I OZ 206/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1374/14 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek G. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1374/14 oddalił skargę G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W dniu 30 lipca 2014 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. przyznano G. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Na pełnomocnika skarżącej wyznaczona została r. pr. K. R. (pismo Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia 3 września 2014 r.). W dniu 16 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 lipca 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku r. pr. K. R. stwierdziła, że o fakcie ustanowienia jej pełnomocnikiem skarżącej dowiedziała się w dniu 10 października 2014 r., z aktami sprawy zapoznała się w dniu 14 października 2014 r., a zatem zachowany został 7-dniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w sprawie nie spełniono wymogu zachowania wymaganego terminu siedmiu dni, w jakim wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć. Sąd zauważył, że radca prawny K. R. powzięła wiadomość o wyznaczeniu jej osoby na pełnomocnika z urzędu G. W. w dniu 26 września 2014 r. (a nie jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu w dniu 10 października 2014 r.), co było jednoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej. Powyższe wynika z pisma Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia 6 listopada 2014 r., stanowiącego odpowiedź na wystąpienie Sądu z dnia 28 października 2014 r. odnośnie wskazania daty, w jakiej r. pr. K. R. dowiedziała się o wyznaczeniu jej osoby pełnomocnikiem z urzędu w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1374/14 (z akt sprawy wynikało jedynie, że stosowna informacja została przesłana r.pr. K. R. pismem z dnia 3 września 2014 r.). Przyjmując, że pełnomocnik powzięła wiadomość o udzieleniu pełnomocnictwa w dniu 26 września 2014 r., Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zakończył swój bieg w dniu 3 października 2014 r. Jednakże pełnomocnik z wnioskiem takim wystąpiła dopiero w dniu 16 października 2014 r., tym samym uchybiła ustawowemu terminowi. Zdaniem Sądu, ustalenia tego nie zmienia fakt, że z aktami sprawy pełnomocnik zapoznała się w siedzibie Sądu dopiero w dniu 13 października 2014 r. (a nie jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu w dniu 14 października 2014 r.). Skoro strona skarżąca przyczynę uchybienia terminu upatruje w konieczności ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, co nastąpiło w dniu 26 września 2014 r., to termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie może być liczony od dnia przeglądania akt sprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nastąpiło to po upływie 7 dni od dnia ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie uprawdopodabnia, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez winy skarżącej. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie podlega bowiem przymusowi adwokackiemu (radcowskiemu) i jego skuteczne wniesienie nie jest uzależnione od korzystania strony z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca stawiła się osobiście na rozprawie (podczas której została pouczona o terminie złożenia wniosku o uzasadnienie) i w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia dokonała innej czynności – tj. osobiście w siedzibie Sądu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na obrazie art. 88 i art. 87 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pomimo iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, jak również błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca zrozumiała pouczenie Sądu, pomimo iż jest osobą życiowo nieporadną, schorowaną i nie posiada wiedzy prawniczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.). W sprawie niniejszej przepisy powyższe zostały zastosowane w sposób prawidłowy. Złożony przez pełnomocnika skarżącej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia należało odrzucić jako spóźniony. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżąca została dwukrotnie pouczona o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - po raz pierwszy w zawiadomieniu o rozprawie, a następnie ustnie podczas rozprawy przez przewodniczącego składu orzekającego. Nie ulega wątpliwości, że w terminie zakreślonym w art. 141 § 2 P.p.s.a. skarżąca nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 29 lipca 2014 r. Wystąpiła natomiast o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając kwestię dochowania terminu przez pełnomocnika strony, należy wskazać, iż ustanie przeszkody do spełnienia terminowej czynności procesowej, w tym przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach prawa pomocy, dowiedział się, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu (tak też NSA m.in. w postanowieniu z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 843/10, LEX nr 743932). Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 września 2014 r. radca prawny K. R. została powiadomiona o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem dla G. W. w niniejszej sprawie. Zatem jak słusznie stwierdził Sąd I instancji przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynoszącego – zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. – 7 dni, ustała z dniem, w którym pełnomocnik miał możliwość sporządzenia wniosku, nie później jednakże niż 7 dni od dnia wyznaczenia go do występowania w sprawie. Oznacza to, że przyczyna uchybienia w niniejszej sprawie ustąpiła najpóźniej z dniem 3 października 2014 r., zaś termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu upłynął z dniem 10 października 2014 r. Strona natomiast przedmiotowe żądanie o przywrócenie terminu wniosła do sądu w dniu 16 października 2014 r. W konsekwencji powyższego, zasadnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, został odrzucony jako spóźniony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.