II OZ 718/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 671/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. R.D. wniósł skargę do WSA w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...], którą nakazano J.D. i R.D. rozbiórkę wybudowanego śmietnika na działce nr ew. [...] z obr. [...]przy ul. K. w Warszawie, usytuowanego przy granicy z nieruchomością przy ul. K. w Warszawie z pozostawieniem ściany południowej usytuowanej pomiędzy nieruchomościami K. i K., stanowiącej ogrodzenie wewnętrzne pomiędzy tymi nieruchomościami oraz ściany frontowej od ul. K., będącej ogrodzeniem wykonanym na zgłoszenie z dnia 15 października 2003r. Pismem z dnia 15 grudnia 2014r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał do Sądu wniosek skarżącego R.D. z dnia 24 października 2014r. sprecyzowany pismem z dnia 25 listopada 2014r. w których wniósł o wstrzymanie wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 671/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R.D. wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z [...] grudnia 2013 r. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie sądu. NSA postanowieniem z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 280/15 uchylił zaskarżone postanowienie. sąd wskazał, że skarżący jako podstawę wniosku podał art. 61§ 2 ust. 1 p.p.s.a., czyli przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie przez organ. NSA ustalił, że wniosek nie został rozpoznany przez organ I i II instancji. Organ II instancji przekazał wniosek do sądu. Rozpatrzenie wniosku skarżącego bez wyjaśnienia podstawy prawnej wniosku, czyli kto jest jego adresatem, było przedwczesne. Pismem z 13 lutego 2015 r. skierowanym do WSA w Warszawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu wskazał, że tylko wstrzymanie wykonania decyzji może uchronić go przed trudnymi do odwrócenia skutkami rozbiórki altany śmietnikowej. Pismem z 3 marca 2015 r. I.U. i S.U ustosunkowali się do wniosku skarżącego. Zaskarżonym postanowieniem WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że pomimo tego, iż w orzecznictwie sądowym rozbiórka obiektu budowlanego co do zasady uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakazującej tę rozbiórkę, lecz skarżący nie wskazał w zasadzie żadnej argumentacji na rzecz swojego wniosku, do czego był zobowiązany. W związku z tym wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie, wnosząc o zmianę tego postanowienia przez wstrzymanie wykonania obowiązku rozbiórki. W uzasadnieniu wskazał, że sąd zawieszając postępowanie z jednej strony nie może rozpoznać sprawy o rozbiórkę, z drugiej zaś odmawia wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, co pozostaje w logicznej sprzeczności faktycznej i prawnej. Sąd pomija, ze skarżący dołączył upomnienie od organu potwierdzające, że wszczął on postępowanie w sprawie rozbiórki. Wniosek uzasadniają przedłożone przez skarżącego dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Co do zasady, charakter spraw w przedmiocie nakazu rozbiórki, która ze swej istoty spowodować może trudne do odwrócenia skutki i znacznych rozmiarów szkodę, jeżeli decyzja zostanie wykonana jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może usprawiedliwiać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie jest to jednak wystarczające do udzielenia ochrony tymczasowej. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest bowiem możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków i to do tych dwóch elementów należy się odnieść wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji, czego skarżący nie uczynił. Charakter sprawy w przedmiocie rozbiórki nie może samoistnie uzasadniać wydania każdorazowo postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji. Nie można wykluczyć, że cechy obiektu, który ma owej rozbiórce podlegać, nie zawsze powodują trudności w odwróceniu samego faktu rozbiórki (możliwość stosunkowo łatwego odtworzenia obiektu), podobnie jak nie zawsze wskutek rozbiórki zostanie wyrządzona znaczna szkoda. Odnosząc się do tej ostatniej przesłanki wskazać trzeba, że skarżący nie wskazał żadnych danych pozwalających na stwierdzenie rozmiarów ewentualnej szkody (zwłaszcza, że śmietnik i altana są małych rozmiarów), co tym bardziej nie pozwala na uwzględnienie wniosku. Podkreślić trzeba, że wstrzymywanie wykonania decyzji rozbiórkowej w każdym przypadku, niezależnie od tego, czy wniosek spełnia podstawowe, wskazane wyżej, wymagania nie jest właściwe. Ponadto, automatyczne wstrzymywanie decyzji w tym przedmiocie skutkowałoby nierównym traktowaniem podmiotów, których sprawy dotyczą innych kwestii, a w związku z tym wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej zobowiązane są do poprawnego uzasadniania swojego wniosku. W świetle powyższych rozważań wskazać trzeba, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie odnosi się wprost do przesłanek, które stanowią podstawę udzielenia ochrony tymczasowej – zwłaszcza nie podaje ich rzeczowego uzasadnienia. To zaś powoduje, że poszukiwanie uzasadnienia dla tego wniosku przerzucona została na sąd. Konieczność wskazania podstaw wstrzymania należy natomiast do wnioskodawcy. Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącego dotyczącej sprzeczności pomiędzy zawieszeniem postępowania i odmową wstrzymania wykonania decyzji wskazać trzeba, że każda z tych instytucji prawnych ma inne przesłanki jej zastosowania i służy innemu celowi. Ich konsekwencje rozciągają się na odmiennych płaszczyznach, a zatem nie pozostają ze sobą w kolizji. Odnosząc się natomiast do pozostałej argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy stwierdzić, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji dopiero w zażaleniu nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 176/12 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.