesienia i podróże służbowe.
Stosownie zaś do § 3 ust. 1 pkt 4 wydanego na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy pragmatycznej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.), z tytułu przeniesienia służbowego żołnierzowi przysługiwał zasiłek osiedleniowy.
Przepis § 10 powołanego rozporządzenia stanowił, że należności, o których mowa w § 3 ust. 1, 3, i 4, wypłaca się po objęciu przez żołnierza stanowiska służbowego w nowym miejscu pełnienia służby, na jego pisemny wniosek (ust. 1). Do wniosku o wypłatę należności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 4-6, żołnierz dołącza dokument potwierdzający fakt jego zameldowania w nowym miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a w razie przesiedlenia z członkami rodziny, o których mowa w § 3 ust. 2, również dokument potwierdzający ich zameldowanie (ust. 2).
Oznacza to, że zasiłek osiedleniowy przysługiwał z mocy prawa w razie zaistnienia sytuacji określonej w art. 86 ust 1 ustawy pragmatycznej, a jego wypłata uwarunkowana została złożeniem pisemnego wniosku wraz z dokumentem potwierdzającym fakt zameldowania.
Następnie Sąd I instancji zauważył, że w odniesieniu do skarżącego przeniesienie służbowe na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [..]z dnia 8 października 2002 r., niewątpliwie było przeniesieniem, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Faktyczne przeniesienie skarżącego (bez członków rodziny) do [..]potwierdza ponadto zaświadczenie nr 10/2010 z dnia 5 lutego 2010 r., wydane przez Zespół Zarządców Nieruchomości WAM Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Oddział Tymczasowego Zakwaterowania, Zespół Kraków. Wynika z niego, że M.P. zamieszkały w miejscowości [..], zakwaterowany jest w Internacie Garnizonowym w [..]przy ul. [..]od dnia 17 lipca 2007 r. Natomiast wniosek żołnierza o przyznanie dodatku za rozłąkę z dnia 19 grudnia 2007 r. potwierdza fakt jego zameldowania w ww. Internacie Garnizonowym na pobyt czasowy ponad dwa miesiące.
Zdaniem Sądu I instancji, powyższe jest istotne dla ustalenia daty wymagalności roszczenia z tytułu prawa do zasiłku osiedleniowego oraz zbadania kwestii przedawnienia.
Sąd wskazał, iż obowiązujące przepisy nie definiują pojęcia wymagalności. W doktrynie przyjmuje się, że jest to stan, w którym wierzyciel uzyskuje możność żądania zaspokojenia, a dłużnik zostaje obarczony obowiązkiem spełnienia świadczenia (por. W. Czachórski [i in.], Zobowiązania, Zarys wykładu, Warszawa 2002, s. 303, Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania... , s. 293 ).
Z kolei zagadnienia rozpoczęcia biegu przedawnienia regulują przepisy prawa cywilnego i wbrew skarżącemu zdaniem Sądu, ich zastosowanie jest uzasadnione. W myśl art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.
W realiach sprawy wymagalność roszczenia z tytułu prawa skarżącego do zasiłku osiedleniowego zależała od złożenia wniosku o jego wypłatę.
Taki wniosek zainteresowany mógł złożyć najpóźniej w dniu 19 grudnia 2007 r., kiedy, co wynika ze wskazanego wyżej zaświadczenia, bezspornie spełniał warunek posiadania zameldowania w nowym miejscu pełnienia służby. W związku z tym roszczenie skarżącego stało się wymagalne najpóźniej w ww. dniu.
Powołany natomiast przez skarżącego przepis art. 455 Kc odnosi się do problematyki terminu spełnienia świadczenia, a nie wymagalności świadczenia.
Dalej Sąd wskazał, iż biorąc pod uwagę treść przepisu art. 75 ust. 1 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, roszczenie skarżącego z tytułu prawa do zasiłku osiedleniowego uległo przedawnieniu z dniem 19 grudnia 2010 r., a nie jak błędnie ustalił organ w zaskarżonej decyzji, z dniem 1 stycznia 2013 r. W ocenie Sądu I instancji, zaskarżone rozstrzygnięcie, pomimo określenia błędnej daty rozpoczęcia i zakończenia biegu terminu przedawnienia, co do zasady jest prawidłowe i w związku z tym nie było konieczne wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.P., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 75 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych( Dz. U. z 2010 r. Nr. 90 poz.593 z póz.zm) poprzez błędne i chybione jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie tj. w czasie kiedy został on wyeliminowany z obiegu prawnego;
2) art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie;
3) § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe (Dz. U. z 2009 r. nr 221 poz. 1744) poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie;
4) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie przepisów prawa obowiązujących w chwili wydania rozstrzygnięcia, przy braku stanowienia inaczej przez przepisy intertemporalne;
5) art. 120 § 1 Kc w zw. z art. 455 Kc poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegającej na błędnym przyjęciu przez organ, iż roszczenie skarżącego przedawniło się w sytuacji, gdy na podstawie § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia MON w sprawie należności pieniężnych, roszczenie to każdorazowo staje się wymagalne z chwilą złożenia przez żołnierza zawodowego stosownego wniosku (wymagalność roszczenia następuje wtedy w trybie art. 455 Kc);
6) art. 177 § 1 Kc w zw. z art. 120 § 1 Kc poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w przedmiotowej sprawie.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Przypomnienie powyższe jest o tyle istotne, że złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna opiera się wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego . Oznacza to, że wobec braku zarzutów o charakterze procesowym Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym przyjętym przez Sąd I instancji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjęty jest pogląd w myśl którego w sytuacji, gdy strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku wyłącznie z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa materialnego, to rozpatrzenie takich zarzutów nie może pomijać stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania. Zwłaszcza, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, która mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek, wyłącznie w ramach podstawy określonej w pkt 2 art. 174 P.p.s.a. ( por. wyrok NSA z dnia 14 października 2015r. II GSK 1868/14 LEX nr 1931982 ).
Oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego oznacza, że ustalone przez Sąd I instancji terminy rozpoczęcia i zakończenia biegu przedawnienia roszczenia o wypłatę dodatku osiedleniowego są wiążące.
Zarzuty skargi kasacyjnej w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U z 2010r. Nr. 90, poz. 593 ze zm. ) poprzez jego zastosowanie pomimo utraty mocy obowiązującej.
Zgodnie z tym przepisem roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
W dacie podejmowania zaskarżonej decyzji tj. w dniu 26 września 2013r. w/wym. przepis obowiązywał, został bowiem uchylony dopiero z dniem 5 grudnia 2013r. na mocy art. 1 pkt. 45 ustawy z dnia 11 października 2013r. ( Dz. U. z 2013r. poz. 1355 ).
Nie został też naruszony art. 86 ust. 2 pkt. 1 ustawy pragmatycznej oraz § 6 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe ( Dz. U. Nr. 221, poz. 1744 ze zm. ).
Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów w przypadku przesiedlenia się żołnierza zawodowego, o którym mowa w ust. 1 ( żołnierza zawodowego wyznaczonego na stanowisko służbowe poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału, w której żołnierz zajmował dotychczas stanowisko służbowe do nowego miejsca pełnienia służby ), poza innymi świadczeniami wymienionymi w ustawie ( ryczałty, diety) przysługuje mu także zasiłek osiedleniowy.
W myśl natomiast § 6 pkt. 1 rozporządzenia diety i ryczałt, o których mowa w § 3, oraz zasiłek osiedleniowy i zwrot kosztów przewozu urządzeń domowych wypłaca się na pisemny wniosek żołnierza.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie w/wym. przepisów poprzez ich niezastosowanie. Zarzut ten jest chybiony.
Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach – błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy rozstrzygnięcie oparte zostało na złej normie prawa lub gdy dokonano błędnej subsumcji prawidłowej normy prawa. Skarga kasacyjna nie określa w jakiej postaci doszło do naruszenia w/wym. przepisów. W końcowej części uzasadnienia autor skargi kasacyjnej podkreśla, że art. 86 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisy rozporządzenia nie zawierają ram czasowych w jakich może nastąpić uruchomienie przez żołnierza zawodowego postępowania w sprawie wypłaty zasiłku osiedleniowego. Dalej w ocenie skarżącego dopóki żołnierz jest uprawniony do danej należności to on decyduje kiedy wystąpi o jej wypłacenie. Przede wszystkim przytoczona argumentacja w żadnym wypadku nie uzasadnia zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 86 ust. 2 pkt. 1 ustawy oraz § 6 pkt. 1 rozporządzenia. W sprawie niekwestionowany jest bowiem stan faktyczny, a więc zaistnienie po stronie skarżącego okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku osiedleniowego jak i złożenie przez żołnierza wniosku o wypłatę zasiłku. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w/wym. przepisy znalazły w sprawie prawidłowo zastosowanie. Dokonana przez organy wojskowe odmowa wypłaty zasiłku wynikała wyłącznie z uznania, że roszczenie skarżącego o wypłatę zasiłku uległo przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 120 § 1 KC, art. i art. 455 KC poprzez ich zastosowanie oraz 177 § 1 KC poprzez jego niezastosowanie.
Zgodnie z art. 120 § 1 KC bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Przywołany przepis został przez Sąd I instancji prawidłowo zastosowany dla ustalenia dnia od jakiego rozpoczął bieg przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odczytał ratio legis wymienionego przepisu. W rozpoznawanej sprawie, wbrew temu co twierdzi skarga kasacyjna skarżący zwlekał ze złożeniem wniosku o wypłatę zasiłku osiedleniowego. Należy przypomnieć, że wniosek został złożony po ponad 10 latach od przesiedlenia się skarżącego tj. w dniu 4 lipca 2013r., podczas gdy przeniesienie służbowe nastąpiło w dniu 20 stycznia 2003r., a roszczenie stało się wymagalne najpóźniej z dniem 19 grudnia 2007r. Uwzględniając 3 letni okres przedawnienia ( art. 75 ust. 1 ustawy ). Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że roszczenie skarżącego uległo przedawnieniu z dniem 19 grudnia 2010r.
Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art.177 § 1 KC jest nietrafny z wielu powodów. Po pierwsze wymieniony przepis został skreślony z dniem 1 października 1990r. przez art. 1 pkt. 34 ustawy z dnia 28 lipca 1990r. ( Dz. U. Nr. 55, poz. 321 ), a zatem nie obowiązywał w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji. Ponadto art. 177 KC nigdy nie posiadał § 1 i dotyczył nabycia własności przez zasiedzenie, a więc materii nie mającej żadnego związku z niniejszą sprawą.
W związku z powyższym nie został też naruszony art. 7 Konstytucji RP w myśl którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie do zaakceptowania jest wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd, że dopóki żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zasiłku osiedleniowego, to od jego uznania zależy kiedy prawo to zrealizuje poprzez złożenie stosownego wniosku.
Zasiłek osiedleniowy stanowi świadczenie pieniężne, które ma zrekompensować żołnierzowi koszty przesiedlenia żołnierza do nowego miejsca pełnienia służby. Jak wynika z § 6 ust. 2 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się po objęciu przez żołnierza obowiązków służbowych na stanowisku służbowym w nowym miejscu pełnienia służby, z tym że wniosek o wypłatę zasiłku osiedleniowego i wniosek o zwrot kosztów przewozu urządzeń domowych składa się po przesiedleniu się do nowego miejsca pełnienia służby.
Z kolei o czym stanowią następne ustępy § 6 do wniosku o wypłatę zasiłku osiedleniowego i zwrot kosztów przewozu urządzeń domowych żołnierz dołącza się :
1) dokument potwierdzający przesiedlenie się do nowego miejsca pełnienia służby, a w przypadku gdy prawo do należności uzależnione jest od przesiedlenia się członków rodziny żołnierza - również dokument potwierdzający ich przesiedlenie;
2) oświadczenie, że w miejscowości, do której został przeniesiony, on sam lub jego małżonek nie posiada domu lub samodzielnego lokalu mieszkalnego oraz że bezpośrednio przed przeniesieniem służbowym nie był zameldowany w tej miejscowości na pobyt stały.
Jak stanowi § 6 ust. 5 rozporządzenia przesiedlenie do nowego miejsca pełnienia służby żołnierza oraz członków jego rodziny, z zastrzeżeniem ust. 6, dokumentowane jest potwierdzeniem zameldowania na pobyt stały albo czasowy przekraczający trzy miesiące.
Analiza przytoczonych regulacji wskazuje, że zdarzeniem od którego zależy możliwość żądania wypłaty zasiłku osiedleniowego jest przesiedlenie się żołnierza zawodowego do nowego miejsca pełnienia służby, którego potwierdzeniem jest zameldowanie na pobył stały lub czasowy.
Mając na uwadze charakter zasiłku osiedleniowego ( należność wynikająca z przesiedlenia do nowego miejsca pełnienia służby ) wniosek żołnierza o jego wypłatę powinien zostać złożony bezpośrednio po przesiedleniu, tak aby zasiłek mógł spełnić swój cel w postaci złagodzenia skutków przesiedlenia. Nieuprawnione wydaje się zatem stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, zgodnie z którym złożenie wniosku może nastąpić w każdym czasie. Takie rozumienie przepisów regulujących materię należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe pozostawałoby w kolizji z celami jakim mają służyć poszczególne należności. Przyznanie żołnierzowi zawodowemu określonego świadczenia pieniężnego każdorazowo musi pozostawać w związku z konkretnym zdarzeniem powodującym nabycie prawa do tego świadczenia ( np. objęciem nowego miejsca pełnienia służby, przejazdem do nowego miejsca, przewozem urządzeń ). W przypadku zasiłku osiedleniowego jego przyznanie musi pozostawać w związku z przesiedleniem. W przeciwnym razie świadczenie to traciłoby swoją rację bytu.
Oczywistym jest, że zasiłek osiedleniowy jak i wiele innych należności wypłaca się na wniosek żołnierza, nie oznacza to jednak że świadczenia takie staja się wymagalne dopiero z chwilą złożenia wniosku.
W przypadku zasiłku osiedleniowego jego wymagalność następuje z dniem faktycznego przesiedlenia się żołnierza do nowego miejsca pełnienia służby, potwierdzonego zaświadczeniem o zameldowaniu – art. 120 § 1 KC w zw. z § 6 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 204 pkt. 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło