II SAB/Łd 51/14

Dnia 10 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi A. K. na bezczynność A Sp. z o.o. w O. w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżącemu A. K. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego w dniu 23 kwietnia 2014 roku i zaewidencjonowaną pod poz. [...]. LS A. K. wniósł skargę na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W motywach skargi jej autor wskazał, iż w dniu 8 listopada 2012 roku wystąpił do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów prowadzonej w komunikacji autobusowej. W piśmie tym skarżący wnioskował o udzielenie informacji: ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów, czy są to osoby zatrudnione bezpośrednio w A, czy w podmiocie zewnętrznym, a jeżeli czynności te wykonuje podmiot zewnętrzny – jaka jest jego nazwa, adres, ogólne zasady wynagradzania i okres obowiązywania umowy na usługę kontroli oraz przesłanie wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów. Dane te nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej organu, toteż – jak podniósł autor skargi – po myśli art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), powinny być udostępnione na wniosek. Pomimo upływu ustawowego terminu do udzielenia informacji, czyli 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), organ nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji, co uzasadnia zarzut bezczynności. W sprawie tej nie wydano także decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania, jak również nie podano informacji o powodach opóźnienia w udzieleniu informacji z jednoczesnym wskazaniem terminu jej udostępnienia w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący podniósł, że przed wniesieniem skargi zwrócił się w dniu 22 września 2013 roku ponownie do organu z wnioskiem o udzielenie informacji, jednak i to jego pismo pozostało bez reakcji. Zdaniem autora skargi A w O. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu transportu zbiorowego oraz dysponującym majątkiem publicznym, dlatego - stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. - jest obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. W szczególności, jak podkreślił skarżący, organ otrzymuje, za pośrednictwem Marszałka Województwa [...], dopłaty z budżetu państwa do biletów z ulgą ustawową zatem dysponuje publicznym majątkiem, wykonuje również zadania własne gmin O. i D. w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "b" i "f" oraz pkt 5 lit. "d" u.d.i.p. informacje, o które wnioskował skarżący, stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując, że jest ona przedwczesna. Organ nie otrzymał bowiem ani wniosku o udostępnienie informacji publicznej (pismo z dnia 8 listopada 2012 roku), ani pisma ponaglającego (z dnia 22 września 2013 roku). O wniosku o udostępnienie informacji organ powziął wiadomość dopiero w dacie doręczenia skargi, czyli dnia 18 listopada 2013 roku. Ponadto – w ocenie organu – powodem do odrzucenia skargi jest także to, że do kognicji sądu administracyjnego nie należy zagadnienie związane z bezczynnością organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Prawo do żądania udzielenia przez A O. informacji publicznej jest zagadnieniem cywilnoprawnym, gdyż A jest podmiotem cywilnoprawnym, a nie organem administracji, zatem nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. A jest prywatną spółką prawa handlowego bez udziałów Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie autora odpowiedzi na skargę także informacje, o które występował skarżący, nie stanowią informacji publicznej, są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. W treści pisma z dnia 16 maja 2014 roku A. K. wyjaśnił, iż korespondencja dotycząca dostępu do informacji publicznej była przesłana listami zwykłymi, jednak – w ocenie skarżącego – jest nieprawdopodobne, by dwa pisma przesłane pod ten sam adres w sporym odstępie czasu zaginęły i nie dotarły do adresata. Niemniej, nawet przyjmując, że zarówno pierwotny wniosek, jak i ponaglenie zaginęły, to bezsprzecznie wniosek o udzielenie informacji publicznej organ otrzymał wspólnie ze skargą na bezczynność. Mimo upływu terminu na udzielenie informacji, wniosek skarżącego pozostaje nierozpoznany. Sąd orzekając uwzględnia stan z daty wydania orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako przedwczesna. Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym także w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej w trybie powołanej już ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialnotechniczną. Wobec tego bezczynność organu na gruncie wspomnianej ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje bądź też, jeśli istnieją ku temu przesłanki, nie wydaje decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego rozstrzygnięcia, ani nie podjął danej czynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że termin do udzielenia informacji publicznej ekspirował. Uwzględniając treść art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oznacza to, że skargę na bezczynność można wnieść najwcześniej po upływie 14 dniowego terminu na udzielenie informacji publicznej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, że skarga A. K., jako przedwczesna, jest niedopuszczalna, co skutkuje koniecznością wydania rozstrzygnięcia o jej odrzuceniu. Odrzucenie skargi jest natomiast równoznaczne jest z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. W ocenie sądu nie jest wątpliwe, iż organ wniosek o udostępnienie informacji publicznej otrzymał wraz ze skargą na bezczynność w tym przedmiocie, co miało miejsce w dniu 18 listopada 2013 roku. Zauważyć należy, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej (pismo z dnia 8 listopada 2012 roku), jak i ponaglenie (pismo z dnia 22 września 2013 roku) – co potwierdzają wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie datowanym na dzień 16 maja 2014 roku – zostały wysłane na adres organu listem zwykłym za pośrednictwem operatora publicznego. Skarżący nie dysponuje dowodem ani wysłania, ani doręczenia tych przesyłek. Wobec tego, iż organ oświadczył, że nie otrzymał rzeczonych przesyłek należało dać wiarę jego wyjaśnieniom. Skarżący w treści swojego pisma argumentował, iż sąd orzekając bierze pod uwagę stan z daty wydania orzeczenia kończącego postępowanie, zatem nawet przyjmując, że organ nie otrzymał wniosku o udostępnienie informacji publicznej w listopadzie 2012 roku oraz ponaglenia z września 2013 roku, to i tak organ pozostaje w bezczynności, gdyż nadal nie udzielił skarżącemu informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem, mimo iż termin na udzielenie tej informacji już minął. Odnosząc się do tego argumentu wyjaśnić należy, iż niewątpliwie sąd orzekając w sprawie bierze pod uwagę stan z daty wydania takiego rozstrzygnięcia, niemniej kwestię zachowania terminu do wniesienia skargi (w tym zagadnienie przedwczesności skargi) ocenia uwzględniając stan z daty wniesienia skargi. W tej sytuacji oceny, że skarga jest przedwczesna, nie zmienia zatem fakt, że mimo upływu kilku miesięcy od dnia wniesienia skargi i tym samym złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz mimo tego, iż termin na udzielenie informacji określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. minął, organ nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. W konkluzji, odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie kwestii dopuszczalności tejże skargi, wyjaśnić wypada, iż kognicją sądów administracyjnych – wbrew twierdzeniom organu – objęte jest zagadnienie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej. Podobnie, wbrew argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, A, jako przewoźnik wykonujący regularne przewody w ramach transportu publicznego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., co potwierdza utrwalona linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok z dnia 17 października 2013 roku, I OSK 952/13 oraz I OSK 674/13; z dnia 17 lipca 2013 roku, I OSK 1390/13; z dnia 6 marca 2013 roku, I OSK 2917/12 i inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast argument kwestionujący to, iż żądane przez skarżącego dane są informacją publiczną, jako zagadnienie o charakterze merytorycznym, wykracza poza zakres rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Wobec powyższego, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). W orzecznictwie nie ulega wątpliwości, iż przedwczesność jest przypadkiem niedopuszczalności, o którym stanowi art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2013 roku, I OZ 949/12 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010 roku, III SAB/Wa 14/10 i inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi sąd postanowił w punkcie drugim na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. LS