II SA/Lu 601/12

WyrokWSA w Lublinie2012-10-25

Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłatę adiacencką można ustalić, jeśli warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej zostały stworzone przed wejściem w życie uchwały rady gminy określającej stawkę procentową tej opłaty?
Ratio decidendi
Opłata adiacencka może być ustalona tylko wtedy, gdy w dniu stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej obowiązywała uchwała rady gminy określająca stawkę procentową tej opłaty. W przypadku budowy urządzeń kanalizacyjnych, wodociągowych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych, stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości następuje dopiero w dacie legalnego, zgodnego z przepisami Prawa budowlanego, przekazania tych urządzeń do użytkowania, a nie w dacie ich wykonania czy faktycznej możliwości podłączenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla B. K. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, opierając się na operacie szacunkowym i uchwale rady gminy z marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała datę stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości, twierdząc, że nastąpiło to przed wejściem w życie uchwały o stawce opłaty, a także zarzucała błędy w operacie szacunkowym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2012r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2012 r., znak [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., wydaną na podstawie art. 144, art. 145 i art. 146 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. z 2010 r. Dz.U. Nr 102, poz.651 ze zm., dalej u.g.n.), a także na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, Wójt Gminy S. ustalił B. K., właścicielce działki nr [...] o pow. [...] m2, położonej w miejscowości J., opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości na skutek wybudowania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej i zobowiązał właścicielkę do uiszczenia tej opłaty jednorazowo w terminie 14 dni, licząc od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Organ pierwszej instancji wskazał, że [...] listopada 2011 r. w miejscowości J. została przekazana do użytku sieć kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Wybudowanie sieci stworzyło warunki do podłączenia nieruchomości skarżącej do kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym z [...] listopada 2011 r. stwierdził, iż w następstwie wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej wartość nieruchomości skarżącej wzrosła o kwotę [...] zł. Stosownie do wskazanych jako podstawa prawna decyzji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej poprzez wnoszenie opłat adiacenckich. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi - stosownie do uchwały Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej - 30% różnicy między wartością nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej a wartością po wybudowaniu urządzeń. Opłata adiacencka, którą obciążono B. K., wynosi 30% z kwoty [...] zł, tj. [...] zł. Od powyższej decyzji odwołała się B. K., podnosząc, iż uchwałę w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej Rada Gminy S. podjęła w dniu [...] marca 2011 r. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa L. w dniu [...] maja 2011 r. i uzyskała moc obowiązującą z dniem [...] czerwca 2011 r. Przed datą wejścia w życie niniejszej uchwały w całej wschodniej części osiedla J., w tym i na nieruchomości skarżącej, stworzono warunki do podłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej i prawie wszyscy mieszkańcy dokonali przyłączy do swoich domów. Skarżąca wskazała, iż w dniu [...] lipca 2011 r. zawarła z Wójtem Gminy S. umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków i dokonywała płatności z tego tytułu, począwszy od kwietnia 2011 r., czyli od miesiąca faktycznego podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. przytoczyło treść art. 144, art. 145 ust. 1, art. 146 i art. 148b ust. 1 u.g.n. Według organu drugiej instancji, analiza przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących ustalania przedmiotowej opłaty adiacenckiej wskazuje, iż niezbędną przesłanką ustalenia tej opłaty jest stworzenie warunków podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, w jakiej dacie dla nieruchomości stanowiącej własność B. K. zostały stworzone warunki techniczne do podłączenia do kanalizacji wodno-sanitarnej i czy w tej dacie obowiązywała uchwała rady gminy w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji przyjął, że dniem, w którym stworzono warunki podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, był dzień [...] listopada 2011 r., czyli data komisyjnego odbioru technicznego sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Zdaniem organu, od tej daty rozpoczął bieg trzyletni termin przedawnienia określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. Skarżąca zaś wskazała, że warunki podłączenia jej nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej zostały stworzone w kwietniu 2011 r., zaś w dniu [...] lipca 2011 r. została zawarta stosowna umowa na odbiór ścieków i dostawę wody. W dacie stworzenia warunków do podłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej nie została zatem jeszcze podjęta przez Radę Gminy S. uchwała w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, co w świetle przywołanych wyżej przepisów wyklucza ustalenie opłaty adiacenckiej. W ocenie Kolegium, z treści art. 148b u.g.n. wynika, że ustalenie, iż zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej następuje na podstawie odrębnych przepisów. Owymi odrębnymi przepisami są wszystkie akty normatywne dotyczące urządzeń infrastruktury, które pozwalają legalnie, a więc zgodnie z prawem korzystać z tych urządzeń (ustawa - Prawo budowlane, ustawa - Prawo wodne, ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i wszelkie przepisy obejmujące warunki techniczne dopuszczające możliwość korzystania z urządzeń infrastruktury technicznej). Kolegium wskazało, że ustalając datę stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń sieciowych, należy pamiętać, że chodzi o rzeczywistą możliwość jej podłączenia do określonych urządzeń, a nie tylko protokolarną. Kolegium przyjęło, że nie tylko kompletność zrealizowanej inwestycji - co szeroko podkreśla się w orzecznictwie - ale też dopuszczenie obiektu do eksploatacji (użytkowania) powinno mieć zasadnicze znaczenie. Mimo, że data odbioru końcowego obiektu robót będzie w tym zakresie znacząca, to jednak nie jest wykluczone, że faktyczne podłączenie nieruchomości do określonych urządzeń nastąpi przed tą datą lub po tej dacie. Na poparcie tego stanowiska Kolegium przytoczyło szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, wykładnia celowościowa art. 148b w związku z art. 145 ust. ust. 1 i 2 u.g.n., prowadzi do wniosku, że ustalenie momentu stworzenia warunków technicznych do podłączenia nieruchomości do kanalizacji wodno-sanitarnej musi być zindywidualizowane i odnosić się do realiów konkretnej sprawy. Inaczej bowiem kształtować się będzie to ustalenie w odniesieniu do obszarowo niewielkiej inwestycji realizowanej w całości, a inaczej, gdy budowa sieci wodociągowo-sanitarnej realizowana będzie na obszarze wymagającym z ekonomicznego i technicznego punktu widzenia oddawania tej inwestycji etapami. Kolegium podniosło, iż z przedłożonych mu dokumentów wynika, że inwestycja pod nazwą "sieć kanalizacji sanitarnej z przyłączami oraz sieć kanalizacji wodociągowej z przyłączami dla osiedla mieszkaniowego w miejscowości J. - gmina S." była realizowana w latach 2009 - 2012 w dwóch etapach, na podstawie umowy z dnia [...] lipca 2009 r. z wykonawcą [...] K. W. K. jako I ETAP oraz na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 2010 r. z wykonawcą Zakład Remontowo-Budowlany w Z. A. K. jako II ETAP. Inwestycja z I ETAPU dotyczącego sieci sanitarnej została odebrana i oddana do użytku w dniu [...] października 2009 r., zaś sieci wodociągowej została odebrana i oddana do użytku w dniu [...] listopada 2009 r. Natomiast inwestycja z II ETAPU dotyczącego sieci kanalizacyjnej oraz wodociągowej została odebrana i oddana do użytku w dniu [...] listopada 2011 r. Jednakże obowiązujący od [...] marca 2010 r. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy S. zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa L. dnia [...] marca 2010 r., a wcześniej regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy S. zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], wyposażył Gminę S. w prawo do potwierdzania istnienia warunków technicznych przyłączenia do sieci, wydawania warunków technicznych i zawierania umów z odbiorcami. Zgodnie z § 19 obowiązującego regulaminu, Gmina S. przed podpisaniem umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków dokonuje odbioru wykonanego przyłącza pod katem spełnienia warunków technicznych, uzgadnia dokumentację techniczną przyłącza w ciągu 14 dni od dnia jej otrzymania, rozpoczyna dostarczanie wody lub odbiór ścieków nie później niż w ciągu 7 dni od daty podpisania umowy lub w terminie uzgodnionym z odbiorcą. W związku z powyższym Kolegium stanęło na stanowisku, że Gmina S., zawierając ze skarżącą umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków w dniu [...] lipca 2011 r. potwierdziła, że istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Zatem, zdaniem Kolegium, właściwą datą do stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości skarżącej do urządzeń infrastruktury, jest data zawarcia umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Na okoliczność podłączenia nieruchomości skarżącej do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej w miesiącu kwietniu 2011 r. nie żadnych dokumentów. Z tego też względu, zdaniem Kolegium, nie można tej daty przyjąć jako daty stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości skarżącej do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej. Uchwała Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa L. Nr [...] pod poz. [...] z dnia [...] maja 2011 r. Zgodnie z § 3 tej uchwały, weszła ona w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia, czyli z dniem [...] czerwca 2011 r. W dacie stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości skarżących do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, tj. w dniu [...] lipca 2011 r. przedmiotowa uchwała już obowiązywała. W tej sytuacji należało skarżącej ustalić opłatę adiacencką. Wysokość opłaty została ustalona w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego oraz powołaną wyżej uchwałę. Na powyższą decyzję skargę wniosła B. K., podnosząc, że warunki do podłączenia jej działki do sieci zostały stworzone znacznie wcześniej niż podaje wójt, bo już w marcu 2011 r. W tej dacie sąsiedzi skarżącej mieli zawarte umowy w Gminą o dostarczane wody i odprowadzanie ścieków. Skarżąca nie zawarła umowy w marcu 2011 r. z powodu jej nieobecności w domu. Jednakże jej nieruchomość miała stworzone warunki do podłączenia do sieci. Ponadto skarżąca zaprzeczyła, jakoby rzeczoznawca majątkowy dokonał wizji jej nieruchomości w dniach [...].09.2011 r. i [...].11.2011 r. Ponadto, zdaniem skarżącej, biegły nie miał prawa do podejmowania czynności w tych dniach, ponieważ dopiero w dniu [...] listopada 2011 r. postanowieniem Wójta Gminy S. został formalnie powołany w celu określenia wzrostu wartości nieruchomości w związku z wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] maja 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2012 r., ustalającą B. K. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż opłata adiacencka jest formą przymusowego udziału właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, zwiększających jednocześnie wartość tych nieruchomości. W myśl art. 144 ust. 1 u.g.n., właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się m.in. wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i ciepłowniczych (art. 143 ust. 2 u.g.n.). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 145 ust. 1 u.g.n.). Zgodnie z treścią art. 145 ust. 2 u.g.n., wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z tych urządzeń infrastruktury technicznej, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2 u.g.n. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującej w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 2 ustawy). Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości (art. 146 ust. 1 i 1a u.g.n.). Opinia rzeczoznawcy majątkowego (operat szacunkowy), na podstawie której organ w postępowaniu administracyjnym określa wartość nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, jest dowodem w sprawie o ustalenie opłaty adiacenckiej. Jak każdy dowód, podlega swobodniej ocenie organu administracji (art. 80 i art. 84 k.p.a.) i stanowi podstawę do ustalenia przez organ wysokości tej opłaty. Ustalenia zawarte w opinii rzeczoznawcy majątkowego nie są zatem dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne wiążące w tym znaczeniu, że organ nie jest zwolniony z obowiązku ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. To na organie spoczywa bowiem obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i wysokości opłaty adiacenckiej (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 860/08, niepubl.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji nie wywiązały się należycie z tego obowiązku. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w uzasadnieniu utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, brak jest oceny ustaleń sformułowanych w operacie szacunkowym odnośnie do wzrostu wartości nieruchomości skarżącej na skutek podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej. Zarówno skarżąca, jak i inni właściciele nieruchomości podłączonych do przedmiotowej sieci, jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej kwestionowali dokonane przez rzeczoznawcę ustalenia co do wartości należących do nich nieruchomości przed i po podłączeniu do sieci (pismo z dnia [...] marca 2012 r., k. 22 akt administracyjnych), wskazując, że "stanowisko rzeczoznawcy, iż wcześniejszy brak urządzeń wodociągowo - kanalizacyjnych w wysokim stopniu utrudniał korzystanie z nieruchomości lub uniemożliwiał wykorzystanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem jest niezgodne z prawdą, gdyż wszyscy mieszkańcy osiedla J. od wielu lat posiadają własne ujęcia wody i szamba, co w żaden sposób nie utrudniało korzystania z nieruchomości". Ten sam zarzut skarżąca podniosła w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wskazując, że nieuwzględnienie przez biegłego faktu istnienia na należącej do niej nieruchomości ujęcia wody i szamba znacznie przyczyniło się do zawyżenia wzrostu wartości nieruchomości. Do tego zarzutu organ drugiej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co narusza dyspozycję art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107§3k.p.a. Odnosząc się do istoty sporu w niniejszej sprawie, tj. kwestii ustalenia, jaką datę należy uznać za datę stworzenia na nieruchomości stanowiącej własność B. K. warunków technicznych do podłączenia do kanalizacji wodociągowo - sanitarnej, to należy wskazać, że wprawdzie ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia "stworzenia warunków do podłączenia", jednak art. 148b ust. 1 tej ustawy stanowi, że ustalenie to następuje na podstawie odrębnych przepisów. W odniesieniu do urządzenia kanalizacyjnego tymi odrębnymi przepisami są: ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.). W szczególności, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. W przypadku sieci wodociągowo - kanalizacyjnej datą stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do tej sieci, biorąc pod uwagę treść art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, jest nie data odbioru robót, ale data skutecznego zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy (art. 54 w związku z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego; zgodnie z treścią załącznika do ustawy - Prawo budowlane, sieć wodociągowo - kanalizacyjna należy do XXVI kategorii obiektów budowlanych). Dopiero od tej daty można mówić o istnieniu technicznych możliwości świadczenia usług, bowiem dopiero wówczas powstanie możliwość legalnego świadczenia tych usług i użytkowania sieci. Do czasu zawiadomienia właściwego organu przez inwestora o zakończeniu budowy sieci nie mogła ona funkcjonować, a użytkowanie jej byłoby nielegalne, co wynika jednoznacznie z treści art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Reasumując, w przypadku budowy urządzeń kanalizacyjnych, wodociągowych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do tych urządzeń następuje nie w dacie ich wykonania, a nawet stworzenia faktycznej możliwości podłączenia nieruchomości do nich, ale dopiero w dacie legalnego, tj. zgodnego z przepisami ustawy - Prawo budowlane, przekazania tych urządzeń do użytkowania. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów, za datę stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej należy uznać datę wynikającą z możliwości przystąpienia do użytkowania tego urządzenia, ustaloną według przepisów Prawa budowlanego (art. 54). Zmiana stanu prawnego (polegająca na dodaniu art. 148b u.g.n. nowelą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 173, poz. 1218) spowodowała, że straciło na aktualności orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wedle którego data końcowego odbioru urządzeń technicznych jest datą, z którą należy wiązać termin stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., I OSK 398/10, niepubl., wyrok WSA w Łodzi z 11 maja 2012 r., II SA/Łd 170/12, Lex nr 1166240). W związku z tym, że w aktach sprawy brak jest informacji odnośnie do daty zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy sieci, organ pierwszej instancji powinien ustalić tę datę przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy, co pozwoli ocenić, czy w istocie zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącą opłaty adiacenckiej. Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że popełnione przez organy obu instancji uchybienia odnośnie do oceny sposobu ustalenia przez rzeczoznawcę majątkowego wartości nieruchomości skarżącej przed i po podłączeniu tej nieruchomości do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej oraz odnośnie do ustalenia daty stworzenia warunków do przyłączenia nieruchomości skarżącej do tej sieci, naruszają przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia te obligują sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie, organy wezmą pod uwagę powyższe stanowisko sądu i wnikliwie ocenią opinię rzeczoznawcy majątkowego, zwłaszcza w zakresie uwzględnienia przy wycenie wzrostu wartości nieruchomości skarżącej istnienia na tej nieruchomości przed podłączeniem do sieci własnego ujęcia wody i szamba. Organy ustalą także, czy wybudowana sieć wodociągowo - kanalizacyjna została oddana do użytkowania w przytoczonym rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło