II SA/Sz 1430/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-06-05

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny ma przymiot strony w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka i czy może wnieść odwołanie od decyzji przyznającej te świadczenia?
Ratio decidendi
Dłużnik alimentacyjny posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka, ponieważ decyzja taka nakłada na niego nowe obowiązki, w tym obowiązek zwrotu wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami. W związku z tym, organ odwoławczy nie powinien umarzać postępowania odwoławczego wniesionego przez dłużnika alimentacyjnego, lecz rozpoznać je merytorycznie.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez C. C. od decyzji przyznającej E. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz ich syna. Kolegium uznało, że C. C., jako dłużnik alimentacyjny, nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. C. C. zaskarżył tę decyzję, argumentując, że jako dłużnik alimentacyjny ma interes prawny w postępowaniu, które nakłada na niego nowe obowiązki i sankcje. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące prawidłowości ustaleń organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. O. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej "K.p.a.".), Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez C. C. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza przez p.o. Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, o przyznaniu E. K. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. C. na okres od [...] r., w kwocie [..] zł miesięcznie. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu [...] r. E. K. wystąpiła do ośrodka pomocy społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna A. C.. Oświadczyła, że zobowiązanym do alimentacji na rzecz dziecka jest C. C.. Dołączyła do wniosku zaświadczenie komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych przyznanych dla syna na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] r., sygn. Akt[...] . Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 9, art. 10, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 192, poz. 1378 ze zm.), z upoważnienia Burmistrza , przez p.o. Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , przyznał E. K. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. C., na okres od [...] r., w kwocie [...] zł miesięcznie. Na podstawie art. 107 § 4 K.p.a. organ odstąpił od uzasadnienia decyzji, gdyż – jak wyjaśnił - w całości uwzględnia ona żądanie strony. Pismem z dnia [...] r., organ pierwszej instancji zawiadomił C. C. o przyznaniu E. K. na rzecz A. C. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie decyzji z dnia [...] r. Jak wynika z akt administracyjnych, powyższe pismo zostało doręczone C. C. w dniu [...] r. W dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo C. C. z dnia [...] r. zatytułowanie "Odwołanie od decyzji [...] z dnia [...] ". Wnoszący pismo, wskazując na wstępie na art. 127 § 1 i § 2 K.p.a., podniósł, że w dniu [...] r. otrzymał od organu informację o przyznaniu E. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, która jego zdaniem nie jest uprawniona do przyznania przedmiotowego świadczenia. Wniósł o wstrzymanie wypłat tego świadczenia oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z dokumentów urzędu skarbowego. Argumentował, że nie mógł przeznaczyć całej kwoty wymaganej na spłatę alimentów, a tylko część, gdyż resztę przeznaczył na żywność i leki dla siebie. Podważył wysokość dochodu matki dziecka za [...] r., ustalonego przez organ pierwszej instancji. Podniósł, że E. K. oprócz umowy o pracę uzyskiwała dochód z umów zlecenia. Powołał swoją trudną sytuację materialną (zabranie renty) i pogarszający stan zdrowia (niepełnosprawność o stopniu lekkim). Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze , umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez C. C. pismem z dnia [...] r. Z treści tej decyzji wynika, że organ odwoławczy potraktował ww. pismo jako odwołanie C. C. od decyzji organu pierwszej z dnia [...] r., Nr [..] Według Kolegium, odwołanie było niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż odwołujący się nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wykazanie interesu prawnego w tego rodzaju postępowaniu, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, takiego uprawnienia nie daje dłużnikowi alimentacyjnemu. Jak zauważyło Kolegium, art. 27 ust. 7 powołanej wyżej ustawy, nakłada na organ obowiązek poinformowania dłużnika alimentacyjnego, o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co w powyższym przypadku organ właściwy wierzyciela uczynił i przesłał C. C. stosowną informację pismem z dnia [...] r. C. C. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . W uzasadnieniu skargi, C. C. postawił decyzji organu odwoławczego brak obiektywizmu i przeanalizowania sprawy w oparciu o dowody, które przedstawił, w szczególności spłacania alimentów, w tym za [...] r. Skarżący powołał okoliczności związane z ustaleniem wysokości alimentów przez sąd powszechny, które - jego zdaniem - były źle oszacowane i na podstawie nieprawdziwych danych, co miało wpływ na powstanie długu alimentacyjnego. Podniósł także, że w okresie od [...] r. ponosił wszystkie opłaty za mieszkanie wraz z mediami, w którym przebywała E. K. wraz z dzieckiem, jak i koszty ich utrzymania. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną od urodzenia. Uważa, że wbrew twierdzeniom Kolegium, jest stroną w postępowaniu o przyznanie alimentów z funduszu alimentacyjnego, co wynika z postępowania komorniczego wobec jego osoby oraz doliczenia długu stworzonego przez decyzję przyznającą przedmiotowe świadczenie matce dziecka, która jest prawnikiem i zarobki ma powyżej średniej krajowej. Stwierdził ponadto, że jest prawnym opiekunem syna i wszystkie sprawy z nim związane, dotyczą tak samo skarżącego. Prawa rodzicielskie nie zostały ograniczone skarżącemu i jak podał, stara się według możliwości, wypełnić swoje obowiązki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w odpowiedzi na skargę C. C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyznaczony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w osobie adw. M. O., w piśmie z dnia [...] r. zgłosił udział w sprawie i wniósł o zasądzenie należnych adwokatowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz strony skarżącej, które nie zostały w żadnej części pokryte. Natomiast w piśmie z dnia [...] r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r., z uwagi na fakt, iż została wydana z naruszeniem: - art. 28 K.p.a., z uwagi na jego błędną wykładnię, polegającą na odmowie dłużnikowi alimentacyjnemu prawa strony w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, - art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., z uwagi na jego zastosowanie polegające na umorzeniu postępowania, w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione w terminie, przez osobę uprawnioną. Według skarżącego, obowiązek zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z funduszu alimentacyjnego, jest dodatkowym obowiązkiem dłużnika, nie zaś odbiciem tego obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu. Przyznanie osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, już tylko z tego powodu, pociąga za sobą nowe obowiązki nałożone na dłużnika alimentacyjnego. Tymi nowymi obowiązkami są: obowiązek zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), obowiązek zwrotu odsetek ustawowych, naliczanych od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (art. 27 ust. 1 in fine i ust. 1 a powołanej ustawy), obowiązek poddania się dłużnika alimentacyjnego środkom dyscyplinującym (art. 5 ust. 1 – 4 a ustawy), obowiązek poddania się kolejności zaspokajania wierzycieli (art. 28 ustawy), obowiązek znoszenia skutków przekazania informacji na podstawie art. 8 ustawy. Skarżący wobec powyższego podniósł, że nie sposób odmówić dłużnikowi alimentacyjnemu uprawnień strony w postępowaniu, które dotyczy go bezpośrednio, nakłada na niego obowiązki obwarowane sankcjami. Dłużnik musi mieć w takim przypadku możliwość obrony swych interesów, m.in. podnoszenia zarzutów w zakresie prawidłowości poczynionych ustaleń skutkujących przyznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazał, że wykładnia zagadnienia strony, w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OSK 800/11 oraz wyroku z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2226/12. Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r., pełnomocnik skarżącego poparł skargę i zarzuty podniesione w piśmie z dnia [...] r. Oświadczył, iż nie jest w stanie wyjaśnić, od jakiego momentu początkowego skarżący liczył termin do wniesienia odwołania, wskazując, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Po chwili oświadczył, że jest nim [...] r., tj. otrzymanie przez skarżącego informacji o wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kwestionowana skargą C. C. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dna 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) o umorzeniu postępowania przed tym organem, wywołanym odwołaniem skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r.,Nr [..] w przedmiocie przyznania E. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna A. C.. Przepis powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji umożliwia zakończenie postępowania odwoławczego decyzją o jego umorzeniu, jednakże ustawodawca nie określił w nim przyczyn, wobec których konieczne jest wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało stanowisko, że w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, opubl. w Lex nr 157627). Będzie miało to miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (art. 137 K.p.a.) jak i wtedy, gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (B. Adamiak J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 13. Warszawa 214, s. 552). W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, że postępowanie administracyjne zainicjowane odwołaniem C. C. jest bezprzedmiotowe, z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego (dłużnika alimentacyjnego) w sprawie o przyznanie świadczeń matce na rzecz syna skarżącego. Legitymacja do wniesienia odwołania w trybie art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji organu pierwszej instancji, jest nierozerwalnie związana z instytucją strony postępowania, status ten uzależniony jest - zgodnie z art. 28 K.p.a. - od wykazania przez dany podmiot, że posiada on interes prawny. Stroną tą jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W licznych orzeczeniach NSA podkreślał, że interes prawny wynikać musi z konkretnej normy prawa materialnego i musi być interesem realnym. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania wskazanej w art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2226/12, opubl. w Lex nr 1356980). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 330/12, opubl. w Lex nr 1329710). Kwestia, kto jest stroną postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w tym orzeczeniach wskazanych przez skarżącego (wyroki NSA: z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OSK 800/11 oraz z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2226/12, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypracowały one stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że wydanie przez właściwy organ decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nakłada na dłużnika nowe obowiązki w rozumieniu art. 28 K.p.a., które zostały wymienione w art. 5 ust. 1-4a, art. 27 ust. 1 i ust. 1 a, art. 28 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.). Szczególną uwagę należy zwrócić na brzmienie art. 27 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty (ust. 1a). Organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podkreśla się, że kwoty udostępniane przez organy administracji wierzycielom w celu ratowania ich bieżącej krytycznej sytuacji bytowej mają charakter warunkowy i winny zostać zwrócone organowi dłużnika alimentacyjnego. Instrumentem zapewniającym samofinansowanie systemu świadczeń z tytułu niealimentacji jest postępowanie kończące się adresowaną do dłużnika alimentacyjnego decyzją administracyjną o obowiązku zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. ww. ustawy). W postępowaniu z art. 27 ust. 2 ustawy, organ ocenia tylko, czy wydano w przeszłości decyzję pozytywną dla wierzyciela i czy doszło do wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W postępowaniu tym dłużnik nie może zasłaniać faktem, że wykonał zobowiązanie alimentacyjne w sposób, który nie wywołał stanu bezskuteczności egzekucji. Skoro osoba ta nie może tego zrobić na etapie nakładania nań obowiązku zwrotu świadczenia organowi, może to czynić tylko na etapie postępowania w sprawie ustalenia na rzecz wierzyciela prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Do odmiennych wniosków nie prowadzi art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Mimo wadliwej redakcji tego przepisu należy przyjąć, że zawarte są w nim dwie odrębne normy prawne. Organ właściwy wierzyciela ma obowiązek przekazać organowi właściwemu dłużnika informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego (bowiem organ właściwy dłużnika, podobnie jak komornik, nie jest stroną postępowania o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego). Natomiast norma nakazująca przekazać dłużnikowi alimentacyjnemu informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego winna być realizowana na zasadach ogólnych - przez doręczenie dłużnikowi alimentacyjnemu, jako stronie tego postępowania, decyzji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania (art. 25 u.al. w zw. z art. 28 K.p.a. (patrz powołany wyżej wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OSK 800/11). Należy podkreślić, że sprawy z funduszu alimentacyjnego, odmiennie niż sprawy świadczeń rodzinnych, należą do spraw, w których ścierają się sporne interesy stron: wierzyciela, czyli osobę uprawnioną do świadczenia i dłużnika alimentacyjnego, czyli zobowiązanego do alimentacji i zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego (patrz powołany wyżej wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2226/12). W świetle przedstawionych wyżej rozważań natury ogólnej, na gruncie wskazanych wyżej przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, determinujących, po stronie dłużnika alimentacyjnego, istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., brak było podstaw do zastosowania przez organ drugiej instancji art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., skutkującego wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego przez C. C. w sprawie kwestionowania decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego syna. Wydana przez organ odwoławczy decyzja jest z tego względu wadliwa, co skutkować musiało jej wyeliminowaniem przez Sąd z obrotu prawnego. Skarżący występując pismem z dnia [...] r. zatytułowanym "Odwołanie" od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [..] r. miał interes prawny jako dłużnik postępowania, aby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie na rzecz jego syna świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz negować jego wynik, określony w decyzji administracyjnej. Pozostaje natomiast kwestią otwartą charakter tego pisma, kwalifikowanego według kryterium środków służących kwestionowaniu rozstrzygnięcia administracyjnego, kończącego sprawę przed organem pierwszej instancji, z uwagi na okoliczności, w jakich przedmiotowe pismo zostało złożone. Z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżący nie został zawiadomiony przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o postępowaniu toczącym się na wniosek E. K. o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. C., jak również, że o wyniku tego postępowania skarżący dowiedział się dopiero z pisma informacyjnego organu z dnia [...] r., które zostało mu doręczone w dniu [..] r. Powyższe nie pozwala jednak na stwierdzenie, czy w realiach sprawy C. C., który nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, zachował czternastodniowy termin do kwestionowania w drodze odwołania (art. 127 § 1 K.p.a.), decyzji z dnia 13 sierpnia 2013 r. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono (patrz wyrok NSA z 16 lipca 2002 r.,sygn. II SA 2230/00, opubl. w M.Prawn. 2002/20/926). W przedmiotowej sprawie skuteczność pisma C. C. w trybie art. 127 § 1 K.p.a., będzie zatem zależała, od ustalenia, czy skarżący dopełnił czynności wniesienia odwołania w terminie przewidzianym dla E. K.. W aktach administracyjnych sprawy, przedłożonych przez organ odwoławczy wraz ze skargą C. C., brak jest dowodu wskazującego na doręczenie E. K. decyzji organu pierwszej instancji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ ponownie rozpatrujący skargę winien zatem ustalić, w jakiej dacie nastąpiło doręczenie wnioskodawczyni przedmiotowej decyzji i skonfrontować ustaloną datę z momentem, w którym nastąpiło wniesienie przez C. C. pisma z dnia [...] r. - "Odwołania", której to daty również nie sposób ustalić na podstawie akt sprawy. Na ww. piśmie widnieje adnotacja pracownika organu wpłynęło "[...] " oraz "Doręczono pocztą", brak jest natomiast dowodu wskazującego na datę nadania tego pisma w placówce pocztowej lub dowodu wskazującego inny możliwy sposób złożenia tego pisma za pośrednictwem właściwego organu. Wyjaśnienie przez organ daty złożenia ww. pisma przez skarżącego, będzie zatem także niezbędne dla końcowego załatwienia przedmiotowej sprawy. W dalszej kolejności, zależności od poczynionych ustaleń, organ winien ocenić żądanie C. C. pod kątem spełnienia przezeń przesłanek do wniesienia odwołania przez stronę postępowania, jeżeli oczywiście zostanie zachowany termin do dokonania tej czynności. Jeżeli zaś okaże się, iż termin do wniesienia odwołania nie został przez skarżącego zachowany, co w istocie mogłoby wskazywać na walor ostateczności decyzji organu pierwszej instancji, organ winien rozważyć dopuszczalność pisma strony w trybie nadzwyczajnego środka zaskarżenia, w rozumieniu art. 145 i następne K.p.a., tj. wznowienia postępowania administracyjnego, przy założeniu, że żądanie strony będzie spełniać wymogi przewidziane powołaną instytucją prawną. Z uwagi na dostrzeżoną wadliwość sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, na obecnym etapie, nie możliwe okazało się poddanie, przez Sąd, pod ocenę tych zarzutów skargi, które były formułowane przeciwko zasadności decyzji organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności powinnością organu jest bowiem ustalenie dopuszczalności pisma skarżącego, jako strony postępowania administracyjnego, pod kątem zachowania terminu do kwestionowania decyzji organu pierwszej instancji, w drugiej kolejności, w zależności od wyniku poczynionych ustaleń, organ będzie mógł ewentualnie przystąpić do badania zasadności przyznania E. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zarzutów skarżącego w tym zakresie. Reasumując, wobec powołanych wyżej wad postępowania, które doprowadziły do podjęcia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. z naruszeniem prawa, skarga C. C. okazała się zasadna. Organ odwoławczy ponownie rozpatrujący sprawę winien uwzględnić przedstawioną w niniejszym orzeczeniu ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, które są dla niego wiążące w świetle art. 153 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku, o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie, zawarte w pkt II sentencji wyroku, w przedmiocie wynagrodzenia przyznanego adwokatowi wyznaczonemu na zasadzie prawa pomocy wydane zostało w oparciu o art. 250 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło