II GSK 2318/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-16

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Joanna Sieńczyło – Chlabicz, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Województwo Mazowieckie, pełniące funkcję Instytucji Pośredniczącej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, może być zobowiązane do zwrotu dotacji celowej, która została nieprawidłowo wykorzystana przez beneficjenta?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Województwo Mazowieckie, jako Instytucja Pośrednicząca, nie jest beneficjentem dotacji celowej i nie może być zobowiązane do jej zwrotu w przypadku nieprawidłowego wykorzystania środków przez faktycznego beneficjenta. Odpowiedzialność za zwrot dotyczy podmiotu, który faktycznie nieprawidłowo wykorzystał środki, a nie instytucji pośredniczącej. Zastosowanie art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych do obciążenia Województwa Mazowieckiego obowiązkiem zwrotu stanowiło naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Województwo Mazowieckie, działając jako Instytucja Pośrednicząca w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zostało zobowiązane do zwrotu części dotacji celowej z powodu nieprawidłowego wykorzystania środków przez beneficjenta, który dopuścił do udziału w szkoleniu osoby nie spełniające kryteriów grupy docelowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Województwa. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Województwa, uznając, że to beneficjent, a nie Instytucja Pośrednicząca, powinien być zobowiązany do zwrotu środków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego. Zasądził od Ministra Rozwoju na rzecz Województwa M. kwotę 660 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Beata Cisek - Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Województwa M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 334/14 w sprawie ze skargi Województwa M. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 3 zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz Województwa M. kwotę 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 334/14, oddalił skargę Województwa M. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. I Porozumieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Minister Rozwoju Regionalnego - Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki powierzyła Samorządowi Województwa Mazowieckiego (dalej: skarżąca) pełnienie funkcji Instytucji Pośredniczącej (dalej: IP) komponentu regionalnego PO KL w województwie mazowieckim (§ 3 ust. 1 Porozumienia ). Porozumienie zostało zawarte na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., nr 89, poz. 712 dalej: u.z.p.p.r.), przewidującego, iż Instytucja Zarządzająca może w drodze porozumienia powierzyć Instytucji Pośredniczącej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego. Na podstawie § 3 ust. 2 lit. a) i e) i ust. 3 w związku z § 4 ust. 1 i 4 Porozumienia IP była zobowiązana m. in.: do dokonywania wyboru projektów, w oparciu o określone kryteria, które będą dofinansowane w ramach komponentu regionalnego oraz do weryfikacji i poświadczania wydatków w ramach komponentu regionalnego. W celu weryfikacji prawidłowości wdrażania przez Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Projektów Unijnych (MJWPU) komponentu regionalnego PO KL, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 14 u.z.p.p.r. oraz § 16 ust. 2 ww. Porozumienia, w dniach 30 czerwca 2011 r. - 6 lipca 2011 r. IZ PO KL przeprowadziła w MJWPU częściową kontrolę systemową. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na przyjęciu przez MJWPU do realizacji wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "[...]", złożonego przez [...]. Kontrolujący uznali, że projekt ten nie spełnia wymagań określonych w Szczegółowym Opisie Priorytetów (SzOP) z dnia 1 czerwca 2010 r. w zakresie grupy docelowej. Sfinansowania niekwalifikowalnych działań w części współfinansowania krajowego dokonano w kwocie 525,50 zł (15% z wydatku niekwalifikowalnego wynoszącego 3 503,32 zł) z transzy przekazanej Województwu M. w dniu [...] maja 2011 r. w wysokości: [...] złotych. W związku z wynikami kontroli pismem z dnia [...] września 2012 r. Minister Rozwoju Regionalnego wezwał Województwo M. do zwrotu kwoty [...] zł z należnymi odsetkami. Wobec odmowy zwrotu powyższej kwoty Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. zobowiązał Samorząd Województwa M. do zwrotu kwoty [...] zł z należnymi odsetkami od dnia [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że Szczegółowy Opis Priorytetów z dnia 1 czerwca 2010 r. wskazywał, jakie działania mogą być realizowane w ramach Priorytetu VII POKL. Kwalifikowalność działania powinna być też rozpatrywana w kontekście celu samego Priorytetu VII, jak i celu Działania 7.3, w ramach którego dofinansowany został projekt. Odbiorcami wsparcia Działania 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji mogą być: osoby niezatrudnione, w wieku aktywności zawodowej (15-64 lata), zagrożone wykluczeniem społecznym z co najmniej jednego powodu spośród wskazanych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.); zamieszkujące gminy wiejskie, miejsko-wiejskie oraz miasta do 25 tys. mieszkańców, osoby zamieszkujące gminy wiejskie, miejsko - wiejskie oraz miasta do 25 tys. mieszkańców (pod warunkiem, że ich udział w projekcie jest niezbędny do poprawy sytuacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w ramach projektu). Ponadto do osób niezatrudnionych można zaliczyć osoby zatrudnione lub wykonujące inne prace zarobkowe, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w ustawie o pomocy społecznej. W świetle powyższego, osoby zatrudnione można zaliczyć do kategorii osób zamieszkujących gminy wiejskie, miejsko - wiejskie oraz miasta do 25 tys. mieszkańców, zaś ich udział w projekcie może być kwalifikowalny tylko wówczas, gdy przyczynia się do poprawy sytuacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu, który podlegał ocenie merytorycznej dokonanej przez IP2, Zespół kontrolujący stwierdził, że grupę docelową projektu stanowiły, m. in. cztery osoby zatrudnione w [...]. W przypadku tego projektu zapisy wniosku o jego dofinansowanie nie uzasadniały, w jaki sposób osoby zatrudnione w [...] poprzez uczestniczenie w szkoleniach miałyby wpływ na poprawę sytuacji osób wykluczonych społecznie. Zatem udział tych osób w szkoleniach należy uznać za niekwalifikowalny. Minister Rozwoju Regionalnego orzekając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. uchylił w całości decyzję własną z [...] listopada 2012 r. i orzekł o obowiązku zwrotu przez Samorząd Województwa M. środków w wysokości [...] zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych od dnia [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że powyższa kwota jest częścią dotacji celowej udzielonej Samorządowi Województwa M. i stanowi wydatek sfinansowany ze środków pochodzących z budżetu państwa w części współfinansowania krajowego, stanowiący 15% wydatku niekwalifikowalnego wynoszącego łącznie [...] zł. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko co do powodów uznania wydatku za niekwalifikowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r. oddalił skargę Województwa Mazowieckiego na powyższą decyzję. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 i 938 dalej: u.f.p.). Zgodnie z tym przepisem dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Organ w wyniku rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 3041/12 zweryfikował podstawę prawną decyzji i wyeliminował z niej art. 184 ust. 2 u.f.p. Konsekwencją było zmniejszenie kwoty, do zwrotu której zobowiązano skarżącą do 15% środków uznanych za niekwalifikowane. Stanowi to poziom krajowego współfinansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Zdaniem WSA, w tej sprawie decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej. Minister Rozwoju Regionalnego - Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki powierzyła Samorządowi Województwa Mazowieckiego pełnienie funkcji Instytucji Pośredniczącej komponentu regionalnego PO KL w województwie mazowieckim na podstawie Porozumienia, zawartego na podstawie art. 27 ust. 1 uzppr. Porozumienie to było wykonywane przez jednostkę organizacyjną samorządu, tj. Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych. Na podstawie § 3 ust. 2 lit. a) i e) i ust. 3 w związku z § 4 ust. 1 i 4 Porozumienia IP zobowiązana była m. in.: do dokonywania wyboru projektów w oparciu o określone kryteria, które będą dofinansowane w ramach komponentu regionalnego oraz do weryfikacji i poświadczania wydatków w ramach komponentu regionalnego. Sposób finansowania i rozliczania komponentu regionalnego został szczegółowo ustalony w § 7 Porozumienia. Z treści tego paragrafu wynika, że środki na jego dofinansowanie są zapewnione do określonej wysokości wskazanej w kontrakcie wojewódzkim w następujący sposób: - z budżetu środków europejskich przekazywane są płatności przez Bank Gospodarstwa Krajowego, - z budżetu państwa jest przekazywana przez IZ PO KL dotacja celowa dla IP na współfinansowanie projektów w ramach komponentu krajowego. Na podstawie art. 150 u.f.p. warunki przekazywania i rozliczania dotacji celowej są regulowane corocznie w odrębnej umowie dotacji celowej w ramach PO KL dla województwa mazowieckiego. W tym celu w 2011 r. pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Rozwoju Regionalnego a Samorządem Województwa Mazowieckiego zawarto umowę dotacji celowej z dnia 3 stycznia 2011 r. W § 1 umowy wskazano, że jest ona zawierana w celu przekazania i rozliczania środków dotacji celowej na 2011 r. dla IP, tj. Samorządu Województwa Mazowieckiego na m.in. współfinansowanie krajowe komponentu regionalnego w ramach PO KL. W § 9 umowy wskazano, że IP przy wydatkowaniu środków dotacji celowej jest zobowiązana stosować zasady zawarte w Porozumieniu, w szczególności w zakresie kontroli oraz zwrotu środków nieprawidłowo wydatkowanych lub pobranych w nadmiernej wysokości. Natomiast zgodnie z dyspozycją § 17 ust. 1 Porozumienia (wersja obowiązująca od 1.01.2012 nadana Aneksem Nr 7, Instytucja Pośrednicząca odpowiada za prawidłowe wykorzystanie środków w ramach komponentu regionalnego. W przypadku stwierdzenia, iż na skutek nienależytego działania lub zaniechania Instytucji Pośredniczącej, prowadzącego do naruszenia zasad i wytycznych, o których mowa w § 3 ust. 3 Porozumienia, (tj. Szczegółowego Opisu Priorytetów Programu wydanego w trybie art. 35 u.z.p.p.r., zasad zawartych w systemie realizacji Programu, obowiązujących wytycznych wydanych w trybie art. 35 uzppr), w szczególności w zakresie wyboru projektu, doszło do nieprawidłowego wykorzystania środków w ramach Programu, Instytucja Zarządzająca po analizie stanu faktycznego, mając na względzie wagę stwierdzonych naruszeń, wzywa IP do zwrotu wyżej wymienionych środków. W przypadku otrzymania tego wezwania IP jest zobowiązana do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (§17 ust. 1a Porozumienia). Sąd I instancji uznał za słuszne ustalenia organu dot. nieprawidłowego wykorzystania dotacji w ramach dofinansowania projektu realizowanego przez [...]pt. "[...]". Jest kwestią oczywistą, że czterech uczestników szkolenia - pracowników etatowych [...] nie spełniało wymagań dla grupy docelowej określonej w Szczegółowym Opisie Priorytetów dla tego działania. Sąd I instancji podziela pogląd Ministra, że nie sposób uznać za trafne argumentów strony, że udział tych osób w szkoleniu był niezbędny dla celów realizacji projektu, gdyż w żaden sposób nie mógł wpłynąć na poprawę sytuacji osób wykluczonych. II Skargę kasacyjną złożyło Województwo M. zaskarżając wyrok w całości. Wniosło o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 169 ust. 1 u.f.p. do orzeczenia obowiązku zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich i niezastosowanie art. 207 ust. 1 u.f.p. na skutek czego albo podmiot, który faktycznie nienależnie pobrał środki publiczne nie może zostać zobowiązany do tych środków albo obowiązek zwrotu tych samych środków zostanie nałożony na dwa różne podmioty. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, iż zobowiązany do zwrotu powinien być beneficjent, tj. [...], nie zaś przez Województwo Mazowieckie, któremu Minister Rozwoju Regionalnego jako Instytucja Zarządzająca powierzył w tym Programie funkcję Instytucji Pośredniczącej. Ponadto, autor skargi kasacyjnej podnosi, że podstawą prawną decyzji powinien być art. 207 ust. 1 u.f.p. Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarty w niej zarzut okazał się usprawiedliwiony. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., co oznacza, że skarżąca nie podważa ustaleń stanu faktycznego. Wobec tego należy przyjąć, że zaakceptowany przez Sąd I instancji stan faktyczny został ustalony przez organ w sposób prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 108/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Ministra Rozwoju Regionalnego, które polegało na obciążeniu w drodze decyzji obowiązkiem zwrotu części dotacji celowej Województwa Mazowieckiego zamiast podmiotu, który faktycznie nieprawidłowo wykorzystał środki z dotacji celowej, tj. beneficjenta dotacji celowej. Odnosząc się na wstępie do sformułowanego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu niezastosowania przez Ministra Rozwoju Regionalnego jako podstawy materialnoprawnej zwrotu środków finansowanych z udziałem środków europejskich art. 207 ust. 1 u.f.p. – należy uznać ten zarzut za niezasadny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, podstawą materialnoprawną zwrotu części dotacji celowej powinien być art. 169 u.f.p., który zresztą prawidłowo był podstawą decyzji organu w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem zwrotu była bowiem część dotacji celowej udzielonej Samorządowi Województwa Mazowieckiego, stanowiąca wydatek sfinansowany ze środków pochodzących z budżetu państwa w części współfinansowania projektu w ramach komponentu krajowego. W rozpoznawanej sprawie środki na dofinansowanie komponentu regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) były zapewnione do określonej wysokości w następujący sposób: - z budżetu środków europejskich przekazywane były płatności przez Bank Gospodarstwa Krajowego, - z budżetu państwa przekazywana były przez IZ PO KL, tj. Ministra Rozwoju Regionalnego dotacja celowa dla Instytucji Pośredniczącej, czyli Województwa Mazowieckiego na współfinansowanie projektów w ramach komponentu krajowego. Podkreślenia wymaga, że 169 ust. 1 u.f.p. ma zastosowanie do zwrotu dotacji celowej udzielonej z budżetu państwa - w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości związanych z dotacjami - co wynika expressis verbis z treści tego przepisu i co zgodnie podkreślają przedstawiciele doktryny. Przepis ten stanowi, że dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Artykuł 169 u.f.p. określa tryb procedowania w razie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania dotacji nienależnie lub pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Przepis ten reguluje tryb postępowania w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości związanych z dotacjami udzielonymi z budżetu państwa, a także tryb postępowania w przypadku, gdy dotowany podmiot nie dokonał w wyznaczonym terminie zwrotu niewykorzystanej dotacji lub zwrotu, którego obowiązek wynika ze stwierdzenia nieprawidłowości wskazanych w ust. 1–3 tego przepisu. Hipotezą tego przepisu objęte są wszystkie rodzaje dotacji, wśród których podstawowe znaczenie mają właśnie dotacje celowe (zob. Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, pod red. W. Misiąg, 2014, opubl. Legalis; L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art.169 ustawy o finansach publicznych, LEX nr 97646; Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, pod red. P. Smoleń, 2014, wyd. 2, opubl. Legalis). Z uwagi na powyższe, ponieważ bezsporne jest, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z obowiązkiem zwrotu części dotacji celowej z budżetu państwa – to podstawę zwrotu środków z tytułu nieprawidłowo wykorzystanej dotacji – stanowi art. 169 u.f.p. Stosownie do art. 169 ust. 4 u.f.p. zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Natomiast w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6 u.f.p.). W rozpoznawanej sprawie Minister Rozwoju Regionalnego wydał decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. uchylającą w całości decyzję własną z [...] listopada 2012 r. i orzekającą o obowiązku zwrotu przez Województwo M. środków w wysokości [...] zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych od dnia [...] maja 2011 r., tj. od dnia przekazania środków na rachunek bankowy Województwa M. Ma rację autor skargi kasacyjnej, że zarzut niewłaściwego zastosowania art. 169 u.f.p. sprowadza się do tego, iż obowiązkiem zwrotu części dotacji celowej powinno być obciążone nie Województwo M., jak to uczynił organ, a co nieprawidłowo zaakceptował Sąd I instancji, lecz podmiot, który faktycznie nieprawidłowo wykorzystał środki pochodzące z dotacji celowej, tj. podmiot będący beneficjentem dotacji celowej. Przypomnienia wymaga, że porozumieniem z dnia 27 czerwca 2007 r. Minister Rozwoju Regionalnego jako Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki powierzyła Samorządowi Województwa Mazowieckiego pełnienie funkcji Instytucji Pośredniczącej, komponentu regionalnego PO KL w województwie mazowieckim (§ 3 ust. 1 Porozumienia). Porozumienie zostało zawarte na podstawie art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r., przewidującego, iż IZ może w drodze porozumienia powierzyć instytucji pośredniczącej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego. Na podstawie § 3 ust. 2 lit. a) i e) i ust. 3 w związku z § 4 ust. 1 i 4 Porozumienia IP zobowiązana była, m. in.: do dokonywania w oparciu o określone kryteria, wyboru projektów, które będą dofinansowane w ramach komponentu regionalnego oraz do weryfikacji i poświadczania wydatków w ramach komponentu regionalnego. Nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że doszło do nieprawidłowego wykorzystania dotacji w ramach dofinansowania projektu realizowanego przez [...] "Kwalifikacje szansą zatrudnienia". Okazało się bowiem, że czterech uczestników szkolenia - pracowników etatowych [...] nie spełniało wymagań dla grupy docelowej określonej w Szczegółowym Opisie Priorytetów dla tego działania. Beneficjentem dotacji w rozpoznawanej sprawie nie jest Województwo M., które jako Instytucja Pośrednicząca pośredniczyło w rozdysponowaniu dotacji celowej udzielonej z budżetu państwa przez Ministra Rozwoju Regionalnego, działając jednocześnie w jego imieniu. Beneficjentem dotacji celowej jest bowiem podmiot, który w rzeczywistości nieprawidłowo wykorzystał dotację celową. Podkreślenia bowiem wymaga, że w stosunku dotacyjnym występują dwie strony: dotujący i dotowany. W rozpoznawanej sprawie po stronie dotującego występuje Minister Rozwoju Regionalnego jako Instytucja Zarządzająca oraz Województwo Mazowieckie jako Instytucja Pośrednicząca, któremu Minister powierzył część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, polegających m. in. na dokonywanie wyboru projektów, które będą finansowane w ramach komponentu regionalnego, zawierania umów z beneficjentami o dofinansowanie projektu oraz dokonywanie płatności na rzecz beneficjentów (§ 3 ust. 2 Porozumienia). Województwo M. w stosunku dotacyjnym pełniło rolę organu pośredniczącego w przekazywaniu, dystrybucji środków z dotacji celowej. Województwo M. nie występowało po stronie dotowanego jako beneficjent dotacji, który nieprawidłowo wykorzystał środki z dotacji celowej przekazanej na podstawie umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Ponadto, nie można zgodzić się ani z Sądem I instancji, ani z Ministrem Rozwoju Regionalnego, iż za zwrot środków z tytułu dotacji celowej odpowiada Województwo M., bowiem jego odpowiedzialność jako IP wynika z § 17 ust. 1 i 1a Porozumienia ( wersja obowiązująca od 1.01.2012 nadana Aneksem Nr 7). Podkreślenia wymaga, że, ustawodawca w art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r. nie upoważnił do regulowania w drodze Porozumienia zawartego pomiędzy IZ a IP kwestii odpowiedzialności za zwrot nieprawidłowo wykorzystanych środków z tytułu dotacji celowej udzielonej z budżetu państwa, a tym bardziej do modyfikacji zasad w zakresie zwrotu dotacji celowej wynikających z art. 169 u.f.p. Zatem naruszeniem art. 169 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie było obciążenie obowiązkiem zwrotu części dotacji celowej - na podstawie postanowień Porozumienia - Województwa Mazowieckiego, które w stosunku dotacyjnym występowało po stronie dotującego, tj. Ministra Rozwoju Regionalnego i pełniło rolę organu pośredniczącego w przekazywaniu, dystrybucji środków z dotacji celowej, zamiast podmiotu, występującego w stosunku dotacyjnym po stronie dotowanego jako beneficjent dotacji, który faktycznie nieprawidłowo wykorzystał środki z dotacji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, zatem działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz rozpoznał skargę uchylając obie decyzje Ministra Rozwoju Regionalnego. O kosztach postępowania sądowego za obie instancje Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło