II OZ 15/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 399/14 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi K. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krośnie z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu technologicznego zakładu postanawia: oddalić zażalenie K. C., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "N." s. c. Z. z siedzibą w miejscowości T. [...],[...] S. (dalej jako skarżący), w piśmie z dnia 5 marca 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krośnie z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Rzeszowie z dnia [...] października 2013 r., Nr [...], znak [...], zmieniającą decyzję tego organu z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] w ten sposób, że zatwierdzono nią projekt technologiczny zakładu zlokalizowanego w miejscowości T. [...],[...] S., który znajduje się pod kontrolą przedsiębiorstwa: "N." s. c. Z. W skardze tej K. C. zawarł wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ów był przedmiotem oceny referendarza sądowego oraz WSA w Rzeszowie. Wnosząc zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 339/14, skarżący dokonał wpłaty kwoty 20,00 zł tytułem uiszczenia części należnego w sprawie wpisu sadowego od skargi. Ostatecznie w zakresie przyznania prawa pomocy skarżącemu orzekł NSA. Postanowieniem NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt. II OZ 1076/14, oddalono zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 339/14, w którym odmówiono skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Orzeczenie WSA w Rzeszowie stało się prawomocne. Skarżący nie uzyskał zwolnienia z kosztów sądowych. Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie zarządzeniem z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) oraz stosownie do treści § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, z późn. zm. – dalej jako rozporządzenie), wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 180 zł. W dniu 18 listopada 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, domagając się jego uchylenia. Zwrócił się także o zwolnienie z kosztów ponad kwotę 30,00 zł, załączając potwierdzenie wpłaty kwoty tej wysokości na konto WSA w Rzeszowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 214 § 1 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, by uiścił opłatę pod rygorem odrzucenia skargi. W myśl art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jak stanowi art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Z art. 239 P.p.s.a. wynika, że określone rodzaje spraw ze względu na ich przedmiot lub podmiot występujący ze skargą nie podlegają obowiązkowi ponoszenia kosztów sądowych. W pkt 4 tego artykułu zawarto uprawnienie zwolnienia od kosztów dla tej strony, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Stosownie do treści § 2 ust. 6 rozporządzenia, w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1- 5 wpis stały wynosi 200 zł. Należy zaznaczyć, że kwestionując zasadność zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wzywającego do uiszczenia wpisu, które są jednym z kosztów sądowych (art. 211 i art. 212 P.p.s.a.), należy wykazać, że Przewodniczący błędnie określił rodzaj lub wysokość należnego wpisu, czy też wezwał do wpisu stronę, która jest zwolniona z obowiązku jego uiszczenia. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zasadnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości, choć nie ustrzegł się błędu. Po pierwsze jak wynika z akt sprawy skarga skarżącego nie dotyczyła żadnej z kategorii spraw, które ze względu na swój przedmiot nie podlegają wpisowi. Skarżący nie uzyskał też zwolnienia z kosztów sądowych podczas rozpatrywania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (prawomocne orzeczenie WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 339/14). W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału musiał wezwać stronę do ich uiszczenia bowiem dotychczas nie zostały opłacone, czemu służyło skarżone zarządzenie. Zakwalifikowanie skargi na decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu technologicznego zakładu do wpisu stałego było zasadne bowiem skarga ta nie dotyczy sprawy, w której przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Przedmiotem zaskarżenia skargi nie był też akt, określony w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Skarga nie dotyczyła koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej - § 2 ust. 2 rozporządzenia. Skarga ta nie należy też do zakresu regulacji § 2 ust. 4 rozporządzenia – skargi dotyczące uprawnień do wykonywania określonego zawodu, czynności lub zajęć, jak i § 2 ust. 5 rozporządzenia – skarga na postanowienie lub decyzję wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w § 2 ust. 3 rozporządzenia określono wysokość wpisu mając na uwadze zakres skargi tj. jakiej dziedziny materialnego prawa administracyjnego dotyczy ów skarga. W pkt 6 tego paragrafu mówi się o skargach z zakresu rolnictwa i leśnictwa i wówczas wpis wynosi 200 zł. W ocenie NSA skarga w niniejszej sprawie tj. na decyzję o zatwierdzeniu projektu technologicznego zakładu, który ma zajmować się produkcją marginalną poprzez skup mleka surowego i produkcję sera twarogowego, która została wydana przez organy weterynaryjne mogła być zakwalifikowana do tej kategorii. W wykazie symboli spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne, będącym załącznikiem Nr 1 do Zarządzenia Nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, pod symbolem 616 określonym jako rolnictwo i leśnictwo znajduje się podkategoria o nr 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt, do której, co znamienne, zakwalifikowano niniejszą sprawę nadając jej ten symbol. Zdaniem NSA, określenie wpisu na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia zamiast na podstawie § 2 ust 3 pkt 6 rozporządzenia nie niesie dla skarżącego negatywnych skutków – nie wpływa na wysokość należnej do uiszczenia kwoty (w obu przypadkach jest to 200 zł pomniejszona o zapłacone wcześniej 20 zł). W ocenie NSA nie jest istotnym błędem zarządzenia Przewodniczącego wskazanie jako podstawy prawnej zarządzenia § 2 ust. 6. Mając na uwadze charakter tego przepisu, który ma stanowić podstawę do określenia wpisu w sprawach, których nie da się zakwalifikować według reguł zawartych w powoływanym rozporządzeniu, należy uznać, że w tym konkretnym przypadku, takie błędne wskazanie podstawy prawnej nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Przypomnieć należy, że oddalenie zażalenia na zarządzenie na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a. następuje, gdy zażalenie to nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone zarządzenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej zarządzenia w niniejszej sprawie, NSA uznaje za błąd uzasadnienia zarządzenia. Zgodnie z poglądem doktryny zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty powinno być opatrzone krótkim uzasadnieniem, wskazującym na podstawę do żądania opłaty w wyznaczonej wysokości, wynikającej z odpowiedniego przepisu jednego z dwóch rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych oraz w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Uzasadnienie wydaje się niezbędne, gdyż na takie zarządzenie, stosownie do art. 227 § 1 P.p.s.a., przysługuje zażalenie do NSA (art. 163 § 2 w zw. z art. 167 P.p.s.a.). (B. Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Lex 2013, komentarz do art. 220 teza 5). Zatem błąd podstawy prawnej zarządzenia należy zakwalifikować jako błędne uzasadnienie zarządzenia i ocenić, czy mimo tego błędnego uzasadnienia zarządzenie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że nieprawidłowe określenie podstawy prawnej zarządzenia poprzez wskazanie na § 2 ust. 6 rozporządzenia nie powoduje, że zarządzenie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Wysokość wpisu do zapłaty przez skarżącego jest identyczna przy podstawie prawnej z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia jak i przy wskazaniu na § 2 ust. 6 rozporządzenia. Podsumowując NSA stwierdza, że w zaskarżonym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału choć nastąpiło błędne podanie podstawy prawnej, określającej wysokość wpisu to nie miało to istotnego znaczenia dla sprawy i nie prowadzi do uznania zarządzenia za naruszające prawo. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.