V SA/Wa 334/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę. Przedmiotem skargi Województwa M. jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego ( obecnie Minister Infrastruktury i Rozwoju ) z [...] listopada 2013 r. uchylająca w całości decyzję własną z [...] listopada 2012r. i orzekająca o obowiązku zwrotu przez Województwo M. środków w wysokości 525,50 zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych od dnia 4 maja 2011 r. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym : Porozumieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Minister Rozwoju Regionalnego - Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki powierzyła Samorządowi Województwa M. pełnienie funkcji Instytucji Pośredniczącej, zwanej dalej "IP" komponentu regionalnego PO KL w województwie m. (§ 3 ust. 1 Porozumienia ). Porozumienie zostało zawarte na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., nr 89, poz. 712 t.j.), zwanej dalej "uzppr", przewidującego, iż Instytucja Zarządzająca może w drodze porozumienia powierzyć instytucji pośredniczącej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego. Na podstawie § 3 ust. 2 lit. a) i e) i ust. 3 w związku z § 4 ust. 1 i 4 Porozumienia IP zobowiązana była, m.in.: do dokonywania w oparciu o określone kryteria, wyboru projektów, które będą dofinansowane w ramach komponentu regionalnego oraz do weryfikacji i poświadczania wydatków w ramach komponentu regionalnego. W celu weryfikacji prawidłowości wdrażania przez MJWPU komponentu regionalnego PO KL, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 14 uzppr oraz § 16 ust. 2 ww. Porozumienia, w dniach [...] czerwca 2011 r. – [...] lipca 2011 r. IZ PO KL przeprowadziła w MJWPU częściową kontrolę systemową nr [...]. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na przyjęciu przez MJPWU do realizacji wniosku o dofinansowanie projektu nr POKL.07.03.00-14-405/10, pt. Kwalifikacje szansą zatrudnienia, złożonego przez Starostwo Powiatowe w Kozienicach/Komenda Państwowej Powiatowej Straży Pożarnej. Kontrolujący uznali, że projekt ten nie spełnia wymagań określonych w SzOP z dnia 1 czerwca 2010 r. w zakresie grupy docelowej. Sfinansowania niekwalifikowalnych działań w części współfinansowania krajowego dokonano w kwocie 525,50 PLN (15% z wydatku niekwalifikowalnego wynoszącego 3 503,32 PLN) z transzy przekazanej Województwu M. w dniu [...] maja 2011 r. w wysokości: 8 647 338,79 PLN. W związku z wynikami kontroli pismem z dnia [...] września 2012 r. Minister Rozwoju Regionalnego wezwał Województwo M. do zwrotu kwoty 3 503,32 zł z należnymi odsetkami. Wobec odmowy zwrotu powyższej kwoty pismem z dnia [...] października 2012r. Minister powiadomił Samorząd Województwa M. o wszczęciu z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na niekwalifikowane wydatki, a następnie decyzją z dnia [...] września 2012 r. zobowiązał Samorząd Województwa M. do ich zwrotu wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji organ zauważył w pierwszej kolejności, iż Szczegółowy Opis Priorytetów (SzOP) z dnia 1 czerwca 2010 r. wyraźnie wskazywał, jakie działania mogą być realizowane w ramach Priorytetu VII POKL. Kwalifikowalność działania powinna być też rozpatrywana w kontekście celu samego Priorytetu VII jak i celu Działania 7.3, w ramach którego dofinansowany został projekt. Mając powyższe na uwadze organ przedstawił cel i opis ww. Priorytetu, a także cel Działania 7.3 POKL i stwierdził, że odbiorcami wsparcia Działania 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji mogą być: osoby niezatrudnione, w wieku aktywności zawodowej (15-64 lata), zagrożone wykluczeniem społecznym z co najmniej jednego powodu spośród wskazanych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.), zamieszkujące gminy wiejskie, miejsko-wiejskie oraz miasta do 25 tys. mieszkańców; osoby zamieszkujące gminy wiejskie, miejsko - wiejskie oraz miasta do 25 tys. mieszkańców (pod warunkiem, że ich udział w projekcie jest niezbędny do poprawy sytuacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w ramach projektu). Ponadto w SzOP wskazano, że do osób niezatrudnionych można zaliczyć osoby zatrudnione lub wykonujące inne prace zarobkowe, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w ustawie o pomocy społecznej. Niemniej jednak, osoby zatrudnione lub wykonujące inne prace zarobkowe zaliczone do ww. grupy docelowej muszą spełniać łącznie następujące kryteria: mieć niskie dochody, tzn. dochód nie przekraczający kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w ustawie o pomocy społecznej; być w wieku aktywności zawodowej - 15-64 lata; spełniać co najmniej jedną przesłankę wykluczenia społecznego wskazaną w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. W świetle powyższych zapisów SzOP, osoby zatrudnione można zaliczyć do kategorii osób zamieszkujących gminy wiejskie, miejsko - wiejskie oraz miasta do 25 tys. mieszkańców, zaś ich udział w projekcie może być kwalifikowalny tylko wówczas, gdy przyczynia się do poprawy sytuacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Na podstawie treści wniosku o dofinansowanie ww. projektu, który podlegał ocenie merytorycznej dokonanej przez IP2, Zespół kontrolujący stwierdził, że grupę docelową projektu stanowiły, m.in. cztery osoby zatrudnione w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej. Jednakże w przypadku niniejszego projektu stwierdzono, iż zapisy wniosku o jego dofinansowanie w żaden sposób nie uzasadniały, w jaki sposób osoby zatrudnione w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej poprzez uczestniczenie w szkoleniach miałyby wpływ na poprawę sytuacji osób wykluczonych społecznie. Zatem udział tych osób w szkoleniach należy uznać za niekwalifikowalny. Od powyższej decyzji Województwo złożyło środek odwoławczy tj. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. Minister zawiesił z urzędu postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na inną decyzję wydaną w stosunku do Województwa M. w analogicznym stanie prawnym i podobnym faktycznym. Postanowieniem z dnia 24 września 2013 r. postępowanie w sprawie zostało podjęte, a następnie Minister Rozwoju Regionalnego wspomnianą na wstępie decyzją orzekł o obowiązku zwrotu kwoty 525,50 zł . Minister wyjaśnił, że powyższa kwota jest częścią dotacji celowej udzielonej Samorządowi Województwa M. i stanowi wydatek sfinansowany ze środków pochodzących z budżetu państwa w części współfinansowania krajowego, stanowiący 15% wydatku niekwalifikowalnego wynoszącego łącznie 3 503,32 PLN. Minister podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do powodów uznania wydatku za niekwalifikowany. Podkreślił, że w ramach PO KL, zatwierdzonego przez Ministra Rozwoju Regionalnego w dniu 20.02.2008 r., konieczne dla uznania kwalifikowalności wydatków jest bowiem stwierdzenie ich niezbędności dla realizacji projektu - bezpośredniego związku z jego celami. Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wymagają dla stwierdzenia kwalifikowalności wydatków zgodności z SzOP (Rozdział 3 Podrozdział 1 lit. j). Niekwalifikowalność wydatków poniesionych na realizację szkolenia osób zatrudnionych w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, współfinansowanych ze środków budżetu państwa przekazanych w formie dotacji celowej, skutkuje tym, iż doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Województwo M. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji . Zarzucono jej naruszenie przepisu art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego polegające na ustaleniu, że opłacenie udziału czterech pracowników etatowych KP Straży Pożarnej w szkoleniu stanowi wydatek niekwalifikowany w ramach PO KL. W uzasadnieniu skargi szeroko uzasadniono pogląd, że udział w projekcie etatowych pracowników Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w K. był zgodny z celami projektu. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju Regionalnego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zdaniem Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania strona kwestionowała zarówno podstawę prawną do obciążenia jej obowiązkiem zwrotu środków wydatkowanych na wsparcie projektu w ramach PO KP, jak i ustalenie że w ramach wsparcia projektu złożonego przez Starostwo Powiatowe w K. środki te zostały wydatkowane częściowo niezgodnie z przeznaczeniem. 1. Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 i 938) zwanej dalej "ufp", zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Organ w wyniku rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 3041/12 zweryfikował podstawę prawną decyzji i wyeliminował z niej art. 184 ust. 2 ufp. Konsekwencją było zmniejszenie kwoty , do zwrotu której zobowiązano stronę do 15% środków uznanych za niekwalifikowane. Stanowi to poziom krajowego współfinansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W ocenie Sądu decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej. Jak trafnie wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rozwoju Regionalnego - Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki powierzyła Samorządowi Województwa M. pełnienie funkcji Instytucji Pośredniczącej komponentu regionalnego PO KL w województwie m. na podstawie Porozumienia, zawartego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., nr 89, poz. 712 t.j.), zwanej dalej "uzppr", przewidującego, iż Instytucja Zarządzająca może w drodze porozumienia powierzyć instytucji pośredniczącej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego. Porozumienie to było wykonywane przez jednostkę organizacyjną samorządu tj. Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych. Nie jest ona , jak pisze organ Instytucją Pośredniczącą II stopnia, jest powołana jako jednostką organizacyjna Samorządu Województwa czyli nadal Instytucją Pośredniczącą.. Na podstawie § 3 ust. 2 lit. a) i e) i ust. 3 w związku z § 4 ust. 1 i 4 Porozumienia IP zobowiązana była m.in.: do dokonywania w oparciu o określone kryteria, wyboru projektów, które będą dofinansowane w ramach komponentu regionalnego oraz do weryfikacji i poświadczania wydatków w ramach komponentu regionalnego. Sposób finansowania i rozliczania komponentu regionalnego został szczegółowo ustalony w § 7 Porozumienia. Z treści tego paragrafu wynika, że środki na jego dofinansowanie są zapewnione do określonej wysokości wskazanej w kontrakcie wojewódzkim w następujący sposób: - z budżetu środków europejskich przekazywane są płatności przez Bank Gospodarstwa Krajowego, - z budżetu państwa jest przekazywana przez IZ PO KL dotacja celowa dla IP na współfinansowanie projektów w ramach komponentu krajowego. Na podstawie art. 150 ufp warunki przekazywania i rozliczania dotacji celowej są regulowane corocznie w odrębnej umowie dotacji celowej w ramach PO KL dla województwa mazowieckiego. W tym celu w 2011 r. pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Rozwoju Regionalnego a Samorządem Województwa M. zawarto umowę dotacji celowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. ( k 435-456 akt adm. ). W § 1 umowy wskazano, że jest ona zawierana w celu przekazania i rozliczania środków dotacji celowej na 2011 r. dla IP (tj. Samorządu Województwa M.) na, m.in. współfinansowanie krajowe komponentu regionalnego w ramach PO KL. W § 9 umowy wskazano, że IP przy wydatkowaniu środków dotacji celowej jest zobowiązana stosować zasady zawarte w Porozumieniu nr [...], w szczególności w zakresie kontroli oraz zwrotu środków nieprawidłowo wydatkowanych lub pobranych w nadmiernej wysokości. Zgodnie z dyspozycją § 17 ust. 1 Porozumienia ( wersja obowiązująca od 1.01.2012 nadana Aneksem Nr 7 ), IP odpowiada za prawidłowe wykorzystanie środków w ramach komponentu regionalnego. W przypadku stwierdzenia, iż na skutek nienależytego działania lub zaniechania Instytucji Pośredniczącej, prowadzącego do naruszenia zasad i wytycznych, o których mowa w § 3 ust. 3 Porozumienia, (tj. szczegółowego opisu priorytetów Programu wydanego w trybie art. 35 uzppr, zasad zawartych w systemie realizacji Programu, obowiązujących wytycznych wydanych w trybie art. 35 uzppr), w szczególności w zakresie wyboru projektu, doszło do nieprawidłowego wykorzystania środków w ramach Programu, Instytucja Zarządzająca po analizie stanu faktycznego, mając na względzie wagę stwierdzonych naruszeń, wzywa IP do zwrotu wyżej wymienionych środków. W przypadku otrzymania tego wezwania IP zobowiązana jest do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (§17 ust. 1a Porozumienia). W świetle przytoczonych wyżej zapisów ustawy o finansach publicznych, Umowy dotacji celowej z [...].01.2011 r. oraz Porozumienia z [...] czerwca 2007 r. podstawa prawna decyzji jest oczywista. 2. Za słuszne należy uznać także ustalenia organu dot. nieprawidłowego wykorzystania dotacji w ramach dofinansowania projektu realizowanego przez Starostwo w K. "Kwalifikacje szansą zatrudnienia". Jest kwestią oczywistą, że czterech uczestników szkolenia - pracowników etatowych Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K. nie spełniało wymagań dla grupy docelowej określonej w Szczegółowym Opisie Priorytetów dla tego działania. Sąd podziela pogląd Ministra, że nie sposób uznać za trafne argumentów strony, że udział tych osób w szkoleniu był niezbędny dla celów realizacji projektu, gdyż w żaden sposób nie mógł wpłynąć na poprawę sytuacji osób wykluczonych. Reasumując, wobec stwierdzenia, że zarówno podstawa prawna rozstrzygnięcia jak i ustalenia faktyczne są prawidłowe Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a podlega oddaleniu.