I SA/Wa 67/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-18
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Bożena Marciniak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może w uzasadnieniu swojej decyzji przesądzać o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy przez organ pierwszej instancji, wskazując na niespełnienie określonych przesłanek materialnoprawnych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może jedynie wskazać okoliczności, które organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę. Nie może jednak narzucać organowi pierwszej instancji treści rozstrzygnięcia ani przesądzać o merytorycznym załatwieniu sprawy. Wypowiedź organu odwoławczego w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej dotycząca niespełnienia przesłanek materialnoprawnych nie wiąże organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący G. B. wniósł o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) odmówił stwierdzenia nabycia własności. Organ odwoławczy (Minister) uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów postępowania (nieustalenie wszystkich stron postępowania) oraz sugerując niespełnienie przesłanek z art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Skarżący G. B. zaskarżył decyzję Ministra, domagając się uchylenia zarówno decyzji Ministra, jak i Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Tomasz Wykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2014 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w [...] i [...], gmina [...], oznaczonej jako część działek nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] pow. [...] ha i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia 3 listopada 2008 r. G. B., reprezentowany przez radcę prawnego, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o uregulowanie, w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stanu prawnego nieruchomości położonej w [...] i [...], gmina [...], stanowiącej część działek nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., [...], odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w [...] i [...], gmina [...], stanowiącej część działek nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [..] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha.
W uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż objęte wnioskiem G. B. nieruchomości położone w miejscowościach [...] i [..] , gm. [...], powiat [...] stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. własność G. B. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] maja 1996 r.
Wojewoda podniósł, iż decyzją z dnia [...] marca 1992 roku, [....], Wojewoda [....] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości [...], zaś decyzją z dnia [...] marca 1992 roku, znak: [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości [...].
Wojewoda wskazał, iż wnioskodawca opiera swoje żądanie na piśmie geodety M. L. z dnia [...] września 2007 roku, skierowanym do Urzędu Gminy w K., z którego wynika, że w dniu 17 sierpnia 2007 r. geodeta wznowił granice działek stanowiących własność M. i G. B. położonych w miejscowościach: [...] gmina [...]działka nr [...] KW [...], działka nr [...] z drogą gminną działka nr [...] i w [...] gmina [...] działka nr [...] KW [...], działka nr [...], działka nr [...], działka nr [...] i działka nr [...] z drogą gminną działka nr [...]. Geodeta wskazał w tym piśmie, iż po pomiarach w 1987 roku szerokość tych dróg została ustalona na [...] metrów, a przy pomiarach drogi gminnej nr[..] położonej w [...]i drogi gminnej nr [...]położonej w [...], gmina [...] zajęto część gruntów stanowiących własność M. i G. B. oraz że powierzchnia zajęta pod drogi gminne z działek M. i G. B. wynosi [...] m2.
Organ podniósł ponadto, iż w dniu [...] grudnia 1987 geodeta J. J. przeprowadził dwie rozprawy graniczne dotyczące ustalenia granicy dróg publicznych położonych w [....], gmina [...] (droga - działka nr [...]) i w miejscowości [...] gmina [...] (droga i działka nr [...]), z gruntami przyległymi, należącymi m.in. do B. B. (działki nr [...], nr [...], nr [...] ,nr [...], nr [...], nr [...] i działka nr [...]), obecnego na rozprawie. Przebieg granicy dróg z gruntami B. B. ustalono na podstawie zgodnych wskazań stron obecnych przy rozgraniczeniu, co oznacza, że granica między nieruchomościami B. B. (obecnie M. i G. B.), a gruntami Skarbu Państwa stanowiącymi drogi publiczne, przebiegała w miejscu, na które wskazują jednoznacznie dokumenty geodezyjne.
W wyniku tak ustalonych granic ww. drogi gminne miały szerokość [...] metrów, a przyległym, wyżej wskazanym działkom, ubyło łącznie [...] ha ([...] m2). Przebieg drogi został ustalony zatem przy współudziale poprzednika prawnego obecnych właścicieli gruntów, a ubytek ich powierzchni jest rezultatem pomiarów wynikających z ustalenia przebiegu dróg.
Jak wynika z powyższego, w ocenie organu, sporny obszar 0,4035 ha wchodzi w część działek nr [...] i stanowi drogi gminne, których właścicielem na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 roku jest Gmina [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Wojewody niemożliwe jest uwzględnienie wniosku opartego na przepisie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł G. B. wskazując, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę.
W dniu [...] listopada 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w [...] i [...], gmina [...], oznaczonej jako część działek nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Organ wskazał, iż aktem notarialnym - umową darowizny z dnia [...] marca 1996 r., Rep. A nr [...], B. i M. B. darowali G. B. nieruchomość objętą księgą wieczystą KW nr [...] (składającą się z działek nr [...]) oraz działkę nr [...] z nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...].
Następnie aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2000 r., Rep. A nr [...], B. i M. B. darowali G. i M. B. nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...].
W ocenie Ministra, z powyższego wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomości położone w [...] i [...], gmina [...], oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha stanowiły własność G. B. oraz B. i M. B., nie zaś Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego.
Organ wskazał, iż M. B., jak również B. i M. B. zostali pominięci w postępowaniu przed Wojewodą [...]. Wskazać należy, iż decyzja z dnia [...] marca 2012 r. została skierowana wyłącznie do pełnomocnika ustanowionego przez G. B.
Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 1 ww. ustawy, stronami w tego rodzaju postępowaniach, których przedmiotem jest regulacja stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi, są Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, władające gruntami w dniu 31.12.1998 r., właściciele gruntów, będący nimi przed dniem 1 stycznia 1999 r., lub ich spadkobiercy oraz osoby posiadające inne tytuły prawnorzeczowe do tej nieruchomości. Zatem, w ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] prowadząc postępowanie nie ustalił więc w sposób prawidłowy wszystkich stron postępowania co w konsekwencji stanowiło naruszenie art. 28 kpa.
Organ podniósł ponadto, iż przedmiotowa nieruchomość oznaczona m.in. jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [..] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha jest obciążona hipotekami na rzecz Banku [...] S.A. Oddział Operacyjny w W. i Bankowi temu jako wierzycielowi hipotecznemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
W konkluzji, organ odwoławczy wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wojewódzki powinien przeprowadzić postępowanie przy udziale wszystkich stron, zgodnie z art. 10 § 1 w zw. z art. 28 Kpa.
Ponadto, Minister wskazał, iż pismem z dnia 17 września 2007 r. geodeta uprawniony wskazał, iż w dniu 17 sierpnia 2007 r. dokonał wznowienia granic spornych działek z drogą gminną oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] oraz ustalił, iż przedmiotowa droga gminna posiadała szerokość [...] metrów. Po pomiarach tych dróg w 1987 r. szerokość drogi została ustalona na [...] metrów. Powyższe wskazuje na poszerzenie drogi gminnej w miejscowościach [...] i [...] przed 1987 r.
W ocenie Ministra, jeżeli zatem grunt ten wszedł w skład działki drogowej nr [...] i nr [...], co potwierdza przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, to jest to kwestia odrębna, dotycząca praw do części w/w działek stanowiących własność Gminy [...] . Zgodnie bowiem z decyzją Wojewody [...] z dnia [...].03.1992 r. znak: [...] działka nr [...] z dniem [...].05.1990 r. stała się własnością Gminy [...], natomiast zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] 03.1992 r. znak: [...] działka nr [...] z dniem 27.05.1990 r. stała się własnością Gminy [...].
W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, iż nie zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 73 w/w ustawy, co stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości jako zajętej pod drogę publiczną. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowoadministracyjnym przesłanki określone w art. 73 ust. 1 w/w ustawy muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości na podstawie tego przepisu.
Reasumując, Minister stwierdził, że wobec naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 28 Kpa, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. prawidłowego ustalenia stron postępowania.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł G. B. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 7, 8, 9, 11, 61, 107 i 138 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności:
- skarżący złożył wniosek 20.12.2005r. o uregulowanie stanu działek części gruntów zajętych pod drogę publiczną w miejscowości [...] i [...] tj. części działek o nr ew. [...] oraz wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie w/w nieruchomości z tytułu ich zajęcia na drogę publiczna, gdyż działki te mimo rozgraniczenia nie zmieniły stanu własności, stąd istniały przesłanki do zastosowania art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. umożliwiającego zgłoszenie takiego żądania w terminie do 31.12.2005r. , gdy część w/w działek zajętych pod drogę nie została wywłaszczona ani też nie została wykupiona od skarżącego w drodze decyzji administracyjnej;
organ nie ustalił, na jakiej podstawie wywłaszczone zostały w/w części działek z przeznaczeniem na poszerzenie drogi, a ze wskazywanych w zaskarżonej decyzji, decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1992r. nie wynika, czy uwłaszczenia działek dotyczyło ich granic przed czy po poszerzeniu drogi gminnej, co z kolei czyniłoby tę decyzję dotkniętą wadą prawą, gdyż poszerzenie tejże drogi gminnej nie mogło podlegać komunalizacji, gdy nie stanowiło w tej części własności publicznej a nadal stanowiło własność skarżącego;
brak wypłaty odszkodowania za zajęcie pod drogę publiczną działek części gruntów w miejscowości [...] i [...] o nr ew. [...];
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak zastosowania, a w szczególności art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. względnie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami bądź też art. 58 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości;
3) naruszenie uprawnienia skarżącego do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako prawa konstytucyjnego oraz wywłaszczenia bez słusznego odszkodowania (art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji).
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż złożył do Wójta Gminy [...] w dniu 20 grudnia 2005 r. wniosek nie tylko o uregulowanie stanu prawnego ww. działek, ale wniosek ten obejmował również żądanie wypłaty odszkodowania za zajęcie części tychże działek na drogę publiczną. Jego roszczenia uzasadnione były treścią art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. umożliwiającego zgłoszenie takiego żądania w terminie do 31.12.2005 r.
Skarżący podniósł, iż w trakcie prowadzonego postępowania Wójt Gminy [...] nie wystąpił do Wojewody o wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Gminy [...] części gruntu zajętego pod drogę publiczną, takiego wniosku nie złożyło również Starostwo Powiatowe w [...].
Powołane przez organ decyzje Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. stwierdzające nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] z mocy prawa działek nr [...] nie potwierdzają, czy obejmują swym zakresem również część działki faktycznie wydzielonej z działek skarżącego. Sam Wójt Gminy [...] w swoich pismach znajdujących się w aktach sprawy stwierdza, iż dokonano jedynie rozgraniczenia działek a nie został dokonany geodezyjny ich podział w celu poszerzenia pasu drogowego.
Wobec powyższego niezrozumiałe i nieuzasadnione, w ocenie skarżącego, są twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji na stronie 4 i 5, gdy organ odwoławczy przesądza treść rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz jej załatwienia twierdząc, że nie zachodzą przesłanki z określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., które muszą być spełnione łącznie, nie wyjaśniając jakie przesłanki zostały spełnione a jakie nie, jako podstawa do wydania zaskarżonej decyzji nie odnoszące się do przedmiotu postępowania.
W ocenie skarżącego, o treści rozstrzygnięcia może w przypadku tego rodzaju decyzji odwoławczej decydować wyłącznie organ I instancji,. Na poparcie powyższego skarżący powołał wyrok NSA z 21.02.1996 r. I SA 2042/94 - niepubl. - KPA Komentarz B. Adamiak, W. Borkowski wyd. 8 z 2006 r., str. 614.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty skargi nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz znane były organowi w przeprowadzanym postępowaniu, gdzie ustosunkowano się do nich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 ww. ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie, należało uznać, że skarga winna zostać oddalona.
Jak wynika z treści skargi zarzuty w niej podniesione koncentrują się na zawarciu przez Ministra w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej wypowiedzi organu odwoławczego odnoszących się do spełnienia przesłanek określonych w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Zatem, zasadniczym problemem dla oceny niniejszej sprawy jest ocena możliwości zaskarżenia uzasadnienia decyzji, ponieważ kwestia ta nie jest uregulowana bezpośrednio ani w przepisach kpa, ani w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Możliwość zaskarżenia uzasadnienia decyzji spotyka się na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych z aprobującym stanowiskiem (por. por. wyroki NSA z dnia 28 czerwca 1982r., I SA 47/82, z dnia 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83, z dnia 20 maja 1998r., I SA 1896/97). Pogląd taki znajduje potwierdzenie w literaturze przedmiotu (por. J. Zimmermann: Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienia, Warszawa 1981, s. 134-135; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z 28.6.1982 r. I SA 47/82, "Państwo i Prawo" 1985, z. 1, s. 150).
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego dopuszczalne jest zaskarżenie samego uzasadnienia decyzji administracyjnej, gdy narusza ono swą treścią prawo. Warto jednocześnie podkreślić, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a więc w istocie jest elementem nierozerwalnie związanym z rozstrzygnięciem, a zatem w przypadku wniesienia skargi na uzasadnienie w istocie mamy do czynienia ze skargą na "całą" decyzję (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 892/09). Uzasadnienie decyzji nie funkcjonuje bowiem samodzielnie w obrocie prawnym, nie może więc być wyeliminowane z tego obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania "sentencji" rozstrzygnięcia. Za takim stanowiskiem przemawia również art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc natomiast do oceny zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że organ odwoławczy uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., odmawiającą stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w [...] i R[...] , gmina [...], uznając że postępowanie administracyjne winno być prowadzone również z udziałem M. B., B. i M. B. oraz Banku [...] S.A. jako wierzyciela hipotecznego.
Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, czyli decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
Zdaniem Sądu zasadnie organ odwoławczy uznał, w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, że w postępowaniu dotyczącym nabycia z mocy prawa własności nieruchomości winny brać udział podmioty , którym te prawa przysługują, tj. współwłaściciele nieruchomości M. B. oraz M. i B. B. W postępowaniu winien brać również udział Bank [...] S.A. jako wierzyciel hipoteczny nieruchomości. Zasadnym było zatem podjęcie przez Ministra decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 kpa.
Odnosząc się do zaś do kwestionowanej przez skarżącego wypowiedzi zawartej w uzasadnieniu decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, odnoszącej się do niespełnienia w przedmiotowej sprawie przesłanek wymaganych treścią art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., należy wskazać, że organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie tylko nie może w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia, lecz także nie może w inny sposób, niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyroku z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 26/09, w którym sąd ten stwierdził, że "Organ II instancji może jedynie udzielić wskazówek, co do zakresu postępowania w I instancji (i tak należy rozumieć treść normatywną zamieszczonego w końcowej części paragrafu 2 określenia "wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy"). Nie może natomiast ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji. Nie może też przesądzać treści rozstrzygnięcia sprawy przez jej pozytywne bądź też negatywne załatwienie dla odwołującego się."
Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 183/09: ,,Zalecenia o jakich mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 k.p.a., wiążą organ pierwszej instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji." Tak samo stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: "Art. 138 § 2 k.p.a. pozostawia uznaniu organu odwoławczego wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynika, że organ I instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, ani też to, że organ odwoławczy jest uprawniony do udzielania wskazówek odnośnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia." (Wyrok WSA z 2008.08.12, I SA/Kr 426/08).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy uznać, że wyrażony przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd co do niespełnienia przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie wiąże organu pierwszej instancji. Zatem, nie można stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył przepisy wskazane w skardze (w szczególności art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r.), gdyż organ tych przepisów nie stosował wydając decyzję kasacyjną. Sąd nie dostrzegł również naruszenia zaskarżoną decyzją innych przepisów prawa materialnego i procesowego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło