II OSK 2932/14

Dnia 23 sierpnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Marzenna Glabas Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 893/14 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od B. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 893/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] lutego 2014 r., nr [...], o odmowie wydania B. K. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie zainicjował wniosek B. K. We wniosku motywowano, że B. K. jest prezesem firmy i właścicielem salonu samochodowego oraz prezesem Stowarzyszenia [...]. W związku z tym zatrudnia wielu pracowników, których czasami musi też zwalniać. Wywołuje to u zwalnianych pracowników niezadowolenie i może powodować ewentualność odwetu na pracodawcy. Podkreślił również, że jest właścicielem samochodów zabytkowych oraz zabytkowych skuterów. Podniósł także, że mieszka wraz z żoną w willi mieszczącej się obok jego firmy lecz wejście do niej zlokalizowane jest daleko od części zamieszkałej i nie graniczy z zabudową sąsiedzką. Zwrócił też uwagę na fakt, że jest społecznikiem, działa na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Może to być powodem zmowy organizacji przestępczych do napadu na niego. Przypomniał również, że kilkakrotnie był zaczepiany w okolicy swojej firmy przez dwóch osobników. Rozpoznając sprawę organ ustalił, że miejsce zamieszkania strony nie jest ponadprzeciętnie zagrożone przestępczością. W przeciągu dwóch lat wnioskodawca był zaczepiany przez dwóch mieszkańców pobliskiej miejscowości. Dzielnicowy przeprowadził rozmowy profilaktyczno-ostrzegawcze z tymi osobami. Ponadto ustalił, że osoby te przejawiają oznaki choroby psychicznej. Ustalił też, że: w lipcu 2013 r. strona złożyła zawiadomienie o przestępstwie pomówienia; około 25 lat temu miało miejsce włamanie do mieszkania strony; około 10 lat temu wystraszył z terenu parkingu firmy nieznanego człowieka z "baniakiem" w ręku. Co się tyczy sposobu zabezpieczenia firmy i domu, to organ stwierdził, że strona posiada zainstalowany monitoring i korzysta z ochrony profesjonalnej firmy zajmującej się bezpieczeństwem, oraz że dysponuje bronią gazową. W świetle powyższych ustaleń organ doszedł do wniosku, że strona nie znajduje się w ponadprzeciętnym stałym i realnym zagrożeniu życia lub zdrowia. Część zdarzeń, na które powoływał się skarżący miała miejsce ponad 25 i 10 lat temu. Dwukrotne zaczepki osób chorych psychicznie nie powtórzyły się. Nadto, sygnalizowane przez wnioskodawcę zaczepki słowne niedalekich sąsiadów nie należą do kategorii zdarzeń, które należy zwalczać przy pomocy broni palnej. Nie uzasadnia wniosku także okoliczność prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej na znaczną skalę. Pozwolenia na broń nie wydaje się bowiem w celu zwalczania w bliżej nieokreślonej przyszłości nieokreślonych, potencjalnych zamachów na dobra chronione. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K., domagając się jej zmiany i wydania pozwolenie na broń bojową. W uzasadnieniu podkreślił, że ma prawo domagać się takiego pozwolenia, a skarżona decyzja przypomina mu "ciemne lata PRL-u", gdy od woli sierżanta w komendzie miejskiej zależało czy mógł otrzymać paszport, czy też dodzwonić się do kogoś na zachód. Przywołał też przykłady zaczerpnięte z prasy, a dotyczące zdarzeń z użyciem przeciwko obywatelom niebezpiecznych narzędzi przez osoby niezrównoważone psychicznie. W piśmie uzupełniającym skargę przytoczył nadto opis zdarzenia z kwietnia 2014 r., gdy sąsiad wykrzykiwał pod jego adresem groźby wbicia siekiery w plecy w sytuacji, gdy skarżący zbliży się do jego domu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 893/14, oddalając skargę, wskazał na przesłanki z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), który spełnianie warunkuje wydanie pozwolenia na broń palną bojową do obrony. Sąd zwrócił uwagę, że nie wystarczy wykazanie realnego zagrożenia. Musi dodatkowo zaistnieć okoliczność ponadprzeciętności zagrożenia. Ponadto wskazał na charakter pozwolenia na broń, które jest ściśle reglamentowane i nie należy do kategorii praw i wolności obywatelskich (por. wyrok NSA z 30 października 2008 r., II OSK 1296/07). W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy przyjął, że sam fakt prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej i posiadania znacznego majątku nie świadczy o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia skarżącego. Wykonywanie określonego zawodu nie jest bowiem równoznaczne z istnieniem takiego zagrożenia. Stosownie do treści ww. przepisu strona wnosząca o wydanie omawianego pozwolenia powinna udowodnić, że znajdowała się już w sytuacji realnego, ponadprzeciętnego i stałego zagrożenia życia lub zdrowia. Ewentualnie powinna wykazać, że pewnego rodzaju zdarzenia jakie ją dotykają, świadczą o takim zagrożeniu. Zdaniem organu, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że skarżący nie udowodnił istnienia powyższych przesłanek. Wskazywane w tej sprawie zagrożenie, jakie starał się wykazać skarżący, nie nosi cech ani stałego, ani realnego, ani ponadprzeciętnego, a jedynie cechy zagrożenia hipotetycznego, na które wystawiony jest każdy z obywateli. Takiej odmiany zagrożenia (przypuszczalnego, domniemywanego) ustawodawca nie wskazywał w przepisach omawianej ustawy i nie uzależniał od jej istnienia, przyznania pozwolenia na posiadanie broni bojowej. O istnieniu spornego zagrożenia nie świadczą także przytoczone przez skarżącego fakty prasowe, dotyczące napaści mających miejsce w Polsce. Opisane zdarzenia nie odnosiły się bezpośrednio ani nawet pośrednio do osoby wnioskodawcy. Tym samym nie świadczą o jakiejkolwiek realności zagrożenia jego życia lub zdrowia. Sąd wskazał, że badając sprawę w zakresie szerszym niż oznaczony w skardze, nie dopatrzył się również naruszenia przepisu art. 15 ustawy o broni i amunicji. Fakt niewystępowania u wnioskodawcy negatywnych przesłanek, opisanych w powyższej normie prawnej, nie był bowiem kwestionowany w zaskarżonej decyzji. Ponadto niewystępowanie takich przesłanek negatywnych nie oznacza zaistnienia po stronie organu obowiązku udzielenia żądanego pozwolenia. W tym celu konieczne jest bowiem również wypełnienie pozytywnych przesłanek, o jakich mowa w art. 10 omawianej ustawy. Te zaś okoliczności nie zostały udowodnione przez stronę. Odnośnie zdarzenia opisanego przez stronę w uzupełnieniu skargi, Sąd wskazał, że nie mogło ono wpływać na ocenę poprawności zaskarżonej decyzji. Kontroli podlega bowiem decyzja pod kątem jej zgodności ze stanem prawnym i faktycznym istniejącym w dniu jej wydania. Fakty podniesione w wyżej powołanym piśmie skarżącego miały zaś miejsce już po wydaniu decyzji organów I i II instancji. Zdarzenie z dnia 18 kwietnia 2014 r. również nie dawało podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie świadczy bowiem o tym, aby groźby bezprawne, jakie padły wobec skarżącego, nosiły cechy realności ich urzeczywistnienia. Nadto, skarżący posiadając broń gazową, korzystając z ochrony profesjonalnej firmy, nie jest pozbawiony środków do odparcia ewentualnego zamachu na życie lub zdrowie. Strona nie wykazała natomiast w żaden sposób tego, dlaczego w jej odczuciu broń gazowa jest niewystarczająca do zapewnienia bezpieczeństwa. Do podnoszonych w skardze przez stronę analogii historycznych i przytoczonych porównań procedury dotyczącej wydawania pozwolenia na broń z dawniej istniejącymi zasadami wydawania paszportów, Sąd nie odnosił się. Pozostawały bowiem poza szeroko rozumianym zakresem sprawy administracyjnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył B. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji przez jego niezastosowanie, w związku z art. 25 Kodeksu karnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uzasadnionych okoliczności stanowiących pozytywną przesłankę wydania pozwolenia na broń, chociaż okoliczności takie zaistniały, czym również uniemożliwił skarżącemu obronę konieczną, jako środek prawnie dozwolony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego. Przede wszystkim wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w tej sprawie miał zastosowanie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji w kontekście ustalenia czy skarżący wykazał istnienie pozytywnych przesłanek warunkujących uzyskanie pozwolenia na broń. Ocena Sąd I instancji w tym zakresie jest prawidłowa. Osoba, która ubiega się o wydanie pozwolenia na broń dla ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia powinna wykazać, że w jej przypadku zachodzą mające odzwierciedlenie w rzeczywistości sytuacje i fakty, które pozwalają uznać przedstawione okoliczności za uzasadnione w rozumieniu art. 10 ust. 1 tej ustawy. Wymagane jest bowiem wykazanie istnienia realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub mienia. Zaś sam brak przesłanek negatywnych, o jakich mowa w art. 15 ww. ustawy, nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń. Taka też ocena, jako prawidłowa, wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji nie był stosowany w tej sprawie. Zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Ponadto bez związku w powyższą oceną pozostaje art. 25 Kodeksu karnego dotyczący obrony koniecznej i jej granic. Nie jest to bowiem argument, który mógłby stanowić podstawę do wykazania przesłanki z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Raczej wskazuje na zaistnienie przesłanki negatywnej do udzielenia pozwolenia na broń, ponieważ niejako sugeruje pogląd, że w odniesieniu do podnoszonych przez skarżącego faktów takich jak: prowadzenie określonej działalności gospodarczej, kilkukrotne zaczepki słowne przez osoby niepełnosprawne umysłowo, czy ze zdarzeń, które miały miejsce ponad 10 i 25 lat temu, usprawiedliwionym byłoby użycie broni palnej. W kontekście wskazanych w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji przesłanek, które prawidłowo przywołał Sąd I instancji, brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że w tej sprawie doszło do nieprawidłowego zastosowania tego przepisu. Zastosowanie tego przepisu wiąże się bowiem z dokonaniem subsumcji normy prawnej wynikającej z tego przepisu pod ustalony stan faktyczny sprawy. Ustalony w tej sprawie stan faktyczny, tj. podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z pełnieniem funkcji prezesa firmy i Stowarzyszenia, zgromadzeniem znacznego majątku, zatrudnianiem pracowników, pojawieniem się zaczepek słownych pod jego adresem w dużej odległości czasowej, położeniem miejsca zamieszkania i działalnością społeczną – nie stanowią dowodu na okoliczność, że w stosunku do skarżącego zaistniały przesłanki z art. 10 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, tj. stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Tak wykazywany stan faktyczny sprawy nie podpada pod hipotezę normy prawnej zawierającej się w ww. przepisie. Nie są to bowiem ani stałe, ani realne, a tym bardziej ponadprzeciętne zagrożenia. Mieszczą się natomiast w ramach zwykłego zagrożenia jakie niesie ze sobą zgromadzenie znacznego majątku, czy też wzajemne relacje pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem. W innym wypadku takie okoliczności, na które powołuje się skarżący dawałyby podstawę do udzielenia pozwolenia na broń niemalże każdemu podmiotowi wnioskującemu. Ponadto wskazania wymaga, że skarżący korzysta z ochrony profesjonalnej firmy, jak i posiada do celów obrony broń gazową. W odniesieniu do tych okoliczności skarżący nie wykazał, aby tego rodzaju środki ochrony były niewystarczające. Zarzut skargi kasacyjnej i w tym zakresie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ, w świetle wskazywanych przez skarżącego okoliczności, art. 10 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy stanowił prawidłową podstawę normatywną do odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.