II SAB/Wr 30/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Halina Kremis sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lipca 2014r. sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie egzekucji rozbiórki pawilonu handlowego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu R. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. jako wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku rozbiórki pawilonu handlowego u zbiegu ul. [...] w O.. W uzasadnieniu skargi przywołano art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazano, że wierzyciel uchyla się od nałożenia stosownego środka egzekucyjnego na J. R., który na mocy decyzji Burmistrza O. z dnia [...] r. nr [...] jest zobowiązany rozbiórki wspomnianego pawilonu. W ocenie skarżącego, bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. jako wierzyciela w tym postępowaniu trwa od wielu lat, co czyni skargę do sądu zasadną. Do skargi dołączono kopię postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...], wydanego na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym uznano skargę R. B. na bezczynność PINB w O. za uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że po otrzymaniu postanowienia organu wojewódzkiego o uznaniu skargi na bezczynność za uzasadnioną, organ powiatowy wystawił upomnienie z dnia [...] r. nr [...] oraz wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Organ poinformował przy tym, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza O. z dnia [...] r. nr [...] udzielającej J. R. pozwolenia na użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego zlokalizowanego u zbiegu ulic [...] w O. na okres do dnia [...] r. oraz postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wstrzymał wykonanie tej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2014 r. skarżący podtrzymał zarzuty dotyczące bezczynności organu w postępowaniu egzekucyjnym. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniesienie skargi było niedopuszczalne i dlatego skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Na wstępie trzeba zaznaczyć, że zarzuty skarżącego dotyczą bezczynności organu jako wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które zmierza do wykonania obowiązku określonego w decyzji Burmistrza O. z dnia [...] r. nr [...]. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jak wynika z akt doręczonych sądowi przez organ, w niniejszej sprawie przedmiot postępowania egzekucyjnego został określony w upomnieniu z dnia [...] r. nr [...] (poz. 5 akt administracyjnych), a następnie w wystawionym tytule wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] (poz. 9 akt administracyjnych). W myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 6 § 1a u.p.e.a. na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Wobec tego należy powiedzieć, że z akt wynika, że R. B. – jako podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku – wniósł skargę na bezczynność organu powiatowego do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., który postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznał tę skargę za uzasadnioną. Odnosząc powyższe okoliczności do kwestii właściwości sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, trzeba powiedzieć, że przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. w pkt 8 stanowi, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może dotyczyć wyłącznie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie: 1) decyzji administracyjnej; 2) postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa albo 5) pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach. W katalogu aktów i czynności, których niewydanie może być uznane za bezczynność organu brak jest – zdaniem sądu – czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Wprawdzie z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność, ale przepis ten ogranicza możliwość wniesienia takiej skargi do przypadków, gdy bezczynność dotyczy – w zakresie postępowania egzekucyjnego – wydania postanowienia, na które służy zażalenie, oraz czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania adekwatnego środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a.) nie należy, w ocenie sądu, do tego rodzaju czynności. W świetle powyższego, należy zgodzić się z tezą, że zgodnie z art. 6 § 1a u.p.e.a. skarga na bezczynność organu egzekucyjnego pierwszej instancji wniesiona do sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania przez osobę trzecią obowiązku o charakterze administracyjnym, jest niedopuszczalna (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Katowicach z dnia 30 czerwca 2003 r., sygn. akt II SAB/Ka 138/02, opubl. ONSA 2004/2/81). W tego rodzaju sprawach właściwy jest bowiem tryb skargowy wskazany w art. 6 § 1a u.p.e.a. Z tych względów trzeba dojść do wniosku, że skarga w trybie art. 6 § 1a u.p.e.a. na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego jest jedynym środkiem prawnym, który może być wykorzystany przez osobę trzecią. Postępowanie wywołane taką skargą toczy się przed organem wyższego stopnia nad wierzycielem i kończy się wydaniem przez ten organ postanowienia. Jedynie na postanowienie oddalające skargę służy zażalenie, a w razie jego nieuwzględnienia skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe rozważania trzeba powiedzieć, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 6 § 1a u.p.e.a. droga sądowoadministracyjna w przedmiocie skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest dopuszczalna wyłącznie w sytuacji, gdy organ wyższego stopnia postanowieniem oddalił skargę, a organ II instancji nie uwzględnił zażalenia na to postanowienie. Zaskarżeniu wówczas podlega postanowienie organu, który rozpatrywał zażalenie. W sytuacji natomiast, gdy skarga na bezczynność została uwzględniona przez organ wyższego stopnia, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność wierzyciela jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Informacyjnie wypada dodać, że skargę na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych można wnosić do organu wyższego stopnia w każdym czasie, to znaczy od powstania obowiązku podlegającego egzekucji do momentu jego wykonania. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wynika z zastosowania art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.