II SA/Rz 752/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. S. i T. S. na pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] wyrażające odmowę zapewnienia przez gminę małoletniemu M. S. transportu do szkoły - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. II SA/Rz 752/14 Uzasadnienie Pismem z 13 grudnia 2013 r. pełnomocnik N. S. i T. S. - radca prawny wezwała Wójta Gminy do realizacji obowiązku dowozu niepełnosprawnego dziecka M. S. do placówki, w której wykonuje on zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze tj. Zespołu Szkół przy [...] Nr [...] w R., zgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalistycznego. W odpowiedzi Wójt pismem z 23 grudnia 2013 r. poinformował, że Gmina nie ma obowiązku zwracać kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do placówki z datą wsteczną. Podał, że od nowego roku szkolnego nie został zgłoszony stosowny wniosek o zwrot kosztów. Pismem z 3 stycznia 2014 r. pełnomocnik N. S. i T. S. zwróciła się do Wójta podnosząc, że ustawowym uprawnieniem rodziców dziecka niepełnosprawnego realizującego obowiązek szkolny jest dokonanie wyboru i decydowanie czy obowiązek dowozu realizują osobiście czy też obowiązek ma spełniać właśnie Gmina. Rodzice M. S. zdecydowali, że w 2014 r. nie będą dowozić syna do placówki w której realizuje zajęcia rehabilitacyjne. W związku z tym obowiązek zapewnienia dowozu od dnia 9 stycznia 2014 r. spoczywa na Gminie [...] W odpowiedzi pismem z 17 stycznia 2014 r., nr [...], Wójt podtrzymał swoje stanowisko jak w piśmie z 23 grudnia 2013 r. Podał, że Gmina [...] realizuje obowiązek wynikający z art. 17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., zwanej dalej u.s.o.) przez zwrot kosztów transportu dziecka niepełnosprawnego. W ocenie Wójta nie można wyprowadzać wniosku, że gmina ma w każdym przypadku dostosować się do żądania rodziców, w zakresie zapewnienia transportu dla dziecka, skoro realizuje ten obowiązek przez zwrot poniesionych kosztów. Ponadto zwrócił uwagę, że Gmina [...] nie posiada wystarczających środków finansowych na zakup busa tylko dla jednego dziecka M. S., gdyż pozostałych czworo dzieci niepełnosprawnych dowożą ich rodzice. Dlatego Wójt zaproponował podobnie jak pozostałym rodzicom dzieci niepełnosprawnych - zwrot kosztów przejazdu. Reasumując wskazał, że gmina jest skłonna natychmiast podpisać stosowną umowę dotyczącą zwrotu kosztów przejazdu. Pismem z 24 stycznia 2014 r. pełnomocnik N. S. i T. S. podniosła, że stanowisko Wójta jest błędne i nieuzasadnione. Podniosła, że z treści art. 17 ust. 3a i art. 14a ust. 4 u.s.o. jednoznacznie wynika uprawnienie rodziców dziecka do wyboru rodzaju dowozu dziecka do placówki rehabilitacyjnej, który to obowiązek spoczywa na Gminie. W zaistniałej sytuacji Gmina jest zobowiązana zapewnić dowóz M. S. W związku z tym wniesiono o podjęcie czynności w zakresie zorganizowania M. S. dowozu do placówki, w której odbywają się zajęcia rehabilitacyjne. W odpowiedzi pismem z 29 stycznia 2014 r. Kierownik Zespołu [...] Szkół w L., podkreślił, że Gmina [...] zapewnia zwrot kosztów dowozu dziecka do szkół niepełnosprawnych. Z ustawy o systemie oświaty nie wynika zaś obowiązek dostosowania się Gminy do żądania każdego rodzica. Gmina na swoim obszarze może wprowadzać zasady, do których powinni dostosować się jej mieszkańcy. Gmina zgodnie z większością wniosków rodziców zwraca im koszty dowożenia. N. S. i T. S. reprezentowani przez radcę prawnego skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (zwany dalej WSA) skargę na naruszenie interesu prawnego. W dalszej części skargi pełnomocnik napisała, że składa skargę na działanie Wójta Gminy [...] przez niewykonanie obowiązku dowozu niepełnosprawnego dziecka M. S. do ośrodka rehabilitacyjnego. Z kolei w treści uzasadnienia skargi pełnomocnik podnosi, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem tj. pismem przewodniczącego Rady Gminy [...] z dnia 12 marca 2014 r., a w końcowej części uzasadnienia określa, że skarga dotyczy czynności Wójta. Skarga nie zawierała jednoznacznego wskazania zaskarżonego aktu lub czynności, organu, którego działania lub bezczynności dotyczy. W związku z powyższym WSA pismem z 23 maja 2014 r. wezwał pełnomocnika skarżących o wyraźne sprecyzowanie przedmiotu skargi N. S. i T. S., przez wskazanie daty i numeru zaskarżonego aktu lub czynności, a także organu, który je podjął. Jednocześnie, gdyby przedmiotem skargi miała być bezczynność organu, należało określić jej przedmiot poprzez sprecyzowanie aktu lub czynności, których nie podejmuje organ wraz z określeniem jego nazwy. Wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 3 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżących podniosła, że Wójt Gminy [....] pismem z 17 stycznia 2014 r. odmówił rodzicom M. S. spełnienia obowiązku wykonania dowozu dziecka niepełnoprawnego do placówki oświatowej przez gminę, przez co naruszył interes N. S. i T. S. Podała także, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego nie zostało uwzględnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Wyjaśnić, należy, że zgodnie z art. 17 ust. 3a u.s.o. obowiązkiem gminy jest: _@POCZ@__@KON@_1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21. roku życia; _@POCZ@__@KON@_2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia; _@POCZ@__@KON@_3) zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice. Ugruntowane jest stanowisko sądów administracyjnych o dopuszczalności skargi na odmowę zapewnienia przez gminę małoletniemu transportu do szkoły, jest to bowiem skarga na odmowę przyznania uprawnienia wynikającego z mocy prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., tj. skarga na czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2005 r., sygn. OSK 1909/04 oraz wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2008 r., sygn. VIII SA/Wa 614/07). Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3). Art. 53 § 2 P.p.s.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 (m.in. w przypadku skargi na czynność), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa określoną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. jest zatem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu czynności. O przedmiocie skargi w postaci pisma Wójta Gminy [...] z 17 stycznia 2014 r., zadecydowała pełnomocnik skarżących. Na wezwanie Sądu z 23 maja 2014 r. o sprecyzowanie skargi, pełnomocnik skarżących pismem z 3 czerwca 2014 r. określiła, że skarga dotyczy pisma z 17 stycznia 2014 r., którym Wójt odmówił rodzicom małoletniego M. S. obowiązku transportu do szkoły, przez co jak podniesiono został naruszony interes skarżących. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie od momentu dowiedzenia się przez skarżących o treści ww. pisma, należy liczyć termin czternastodniowy do wniesienia na piśmie do Wójta wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie pismo Wójta z 17 stycznia 2014 r. zostało nadane do pełnomocnika 22 stycznia 2014 r. Następnie zachowując termin 14 dniowy pełnomocnik skarżących skierowała do Wójta Gminy [...] pismo z 24 stycznia 2014 r., które stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo wpłynęło do Urzędu Gminy w [...] 27 stycznia 2014 r.). Jest istotne, że pismo z 29 stycznia 2014 r. Kierownika Zespołu [...] Szkół w L. nie stanowi odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdyż Kierownik Zespołu [...] Szkół w L. nie jest organem administracji publicznej, właściwym w sprawie odmowy zapewnienia przez gminę małoletniemu M. S. transportu do szkoły. Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy [...] nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z w tym skarga powinna być wniesiona do Sądu w terminie 60 dni licząc od dnia 27 stycznia 2014 r. tj. od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czyli do 28 marca 2014 r. Skarga została zaś nadana w urzędzie pocztowym za pośrednictwem Wójta w dniu 9 kwietnia 2014 r. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących nie zachowała terminu do wniesienia wezwania do usunięcie naruszenia prawa określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a. Przyjmując nawet, że pismo Kierownika Zespołu [...] Szkół w L. z 29 stycznia 2014 r. (nadane do pełnomocnika 3 lutego 2014 r.) jest odpowiedzią organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, także należałoby stwierdzić, że nie został zachowany termin 30 dniowy. Ponieważ skarga na czynność z zakresu administracji publicznej wniesiona została po upływie terminu, dlatego podlega odrzuceniu na podstawie art. 53 § 2, art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a.