I OSK 3282/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 815/14 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 815/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Warszawie oddalił skargę J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr SKO.4110/24/2014 w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Prezydent Miasta Rzeszowa odmówił skarżącej przyznania zasiłku celowego w żądanej kwocie tj. 250 złotych, natomiast przyznał jej zasiłek celowy w kwocie 50 zł na pokrycie wydatków związanych z nabyciem gazu energii elektrycznej, wywozem śmieci, wody i drobnymi remontami. Organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawczyni jest bezrobotna, ale pozostaje zarejestrowana w urzędzie pracy, choć nie wykazuje żadnych starań w celu uzyskania zatrudnienia. Nie posiada żadnego źródła dochodu, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku okresowego przyznanego na okres od stycznia do marca po 275 zł.. Pozostaje w stałym leczeniu, bo jest osobą przewlekle chorą. Organ podkreślił, że pomoc społeczna nie ma zaspokoić wszystkich zgłoszonych żądań, czego zdaje się oczekiwać wnioskodawczyni, lecz wspierać potrzebujące osoby w przezwyciężeniu trudnej sytuacji, w której się znaleźli. W odwołaniu od decyzji J.W. podała, że z posiadanych środków nie jest w stanie płacić ciążących na niej alimentów w kwocie 200 zł i mediów w wysokości 250 zł miesięcznie. Te ostatnie należności wynikają z umowy, jaką zawarła z byłym mężem, z którym wspólnie zamieszkuje, oczekując na lokal socjalny od Gminy Miasta Rzeszów. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. 2013 r. poz. 182 z późn. zm., dalej: u.p.s.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 u.p.s., może zostać przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jego przyznanie nie ma jednak charakteru obowiązkowego, lecz fakultatywny, zależny od szeregu okoliczności sprawy. Zdaniem Kolegium decyzja organu pierwszej instancji okazała się prawidłowa. Organ podkreślił także, że zasiłek celowy nie może stać się dla wnioskodawczyni stałym źródłem utrzymania. Decyzja w tym przedmiocie jest oparta na uznaniu administracyjnym a organ przy przyznawaniu świadczeń musi kierować się także ogólnymi przesłankami udzielania pomocy społecznej określonymi w art. 2, 3 i 4 u.p.s. Skargę na powyższą decyzje wniosła J.W., pozostawiając sformułowanie zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach instytucji prawa pomocy, o którą wystąpiła. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując z argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), wymienionym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły treść żądania strony oraz jej sytuację materialno-bytową, a także zastosowały właściwe przepisy prawa. Sąd podkreślił, że skarżąca wykazała, że musi ponosić wydatki związane z bytowaniem (wydatki związane z zamieszkiwaniem przez nią w mieszkaniu należącym do byłego męża), jednak organy nie miały obowiązku przyznania wnioskodawczyni żądanej pomocy w pełnej wnioskowanej kwocie. Sąd powołując się na treść art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., stwierdził, że przyznana kwota mieści się w granicach uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie takie zostało należycie umotywowane. Zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej i ukierunkowany jest na zaspokojenie określonej potrzeby bytowej. Sąd zaznaczył, że strona często korzysta z pomocy społecznej, permanentnie otrzymując liczne zasiłki celowe i zasiłek okresowy. Zatem organy nie odmawiają jej pomocy, tylko nie zawsze uwzględniają zgłaszane żądania w pełnej wysokości. Ponadto Sąd wskazał, że skarżąca nie podejmuje starań, aby samodzielnie polepszyć swoją sytuację materialno-bytową, mimo że nie jest osobą niebędącą w stanie pracować. Skarżąca posiada jakiś majątek (określany przez nią mianem majątku dorobkowego), którym włada w jej imieniu osoba trzecia. Ponadto, zdaniem Sądu, nie był on uprawniony do kontroli celowości wydatkowania przez organy pomocy społecznej takiej, a nie innej kwoty świadczenia, lecz zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Wysokość przyznanego zasiłku każdorazowo pozostaje w gestii uznania organu pomocy społecznej, który przyznając skarżącej 50 zł nie naruszył ogólnych zasad i celów pomocy społecznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J.W. zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w tym zakresie i rozpoznania skargi, bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej poprzez nieuwzględnienie, wystąpienia u skarżącej trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia, z jednoczesnym przyznaniem na tych samych ustaleniach faktycznych zasiłku celowego w kwocie 50 zł, z jednoczesnym nieodniesieniem się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a także naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.7, art. 77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, oraz nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, a także niewyczerpujące wyjaśnienie całokształtu okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie, że skarżąca jako osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej nie spełnia przesłanek do- otrzymania zasiłku celowego w żądanej wysokości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi także naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 39 ust. 1. i 2 u.p.s. poprzez przyjęcie, że przepis ten pozbawia możliwości przyznania prawa do zasiłku celowego na pokrycie kosztów opłat w żądanej wysokości 250 zł za miesiąc styczeń ale jednocześnie umożliwi w ramach uznania administracyjnego przyznanie wnioskowanego zasiłku w kwocie niższej tj. 50 zł, przy jednoczesnym uznaniu, że rozstrzygnięcie zostało należycie umotywowane z jednoczesnym przyjęciem, że organ prawidłowo ustalił treść żądania strony oraz jej sytuację materialno-bytową. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd niesłusznie uznał, iż organ ma swobodę w ocenie stanu życiowego skarżącej i nie podlega ona kontroli sądu, a w rezultacie zaaprobował przekroczenie przez organ granic swobodnego uznania. Autorka skargi kasacyjnej zaznaczyła, że skarżąca otrzymywała zasiłek na zaspokojenie jej potrzeb prowadząc wspólnie z mężem gospodarstwo domowe, tym bardzie powinna ona otrzymywać zasiłek w tej samej wysokości w sytuacji, gdy unieważniono jej związek małżeński i sama zmuszona jest zaspokajać swoje potrzeby. Tym bardziej, zdaniem autora skargi kasacyjnej, nieuzasadnionym i świadczącym o przekroczeniu granic swobodnego uznania jest przyznanie skarżącej zasiłku w niższej kwocie. Ponadto w skardze kasacyjnej wskazano, że organy dopuściły się w toku postępowania administracyjnego szeregu naruszeń przepisów postępowania, co zauważył Sąd pierwszej instancji uznając jednak, że naruszenia te nie miały wpływu na wynik sprawy, nie odnosząc się jednak do tych kwestii szczegółowo i nie wyjaśniając podstaw swojego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał jej w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.7, art. 77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a. przez to, że decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, oraz be podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, a także bez wyczerpującego wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie, że skarżąca jako osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej nie spełnia przesłanek do otrzymania zasiłku celowego w żądanej wysokości. Uzasadnienie tego zarzutu jest bardzo ogólnikowe. W uzasadnieniu tego zarzutu nie wskazuje się jakichkolwiek konkretnych okoliczności pominiętych przez organy administracji i nierozważnych przed wydaniem decyzji. Wbrew temu zarzutowi organ odwoławczy szczegółowo przedstawił niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i wnikliwie je rozważył. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia poczynione przez SKO i zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji nie są sprzeczne z twierdzeniami skarżącej. Jedynie wnioski wyciągnięte z tego stanu faktycznego są odmienne. Znamiennym jest, że Sąd pierwszej instancji wprost wskazał, że żądanie skarżącej mieści się w pojęciu potrzeby bytowej a wnioskodawczyni spełnia przesłanki do otrzymywania zasiłku, co więcej wskazał, że nawet wysokość wydatków 250 złotych, wynikających z umowy dotyczącej partycypacji w kosztach utrzymania lokalu w którym zamieszkuje skarżąca nie budzi zastrzeżeń. Organy wzięły pod uwagę bardzo trudną sytuację materialną, jej zły stan zdrowia i brak dochodów. Natomiast przyczyny uwzględnienia żądania tylko w części, wynikały z uznaniowości organów w tym zakresie, ale o tym będzie poniżej. Nie sposób się zgodzić z autorką skargi kasacyjnej, że przesłanki zaskarżonego rozstrzygnięcia mają jedynie charakter abstrakcyjny. Taka ocena zaskarżonej decyzji, wobec szczegółowego przedstawienia konkretnych okoliczności sprawy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, budzi zdziwienie. Okoliczności te zostały przedstawione w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia i zbędne jest ich powtarzanie. Należy tu przypomnieć, że decyzje w przedmiocie zasiłków celowych mają charakter uznaniowy. Wobec tego trzeba mieć na względzie, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej – kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 – 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. Dlatego też nie można uznać, aby konieczne było precyzyjne wskazanie, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, art. 3 ust. 4 tej ustawy, czy też art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy oraz celu na jaki tym osobom przyznano zasiłki. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) (zob. wyroki NSA z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1353/09, z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 116/10). Oczywiście przyznanie lub odmowa przyznania świadczenia może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie dlaczego dokonano takiego a nie innego rozstrzygnięcia – zgodnie z regułami wynikającymi z art. 6 i 7 k.p.a. Wobec powyższego również brak jest podstaw ku temu, aby stawiać zarzut braku dokonania ustaleń, czy zaspokojenie potrzeb bytowych, których sfinansowania żądała skarżąca, ma na celu umożliwienie jej przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie jest w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie organ odwoławczy wydał decyzję po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., czyli po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, a następnie dokonaniu wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy. Swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. prawidłowo uzasadnił. Nie można także się zgodzić z drugim zarzutem naruszenia 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zarzut ten jest gołosłowny. Sąd zgodnie z wymogami art.141 § 4 p.p.s.a. w sposób wyczerpujący przedstawił stan sprawy oraz dokonał szczegółowej oceny uzasadnienia zaskarżonej decyzji, szczególnie w kontekście jej uznaniowego charakteru, uwzględniając występującą u skarżącej trudną sytuację życiową, wskazując dlaczego uznał za zgodne z prawem przyznanie skarżącej zasiłku celowego w kwocie 50 zł. Jednocześnie należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano do których to zarzutów podniesionych w skardze Sąd nie odniósł się i co najważniejsze jaki wpływ na wynik sprawy miało to uchybienie, co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. było wymogiem koniecznym do uwzględnienia skargi. W tych okolicznościach brak było podstaw do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec braku określenia pełnej nazwy aktu prawnego naruszonego według skarżącej art. 1 § 1 i 2, który określono jako p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do tak niesprecyzowanego zarzutu. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej przede wszystkim należy wskazać, że autorka skargi kasacyjnej zarzuciła jego błędną wykładnię ale nie podała jaka jego wykładnia jest prawidłowa, co utrudnia odniesienie się do tak postawionego zarzutu. Zarzut ten uzasadnia się m.in. nieprawidłowym ustaleniem treści żądania oraz sytuacji materialno-bytowej. Należy podkreślić, że zarzutów naruszenia prawa materialnego nie można uzasadniać brakami w ustaleniach faktycznych. Ponadto z wcześniej przedstawionych względów, stan faktyczny ustalony przez organy i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji nie został podważony. Nie można się także zgodzić z tym, że Sąd interpretując art. 39 ustawy o pomocy społecznej uznał, iż "pozbawia on możliwości przyznania prawa do zasiłku celowego na pokrycie kosztów opłat za mieszkanie". Sąd na stronie 4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku wprost przyjął, że zasiłek na cel wskazany przez skarżącą mieści się w pojęciu potrzeby bytowej w rozumieniu powyższego przepisu. Autorka skargi kasacyjnej zasadniczo naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. upatruje w przekroczeniu przez organy administracji granic uznania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny tego twierdzenia nie podziela. Jak to trafnie uznał Sąd Wojewódzki przyznana skarżącej kwota mieści się w granicach uznania administracyjnego a rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało należycie umotywowane. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Dlatego też nawet spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania osobie zainteresowanej żądanego świadczenia, ponieważ musi się ono mieścić w ramach możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Oznacza to, że organ może, ale nie musi przyznać świadczenie, a przyznanie świadczenia jest uzależnione od środków finansowych, jakimi dysponuje ośrodek na pomoc społeczną. Uznanie administracyjne obejmuje nie tylko ocenę warunków uzasadniających przyznanie wnioskowanej pomocy, ale także przesłanki warunkujące jej wysokość, to znaczy ilość środków przeznaczonych na pomoc społeczną, ilość osób i rodzin ubiegających się o tę pomoc oraz hierarchię potrzeb, na które środki te mają być przeznaczone. Jak to wskazał Sąd I instancji, sytuacja bytowa i zdrowotna skarżącej niewątpliwie jest trudna. Organ orzekając w przedmiocie przyznania pomocy społecznej każdorazowo winien jednak uwzględniać fakt, że nawet mając do czynienia z obiektywnie istotnymi życiowo potrzebami musi mieć na uwadze, iż ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje mają trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna była najtrudniejsza. W związku z tym organ musi uwzględniać wysokość już przyznanych świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Sam fakt trudnej sytuacji materialno-bytowej skarżącej i wykazanie potrzeby pokrycia wydatków związanych z bytowaniem w lokalu byłego męża w kwocie 250 zł, nie oznacza, że środki z pomocy społecznej należy obowiązkowo przyznawać na wskazywane przez skarżącą cele. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji skarżąca permanentnie korzysta z pomocy społecznej otrzymując liczne zasiłki celowe i okresowe. Skarżąca nie podejmuje starań, aby samodzielnie polepszyć swoją sytuację materialno-bytową aby żyć w warunkach odpowiadających godności człowieka, oczekując jedynie na pomoc publiczną, a nie jest osobą, która nie jest w stanie pracować choćby dorywczo. Ponadto skarżąca posiada majątek dorobkowy, którym z nieznanych względów nie dysponuje. Wydaje się też, że skarżąca ze względu na swoją sytuację majątkową, powinna podjąć środki prawne celem ograniczenia obowiązku alimentacji byłego męża. Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwianych podstaw, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.