II SAB/Wa 213/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. 1. zobowiązuje Pocztę Polską S. A. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Poczty Polskiej S. A. z siedzibą w [...] na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. C. Sp. z o. o. z siedzibą w B., dalej określana jako Spółka, w dniu [...] września 2013 złożyła do P. S. A. z siedzibą w W. wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zakończonego postępowania o udzielenie zamówienia odrębnego na dostawę taśm i pasów do maszyn sortujących nr [...] organizowanego przez P. S.A., poprzez wskazanie, która oferta została wybrana i udostępnienie kserokopii umowy zawartej w ramach tego postępowania w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku. P. S. A. w piśmie z dnia [...] października 2013 r. udzieliła Spółce odpowiedzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym nie podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Spółka w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wezwała P. S. A. do usunięcia naruszenia prawa. P. S. A. w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. podtrzymała stanowisko przedstawione w piśmie z dnia [...] października 2013 r. i podała również, że udostępnienie informacji dotyczącej przedmiotowego postępowania odrębnego odbywa się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2014 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.) i w tym trybie została udzielona odpowiedź. Spółka w dniu 3 lutego 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność P. S. A. z siedzibą w W. w przedmiocie nieudostępnienia żądanej informacji publicznej podnosząc, że zostały naruszone następujące przepisy: 1) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2012 r. Nr 908, poz. 22), poprzez twierdzenie, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie i zasadach w niej określonych, 2) art. 10 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 i art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudzielenie w terminie żądanych informacji publicznych i niewydanie w tym zakresie decyzji. Spółka, podnosząc powyższe zarzuty, wniosła o zobowiązanie P. S. A. z siedzibą w W. do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. P. S. A. z siedzibą w W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i odniosła się do argumentów Spółki podniesionych w skardze podając, co następuje: Zasady dotyczące udzielania przez podmioty "publiczne" zamówień publicznych (odpłatnych umów, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane), w tym jawności postępowań w tym zakresie, określają przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, a w szczególności w jej art. 8 ust. 1 została określona zasada jawności prowadzonych postępowań, a w art. 96 ust. 3 zasada dostępu do dokumentów z nimi związanymi. Przeprowadzone przedmiotowe postępowanie nie jest postępowaniem, do którego powyższe przepisy maja zastosowanie, bowiem wolą ustawodawcy wyłączono spod zasady jawności oraz zasad udostępniania dokumentów dotyczących postępowań o określone kategorie zamówień, w tym zamówień sektorowych o wartości mniejszej niż kwota określona w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych. Gdyby zatem uznać, że podlega udostępnieniu informacja o wykonawcy, a także treść zawartej z nim umowy, przedmiotowe wyłączenie w istocie by nie istniało. Informacja, o której udostępnienie wnosi skarżący nie jest informacją podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej "informacją o przedmiocie działalności i kompetencjach P. S.A. ani majątku, którym P. S.A. dysponuje". (przytoczono bez zmian redakcyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zakres przedmiotowy kognicji sądów administracyjnych reguluje art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Zgodnie z pkt 8 powyżej powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Stan "bezczynności" organu ma miejsce wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z póź zm.) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda, na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 5. W sprawach skarg na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązanych jest przesądzić, w szczególności następujące kwestie, tzn. czy: 1) podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w związku z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 2) żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, 3) doszło do naruszenia art. 13 ust. 1 przedmiotowej ustawy w zw. z art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa. Podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyżej przytoczonego przepisu nie ulega wątpliwości, że Poczta Polska S. A. z siedzibą w Warszawie, jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na zasadach i w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa obywateli dostępu do informacji dotyczących funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 przedmiotowej ustawy W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Nie ulega wątpliwości, że żądana informacja istnieje i została wytworzona przez P. S. A. poprzez zawarcie umowy w postępowaniu o udzielenie zamówienia odrębnego na dostawę taśm i pasów do maszyn sortujących i będzie ona finansowana z środków publicznych. W ocenie Sądu, zawarte w "Specyfikacji Istotnych warunków zamówienia" zapisy, że postępowanie o zamówienie odrębne prowadzone jest na podstawie wewnętrznych przepisów P. S.A. w trybie przetargu nieograniczonego i jest prowadzone w sposób niejawny nie skutkuje, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. Z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) przedmiotowej ustawy wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Majątek, którym dysponuje P. S. A. jest majątkiem publicznym i sposób dysponowania tym majątkiem jest informacją publiczną. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych informacja może dotyczyć sprawy publicznej nie tylko wtedy, gdy została wytworzona przez podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy, ale również wtedy, gdy odnosi się do nich w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Dlatego informacją publiczną jest też treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (por. wyrok NSA z 11 września 2012 r., I OSK 903/12 i powołane tam orzecznictwo, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jedną z takich ustaw jest ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.), w której w art. 8 ust. 1 zawarto zasadę jawności, natomiast w jej art. 96 określono zasady dostępu do informacji związanych z zamówieniami publicznymi. W ocenie Sądu, P. S. A. dokonała błędnej interpretacji tych przepisów, poprzez uznanie, że wolą ustawodawcy było wyłączenie spod zasady jawności oraz zasad udostępniania dokumentów dotyczących postępowań określonej kategorii zamówień ze względu na jej wartość. Z przepisów tych wynika bowiem jedynie rozróżnienie na podstawie jakich przepisów informacje mogą być udostępniane. Przedstawiona przez P. S. A. argumentacja doprowadziłaby do sytuacji, w której pewna grupa informacji związanych z zamówieniami publicznymi i finansowanymi ze środków publicznych pozostawałaby poza kontrolą społeczną. Uwzględniając wszystkie powyższe względy Sąd uznał skargę na bezczynność organu za zasadną i dlatego też zobowiązał do rozpatrzenia wniosku Spółki. W okolicznościach rozpoznawanej Sąd nie stwierdził, że bezczynność Spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12, Lex Nr 1218894). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Spółka pozostawała bowiem w błędnym przekonaniu o prawidłowości swojego działania. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.