I OZ 796/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-25

Skład orzekający: Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, spowodowane zaniedbaniami pełnomocnika ustanowionego z urzędu, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaniedbania pełnomocnika strony, niezależnie od tego, czy ustanowionego z urzędu, czy z wyboru, obciążają reprezentowaną stronę. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony, a nie błędów pełnomocnika. Sąd I instancji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu, gdyż strona nie uprawdopodobniła braku winy.
Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie odrzucającym jego skargę na pismo Szefa Służby Cywilnej. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał brak należytej reprezentacji przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy. A. S. wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1318/14 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi A. S. na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] stycznia 2002 r., znak [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej postanawia: oddalić zażalenie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 134/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na pismo Szefa Służby Cywilnej. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. pełnomocnik A. S. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. A. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej wymienionym prawomocnym postanowieniem. W uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu poprzedzającym jego wydanie nie był należycie reprezentowany dlatego uchybienie w przekroczeniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego nie nastąpiło z jego winy, a dodatkowo spowodowało dla niego ujemne skutki w zakresie innych prowadzonych postępowań sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1318/14, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Sąd stwierdził, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oznacza obowiązek ich wykazania w sposób uzasadniający przypuszczenie, że okoliczności te w rzeczywistości zaistniały, a twierdzenia strony są prawdziwe. W ocenie sądu wnoszący skargę o wznowienie postępowania sądowego nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby, że wniesienie skargi po upływie terminu było przez niego niezawinione. Skarżący podniósł jedynie, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy tylko z winy jego pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. S. W zażaleniu skarżący wyraził swoje niezadowolenie ze współpracy z pełnomocnikiem ustanowionym z urzędu i wskazał, że oczekuje wznowienia postępowania także innych sprawach, w których jest stroną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 5). W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji w pełni prawidłowo stwierdził, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Sąd zasadnie również wskazał, że wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oznacza obowiązek ich wskazania, w sposób uzasadniający przypuszczenie, że okoliczności te w rzeczywistości zaistniały, a twierdzenia strony są prawdziwe. W sprawie strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania sądowego nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności motywujących pogląd o jej braku winy w uchybieniu terminu. Z tego względu Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że przesłanka wykazania braku winy w uchybieniu terminu nie została spełniona, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Trzeba jeszcze tylko dodać, że co do zasady działania pełnomocnika strony oddziałują w pełni i bezpośrednio na prawa i obowiązki stron, zatem ewentualne jego zaniedbania obciążają reprezentowaną przezeń stronę, z czego skarżący winien zdawać sobie sprawę wnosząc o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (identycznie zresztą jest w przypadku pełnomocnika z wyboru). Zatem ewentualne zarzuty w tej materii przeciwko pełnomocnikowi skarżącego w niniejszym postępowaniu nie mogły odnieść skutku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło