II GZ 774/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 września 2014 r.; sygn. akt V SA/Wa 594/14 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie wyroku z uzasadnieniem w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...] stycznia 2014 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 4 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 594/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z [...]stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z [...] lipca 2014 r. J. K. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 9 lipca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 594/14. W uzasadnieniu podała, że do [...] lipca 2014 r. przebywała na wcześniej zaplanowanym urlopie, podczas którego nie była w stanie zwrócić się do Sądu o wydanie wyroku, gdyż nie posiadała przy sobie dokumentów dotyczących sprawy. Wskazała również, że o fakcie zapadnięcia samego wyroku dowiedziała się dopiero po powrocie z urlopu, w wyniku telefonicznego kontaktu z sekretariatem Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Realizując dyspozycję przepisu art. 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), w myśl którego sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, Sąd w zawiadomieniu o rozprawie z [...] czerwca 2014 r. poinformował skarżącą o terminie rozprawy oraz pouczył o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane wyłącznie na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, oraz że złożenie wniosku po upływie tego terminu będzie czynnością bezskuteczną. Skarżąca została również poinformowana, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Pismo to skarżąca otrzymała [...] czerwca 2013 r., dlatego należało uznać, że dysponowała niezbędną wiedzą odnośnie zasad doręczania wyroku z uzasadnieniem - tak w przypadku uwzględnienia, jak i oddalenia skargi przez Sąd. J. K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem, podtrzymując jednocześnie stanowisko zaprezentowane we wniosku z [...] lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 2 ppsa, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W doktrynie przyjmuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, bowiem były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. J. K. osobiście odebrała zawiadomienie o terminie rozprawy (k. 47 akt sądowych) wraz z pouczeniem o możliwości i trybie zaskarżenia zapadłego wyroku. Oznacza to, że miała świadomość, iż złożenie przedmiotowego wniosku musi nastąpić w ciągu 7 dni, ponadto znała konsekwencje uchybienia terminowi. Fakt przebywania na zaplanowanym urlopie nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, bowiem fakt ten nie zwalnia strony z obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie NSA z 12 września 2012 r., I FZ 272/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro skarżąca wcześniej zaplanowała wyjazd i jednocześnie zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne wnosząc skargę, na czas pobytu na urlopie wypoczynkowym mogła i powinna ustanowić pełnomocnika do reprezentowania jej przed WSA w W.. Zaniechanie tego obowiązku świadczy - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i tym samym o winie strony skarżącej. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez Sąd I instancji okolicznościach faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 ppsa, gdyż z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Sam fakt wyjazdu za granicę, który dodatkowo w żaden sposób nie został potwierdzony, nie uniemożliwiał skarżącej powzięcia informacji o wyniku postępowania oraz podjęcia w tym czasie stosownych czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiona przez Sąd I instancji argumentacja jest trafna, a samo orzeczenie odpowiada prawu. Brak zapobiegliwości ze strony skarżącej przesądza o możliwości uznania, iż ponosi ona winę za uchybienie terminu zakreślonego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a zatem zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.