I SA/Gd 619/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-07-01

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczące budowli infrastruktury portowej, ma charakter wyłącznie przedmiotowy, czy też uwzględnia również aspekty podmiotowe związane z przeznaczeniem budowli do świadczenia usług przez podmiot zarządzający portem?
Ratio decidendi
Zwolnienie od podatku od nieruchomości dotyczące budowli infrastruktury portowej, określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Oznacza to, że samo zaliczenie budowli do infrastruktury portowej nie jest wystarczające do uzyskania zwolnienia; konieczne jest również, aby budowle te były przeznaczone do świadczenia usług przez podmiot zarządzający portem, zgodnie z przepisami ustawy o portach i przystaniach morskich. Organy podatkowe i sąd pierwszej instancji nie zbadały wystarczająco tych aspektów, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wyłączyła z opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2005 r. budowle infrastruktury portowej, powołując się na zwolnienie wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, uznając, że budowle te nie są przeznaczone do świadczenia usług przez podmiot zarządzający portem, lecz do działalności gospodarczej spółki w zakresie przeładunku ropy naftowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenia przepisów postępowania, w szczególności brak odniesienia się do kwestii obowiązku podatkowego dzierżawcy i statusu podatnika.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z 17 grudnia 2010 r. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 24.621 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi "A", spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z 17 grudnia 2010 r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 24.621 (dwadzieścia cztery tysiące sześćset dwadzieścia jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 619/14 UZASADNIENIE I. Wyrokiem z 19 października 2011 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 930/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę strony skarżącej "A", sp. z o.o. z siedzibą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. Stan sprawy: w złożonej korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za 2005 r. strona wyłączyła z przedmiotu opodatkowania budowle o wartości 62.711.096 zł, powołując się na zwolnienie z opodatkowania wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm., dalej: u.p.o.l.), a mianowicie budowle infrastruktury portowej oraz zajęte pod nie grunty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podobnie jako organ pierwszej instancji, nie podzieliło stanowiska strony uznając, że zwolnienie od podatku przewidziane w art. 7 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. - w odniesieniu do wskazanych budowli - nie przysługuje. Organ stwierdził, że obiekty wykazane przez spółkę są wprawdzie budowlami w rozumieniu prawa budowlanego oraz położone są w granicach portu morskiego, jednakże nie są przeznaczone do świadczenia usług przez podmiot zarządzający tym portem, utworzony na podstawie ustawy. Z materiału dowodowego wynika, że posiadane i wybudowane budowle są przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na przeładunku ropy naftowej i paliw płynnych. Tego przedmiotu działalności przedsiębiorstwa nie sposób zaliczyć do zadań, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2002 r. Nr 110 poz. 967 ze zm., dalej jako u.p.p.m.). Tym samym, zdaniem organu, przedmiotowe budowle i zajęte pod nie grunty nie są objęte zwolnieniem podatkowym przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą, zarzucając naruszenie przepisów: 1/ art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 1 w związku z art. 235, art. 207 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 1 pkt 5 i 6 O.p., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i zaniechaniu zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego, prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych, nieodniesienie się do kwestii ogólnodostępności budowli i wskazanie w sentencji rozstrzygnięcia nieistniejących przepisów; 2/ art. 7 ust.1 pkt 2 i art. 6 ust. 3 u.p.o.l., art. 2 pkt 4 u.p.p.m.; 3/ art. 92 i 217 Konstytucji RP - poprzez odmowę zastosowania zwolnienia podatkowego od budowli infrastruktury portowej. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przewidziane w art. 7 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. zwolnienie podatkowe ma charakter przedmiotowy, wobec czego o zaliczeniu budowli do infrastruktury portowej decyduje wyłącznie rodzaj budowli, a nie to, w czyim posiadaniu budowla ta pozostaje. Obiekty zostały zaliczone do infrastruktury portowej Portu Morskiego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2010 r., a wcześniej – rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2005 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że zwolnienie, o którym mowa w art. 2 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.m., które to przepisy współtworzą ulgę podatkową wraz z podstawowym w tym zakresie art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Ten podmiotowy charakter wynika z zawartego w art. 2 pkt 4 u.p.p.m. sformułowania "przeznaczone do wykonywania przez podmiot zarządzający portem zadań, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5", czyli zadań polegających na świadczeniu usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej. Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego i ocenionego przez organy - zdaniem WSA w Gdańsku - nie wynika, że w analizowanym okresie strona skarżąca była podmiotem, który na podstawie określonego tytułu prawnego wykonywał, w ramach zarządzania portem, zadania w postaci świadczenia usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej w rozumieniu art. 2 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.m., ani że usługi te na spornym terenie wykonywane były przez podmiot zarządzający portem. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że przepisy przewidujące ulgę i zwolnienia, jako wyjątki od zasady powszechności opodatkowania, muszą być interpretowane ściśle - nie mogą przedmiotem wykładni rozszerzającej. Nie jest też możliwe dokonywanie interpretacji przepisów z uwzględnieniem specyfiki działalności podatnika, jak chciałaby tego strona; dlatego też nie można podzielić jej stanowiska o stricte przedmiotowym charakterze zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Nie uwzględnia ono bowiem treści współtworzących tę ulgę podatkową art. 2 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.m. WSA zauważył, że strona zarzuciła także, iż sporne obiekty zostały zaliczone do infrastruktury portowej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie określenia akwenów portowych oraz ogólnodostępnych obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury portowej dla portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (Dz. U. 2005 r. Nr 42, poz. 407). Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 5 ust. 2 u.p.p.m. Sam fakt zaliczenia w powyższym akcie prawnym danych budowli do infrastruktury portowej nie oznacza jeszcze automatycznego przyznania zwolnienia od podatku od nieruchomości. Konieczne jest spełnienie także innych przesłanek wynikających z art. 2 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.m.; jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2008 r., II FSK 558/08, na podstawie unormowania wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 2 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.m., samo uprawnione posiadanie obiektów wskazanych w części początkowej art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w oderwaniu od realizacji ich definicji oraz funkcji opisanych w art. 2 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.m., nie uprawnia do dochodzonej przez spółkę ulgi podatkowej. II. Strona złożyła do NSA skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi sądu pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że zwolnienie przewidziane niniejszym przepisem nie ma zastosowania do spółki z uwagi na jego przedmiotowy-podmiotowy charakter; 2) art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 2 pkt 4 u.p.p.m. w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 marca 2005 r. w sprawie określenia akwenów portowych oraz ogólnodostępnych obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury portowej dla portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 42, poz. 407), polegające na przyjęciu, że sam fakt zaliczenia danych budowli w powyższym akcie prawnym do infrastruktury portowej nie oznacza automatycznie przyznania zwolnienia od podatku od nieruchomości i uznaniu, iż konieczne jest spełnienie także innych przesłanek, wynikających z art. 2 pkt 4 i art. 7 ust.1 pkt 5 u.p.p.m.; 3) art. 2 pkt 4 u.p.p.m., polegające na błędnym przyjęciu, że pozostające w posiadaniu spółki obiekty infrastruktury nie są przeznaczone do wykonywania przez podmiot zarządzający portem zadań polegających na świadczeniu usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej, a tym samym nie mają przymiotu infrastruktury portowej, 4) art. 1 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, podczas, gdy jest sprzeczna z przepisami prawa, w szczególności z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 2 pkt 4 u.p.p.m.; 5) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niedostarczenie organom podatkowym niezbędnych wskazówek co do kierunku dalszego postępowania, w szczególności brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do istoty sporu i całkowite pominięcie kwestii, czy spółka w ogóle jest podatnikiem podatku od nieruchomości w sytuacji, w której jest posiadaczem zależnym nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, ale umowę dzierżawy zawarła z użytkownikiem wieczystym, jakim jest podmiot zarządzający portem - spółka prawa handlowego, tym bardziej, że zagadnienie to jest różnie interpretowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie i budzi poważne wątpliwości interpretacyjne; 6) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., poprzez zaniechanie uchylenia decyzji administracyjnej wydanej przy naruszeniu przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy (przepisy prawa materialnego wskazane w pkt 1 ppkt 1-4), względnie zaniechanie uchylenia decyzji administracyjnej wydanej przy naruszeniu przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p.) przez prowadzenie postępowania w sposób zaprzeczający zasadzie zaufania do organów podatkowych, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a także przez naruszenie podstawowej zasady obowiązującej w prawie podatkowym, w myśl której wszelkie wątpliwości dotyczące wykładni przepisów podatkowych nie powinny być interpretowane na niekorzyść podatnika. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona wniosła o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W przypadku stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego - o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji podatkowych obu instancji. Strona wniosła również o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz spółki kosztów postępowania procesowego, w tym również kosztów z tytułu zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. III. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2014r. w sprawie II FSK 388/12 za trafny uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, a więc art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii nałożenia przez ustawę o podatkach i opłatach lokalnych obowiązku podatkowego na dzierżawców bądź najemców infrastruktury portowej. W tym zakresie trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii, a w skardze do sądu strona podnosiła, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności i zaniechały zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego, w szczególności umowy dzierżawy infrastruktury portowej z "B". W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji stwierdził zaś, że nie jest jasne z czym spółka konkretnie wiązała ten zarzut i nie wskazała jakich dowodów nie przeprowadziły organy podatkowe. Stąd też sąd pierwszej instancji przyjął, że w jego ocenie organy przeprowadziły szczegółowe postępowanie wyjaśniające i zgromadziły pełny materiał dowodowy pozwalający na poczynienie wszechstronnych ustaleń faktycznych. Zdaniem NSA to stanowisko jest błędne i naruszające art. 141 § 4 p.p.s.a. W sytuacji bowiem, gdy sąd nie miał wiedzy co do treści i jasności stanowiska strony skarżącej to mógł tę kwestię wyjaśnić na rozprawie poprzez zadanie pełnomocnikowi strony stosownych pytań. Takich zaś nie było, bo nie wynikają one z treści protokołu rozprawy z dnia 19 października 2011 r. W tej sytuacji strona zasadnie podniosła powyższy zarzut w skardze kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się bowiem do kwestii, czy skarżąca jest w ogóle podatnikiem podatku od nieruchomości. NSA rozpoznał też kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez nieuwzględnienie i pominięcie w stanie faktycznym sprawy tych okoliczności, które wskazują na to, czy będące przedmiotem opodatkowania obiekty infrastruktury portowej oddane w dzierżawę spółce przeznaczone są do wykonywania przez "B" usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej oraz czy "B" świadczy usługi związane z korzystaniem z tej infrastruktury, a uznał, że nie jest ona spełniona tylko dlatego, że obiekty te zostały oddane w dzierżawę. Odnosząc się do tego zarzutu NSA zauważył, że rozstrzygnięcie tej kwestii faktyczno-prawnej związane jest z przesądzeniem kwestii istnienia u dzierżawcy obowiązku podatkowego i statusu podatnika, a tym samym kwestii zwolnienia podatkowego. Rozstrzygnięcie jej jest w tej sytuacji przedwczesne, tym samym przedwczesne byłoby wypowiadanie się na ten temat przez Naczelny Sąd Administracyjny; stąd w tej części skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Podobnie NSA ocenił, jako przedwczesne, zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez jego niezastosowanie, art. 2 pkt 4 u.p.p.m. w związku z art. 7 ust. 1 pkt u.p.p.m.; odnoszą się one do kwestii zwolnienia od podatku od nieruchomości. Jest ono aktualne tylko wówczas, gdy na danym podmiocie ciąży obowiązek podatkowy. W tej sytuacji faktycznej i prawnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że także przedwczesne jest rozstrzyganie o zasadności wniosku dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: III. Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku skargi kasacyjnej wyrokiem z 18 kwietnia 2013 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stosownie jednak do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Sąd w składzie orzekającym ponownie rozpatrując sprawę związany został stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanym w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r., o sygn. akt I FSK 1550/11. W wydanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał zarzuty skargi kasacyjnej o charakterze procesowym tj. naruszenie art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226)98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak – Molczyk [w:] H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu będą prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. IV. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Z przepisu tego wynika, że tylko umowa zawarta z właścicielem - przyznająca posiadanie (samoistne lub zależne) lub posiadanie wynikające z innego tytułu prawnego - prowadzi do powstania u posiadacza obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Zasadnie strona podkreśliła uchybienia procesowe w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym. Strona konsekwentnie wywodzi, że jest dzierżawcą urządzeń infrastruktury portowej, a więc posiadaczem zależnym, ich właścicielem jest Skarb Państwa, zaś "B" jest użytkownikiem wieczystym i posiadaczem samoistnym. Organy podatkowe nie wyjaśniły czy zawarcie umowy dzierżawy infrastruktury portowej z użytkownikiem wieczystym oznaczało zawarcie tej umowy z właścicielem, czy nie; brak też ustalenia relacji zachodzących między Skarbem Państwa jako właścicielem, a użytkownikiem wieczystym. Jak wskazuje NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2014r. w sprawie II FSK 388/12, nie jest też jasne, czy w sprawie umowa o oddaniu nieruchomości infrastruktury portowej stronie była dowodem w sprawie i przedmiotem analizy organu podatkowego - z punktu widzenia art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. NSA podkreślił, że umowa cywilnoprawna sama przez się nie może kreować obowiązku podatkowego; obowiązek ten jest uregulowany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych i strony umowy dzierżawy (jak w niniejszej sprawie) nie mogą skutecznie przenieść tego obowiązku na inny podmiot. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. tak właściciel, jak i użytkownik wieczysty gruntów są odrębnymi podmiotami, na których ciąży obowiązek podatkowy; rzecz jednak w tym – jak podkreśla NSA - że w sprawie przedmiotem sporu jest zagadnienie opodatkowania (zwolnienia od podatku) budowli infrastruktury portowej. Zdaniem NSA zachodzi zatem konieczność ustalenia tytułu prawnego do tych budowli - tak wydzierżawiającego, jak i dzierżawcy. Wynikająca z art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej polega na tym, że organ podatkowy ma obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów. Zasada ta, rozwinięta w art. 187 § 1 O.p. kładzie nacisk na aktywną rolę organu administracyjnego w postępowaniu wyjaśniającym. Jest to warunek nieodzowny dla prawidłowego przeprowadzenia wszczętego w sprawie postępowania dowodowego, a w konsekwencji, także prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dążąc do ustalenia prawdy materialnej, działający w toku postępowania w sposób aktywny organ powinien, w zależności od wyłaniających się ustaleń podejmować właściwe w sprawie działania. Zgodnie zaś z art. 191 O.p. organy podatkowe powinny dokonać oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Rozpoznając sprawę ponownie organy podatkowe powinny zastosować się do wyżej wskazanych uwag. Ponadto przeprowadzając postępowanie dowodowe należy dokonać oceny wszystkich twierdzeń strony, również zawartych w skardze i skardze kasacyjnej i m.in. odnieść się do wniosku dowodowego strony. Strona wniosła o dopuszczenie w sprawie dokumentów w postaci: pisma urzędu miejskiego z dnia 22 marca 2002 r., pisma-odpowiedzi Ministerstwa Finansów Departament Podatków Lokalnych i Katastru z dnia 28 czerwca 2002 r., korekty deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości na 2005 r. wraz z pismem przewodnim z dnia 4 lipca 2005 r., zestawienia obiektów infrastruktury portowej, będącej w posiadaniu spółki, niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w 2005 r., zestawienia obiektów infrastruktury, będącej w posiadaniu spółki, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w 2005 r., przykładowych faktur VAT z tytułu dostaw mediów do infrastruktury portowej na okoliczność wcześniej prezentowanego stanowiska przez organ podatkowy w zakresie zwolnienia podatkowego w przypadku podatku od nieruchomości, ekspertyzy prawnej z dnia 16 grudnia 2011 r., sporządzonej przez profesora dr hab. Z. B. oraz dr hab. T. K. z Uniwersytetu [...] Wydziału Prawa i Administracji. Z wyżej podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. skargę uwzględnił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. EK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło