II SO/Rz 7/14

Dnia 15 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Józefczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka z o.o. z siedzibą w K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od orzekania w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2013r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu zamiennego, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Kr 1499/13 - postanawia - I. oddalić wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 1499/13 sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: sędziego WSA Mai Chodackiej, sędziego WSA Pawła Dąbka, sędziego WSA Grażyny Firek, sędziego WSA Piotra Głowackiego, sędziego WSA Ingi Gołowskiej, sędziego WSA Stanisława Grzeszka, sędziego WSA Agnieszki Jakimowicz, sędziego WSA Ewy Michny, sędziego WSA Niny Półtorak, sędziego WSA Jarosława Wiśniewskiego, sędziego WSA Bogusława Wolasa, sędziego WSA Urszuli Zięby, sędziego WSA Kazimierza Bandarzewskiego, sędziego WSA Mirosława Batora, sędziego WSA Jacka Bursy, sędziego WSA Renaty Czeluśniak, sędziego WSA Krystyny Daniel, sędziego WSA Aldony Gąseckiej – Duda, sędziego NSA Andrzeja Irli, sędziego WSA Mariusza Kotulskiego, sędziego WSA Waldemara Michaldo, sędziego WSA Agnieszki Nawara-Dubiel, sędziego WSA Iwony Niżnik-Dobosz, sędziego NSA Anny Szkodzińskiej, sędziego NSA Joanny Tuszyńskiej, sędziego WSA Bożenny Blitek, sędziego WSA Janusza Bociągi, sędziego NSA Grażyny Danielec, sędziego WSA Doroty Dąbek, sędziego WSA Wojciecha Jakimowicza, sędziego WSA Haliny Jakubiec, sędziego WSA Janusza Kasprzyckiego, sędziego NSA Piotra Lechowskiego, sędziego WSA Krystyny Kutzner, sędziego WSA Barbary Pasternak, sędziego WSA Tadeusza Wołka, sędziego WSA Marii Zawadzkiej; II. odrzucić wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 1499/13 sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: sędziego WSA Małgorzaty Brachel – Ziaja, sędziego WSA Beaty Cieloch, sędziego WSA Ewy Długosz – Ślusarczyk, sędziego WSA Anny Dumas, sędziego WSA Elżbiety Kremer, sędziego NSA Andrzeja Niecikowskiego, sędziego WSA Ewy Rynczak, sędziego NSA Jana Zimmermana. UZASADENIENIE W dniu 16 lipca 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek złożony przez uczestnika postępowania – "A" spółka z o.o. z siedzibą w K., zwanej w dalszej części uzasadnienia "Spółką", o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od orzekania w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2013r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu zamiennego, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Kr 1499/13. Wniosek obejmował wyłączenie następujących sędziów: sędziego WSA Mai Chodackiej, sędziego WSA Pawła Dąbka, sędziego WSA Grażyny Firek, sędziego WSA Piotra Głowackiego, sędziego WSA Ingi Gołowskiej, sędziego WSA Stanisława Grzeszka, sędziego WSA Agnieszki Jakimowicz, sędziego WSA Ewy Michna, sędziego WSA Niny Półtorak, sędziego WSA Jarosława Wiśniewskiego, sędziego WSA Bogusława Wolasa, sędziego WSA Urszuli Zięby, sędziego WSA Kazimierza Bandarzewskiego, sędziego WSA Mirosława Batora, sędziego WSA Jacka Bursy, sędziego WSA Renaty Czeluśniak, sędziego WSA Krystyny Daniel, sędziego WSA Aldony Gąseckiej – Duda, sędziego NSA Andrzeja Irli, sędziego WSA Mariusza Kotulskiego, sędziego WSA Waldemara Michaldo, sędziego WSA Agnieszki Nawara-Dubiel, sędziego WSA Iwony Niżnik-Dobosz, sędziego NSA Anny Szkodzińskiej, sędziego NSA Joanny Tuszyńskiej, sędziego WSA Bożenny Blitek, sędziego WSA Janusza Bociągi, sędziego NSA Grażyny Danielec, sędziego WSA Doroty Dąbek, sędziego WSA Wojciecha Jakimowicza, sędziego WSA Haliny Jakubiec, sędziego WSA Janusza Kasprzyckiego, sędziego NSA Piotra Lechowskiego, sędziego WSA Krystyny Kutzner, sędziego WSA Barbary Pasternak, sędziego WSA Tadeusza Wołka, sędziego WSA Marii Zawadzkie, sędziego WSA Małgorzaty Brachel – Ziaja, sędziego WSA Beaty Cieloch, sędziego WSA Ewy Długosz – Ślusarczyk, sędziego WSA Anny Dumas, sędziego WSA Elżbiety Kremer, sędziego NSA Andrzeja Niecikowskiego, sędziego WSA Ewy Rynczak, sędziego NSA Jana Zimmermana. Uzasadniając wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Krakowie Spółka wskazała w pierwszej kolejności na brak obiektywizmu w działaniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w stosunku do Spółki i jej interesów związanych z przedmiotowym postępowaniem. Świadczyć ma o tym, zdaniem Spółki, bezpodstawna odmowa przyznania jej pomocy prawnej w sytuacji, gdy Spółka nie jest w stanie pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, która ma kluczowe znaczenie dla jej przyszłości. O braku bezstronności sędziów WSA w Krakowie, zdaniem Spółki, świadczyć ma ponadto fakt, że podlegające kontroli decyzje administracyjne zostały wydane przez organy administracji publicznej, których przedstawiciele bądź pracownicy mogą pozostawać z sędziami WSA w Krakowie w określonych relacjach osobistych lub zawodowych. Powyższe generuje duże prawdopodobieństwo określonej więzi albo relacji emocjonalnej, która może wpływać na obiektywizm sędziów przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, a którego podstawą może być stosunek przyjaźni, znajomości bądź relacji służbowo – społecznej pomiędzy sędziami WSA w Krakowie, a przedstawicielami Urzędu Wojewódzkiego i Gminy [...] oraz urzędnikami właściwych wydziałów Urzędu Miasta [...], podległych Prezydentowi Miasta [...] Ponadto uzyskane przez Spółkę informacje wskazywać mają na to, że niektórzy sędziowie objęci wnioskiem mogą być związani emocjonalnie ze sprawą bądź pozostawać w stosunkach znajomości z innymi uczestnikami postępowania. Wyżej wskazane okoliczności nasuwają uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w osobach: sędziego WSA Mai Chodackiej, sędziego WSA Pawła Dąbka, sędziego WSA Grażyny Firek, sędziego WSA Piotra Głowackiego, sędziego WSA Ingi Gołowskiej, sędziego WSA Stanisława Grzeszka, sędziego WSA Agnieszki Jakimowicz, sędziego WSA Ewy Michna, sędziego WSA Niny Półtorak, sędziego WSA Jarosława Wiśniewskiego, sędziego WSA Bogusława Wolasa, sędziego WSA Urszuli Zięby, sędziego WSA Kazimierza Bandarzewskiego, sędziego WSA Mirosława Batora, sędziego WSA Jacek Bursy, sędziego WSA Renaty Czeluśniak, sędziego WSA Krystyny Daniel, sędziego WSA Aldony Gąseckiej – Duda, sędziego NSA Andrzeja Irli, sędziego WSA Mariusza Kotulskiego, sędziego WSA Waldemara Michaldo, sędziego WSA Agnieszki Nawara-Dubiel, sędziego WSA Iwony Niżnik-Dobosz, sędziego NSA Anny Szkodzińskiej, sędziego NSA Joanny Tuszyńskiej, sędziego WSA Bożenny Blitek, sędziego WSA Janusza Bociągi, sędziego NSA Grażyny Danielec, sędziego WSA Doroty Dąbek, sędziego WSA Wojciecha Jakimowicza, sędziego WSA Haliny Jakubiec, sędziego WSA Janusza Kasprzyckiego, sędziego NSA Piotra Lechowskiego, sędziego WSA Krystyny Kutzner, sędziego WSA Barbary Pasternak, sędziego WSA Tadeusza Wołka, sędziego WSA Marii Zawadzkiej oraz sędziego WSA Pawła Damonia złożyli, na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a" pisemne oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia od orzekania w powyższej sprawie wskazując, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w ww. sprawie, stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, mającą zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania orzeczenia określonej treści. Art. 18 § 1 P.p.s.a. enumeratywnie wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie natomiast do unormowań zawartych w art. 19 tej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia, strona która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być należycie uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji w odniesieniu do każdego z sędziów, których wniosek dotyczy. W niniejszej sprawie "A" spółka z o.o. z siedzibą w K. składając wniosek o wyłączenie sędziów nie wskazała takich przyczyn, wymienionych w art. 19 P.p.s.a., które w racjonalny sposób uzasadniałyby wyłączenie sędziów WSA w Krakowie od orzekania w niniejszej sprawie. Rozpatrywany wniosek oparty jest wyłącznie na ogólnikowych sformułowaniach, subiektywnych odczuciach Spółki, które nie stanowią podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku. Zauważyć należy, że skuteczne powołanie się na "określone relacje osobiste lub zawodowe" czy też "więzi emocjonalne, których podstawą może być stosunek przyjaźni, znajomości, bądź relacjo służbowo - społecznej", wymagałoby wskazania konkretnych sędziów, których powyższe relacje i więzi dotyczą, a także konkretnych pracowników czy też przedstawicieli administracji publicznej, z którymi łączą sędziów owe relacje i więzi, a także wykazania, jaki mogą one mieć wpływ na bezstronność sędziów orzekających w tej konkretnej sprawie. Spółka winna zatem sprecyzować powołane argumenty, mając na uwadze fakt, że nie wszystkie relacje pomiędzy pracowniami bądź przedstawicielami, a sędziami mogą generować wątpliwości co do ich bezstronności w konkretnej sprawie, tym bardziej, że złożone przez sędziów do akt sprawy oświadczenia przeczą temu jakoby takie okoliczności występowały. Należy ponadto podkreślić wskazać, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego, wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziów objętych wnioskiem nie wynika, jakoby w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010r., sygn. akt I OZ 332/10; postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 259/12, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga także to, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wywołujących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów w rozumieniu art. 19 P.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy. Poszukiwanie tych okoliczności nie leży w gestii Sądu. Podsumowując: wskazane przez Spółkę okoliczności, jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności konkretnych sędziów nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności, do czego w istocie sprowadzają się argumenty zawarte we wniosku o wyłączenie sędziów, złożonym przez Spółkę. W tych okolicznościach na podstawie art. 22 § 2 i § 3 P.p.s.a. Sąd w pkt I sentencji postanowienia oddalił wniosek Spółki o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt. II SA/Kr 1499/13 sędziów pełniących urząd sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie. W pkt II sentencji postanowienia Sąd, na podstawie art. 64 § 3 i art. 22 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, którzy w dniu wystąpienia z wnioskiem nie orzekali w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie (pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2014r. – karta 9 akt sądowych). Końcowo Sąd wyjaśnia, że Sędzia WSA Paweł Damoń, który złożył do akt sądowych oświadczenie w trybie art. 22 § 2 P.p.s.a nie był objęty wnioskiem Spółki o wyłączenie sędziów.