I SA/Wa 997/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-06

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Magdalena Durzyńska, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego do rozpoznania wniosku w określonym terminie, sąd powinien wymierzyć organowi grzywnę, stwierdzić rażące naruszenie prawa i zasądzić zwrot kosztów postępowania?
Ratio decidendi
W przypadku niewykonania przez organ wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego do rozpoznania wniosku w określonym terminie, sąd powinien wymierzyć organowi grzywnę na podstawie art. 154 § 1 PPSA. Niewykonywanie wyroków sądów przez organy władzy publicznej nie może być tolerowane i podważa zaufanie do tych organów. Grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatna do wielkości przekroczenia terminu. Ponadto, sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, jeśli przekroczenie terminu jest znaczące (ponad rok), a okoliczności faktyczne i prawne nie budzą wątpliwości.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli do WSA w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. za niewykonanie wyroku WSA z dnia 19.02.2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 476/12, który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt. Pomimo upływu terminu i wezwań, organ nie rozpoznał wniosku. Prezydent W. argumentował koniecznością zabezpieczenia środków i sporządzeniem operatu szacunkowego. Wskazano również na wcześniejsze postępowanie w tej sprawie zakończone wymierzeniem grzywny.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 zł, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu, zasądził od Prezydenta W. na rzecz H. M. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz zasądził od Prezydenta W. na rzecz innych skarżących kwotę 831 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg [...] w przedmiocie wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.02.2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 476/12 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz H. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz [...] solidarnie kwotę 831 (osiemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...]. skargą z [...] stycznia 2014 r. oraz [...] skargą z dnia [...] maja 2014 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 476/12. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...], pochodzącą z nieruchomości oznaczonej, jako [..] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż pomimo zapadnięcia wyroku Sądu z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 476/12 oraz upływu terminu wyznaczonego tym wyrokiem – dwumiesięcznego terminu na rozpoznanie wniosku, organ nie rozstrzygnął sprawy, mimo iż brak jest jakichkolwiek przeszkód natury prawnej i faktycznej, do zakończenia postępowania toczącego się od ponad 20 lat. Ponadto skarżący podali, że pismem z dnia 10 września 2013 r. bezskutecznie wezwano Prezydenta W. do załatwienia sprawy. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania, objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem reguluje obecnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 15 lipca 2013 r. poinformował strony postępowania, że z uwagi na konieczność zabezpieczenia środków pieniężnych nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w ww. wyroku. Jednocześnie organ nadmienił, że w przedmiotowej sprawie w dniu [...] grudnia 2013 r. sporządzony został operat szacujący wartość przedmiotowej nieruchomości, oraz, że obecnie podejmowane są czynności mające na celu zabezpieczenie środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania. Poinformowano również, że na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn.. akt I SAB/Wa 476/12, skargę złożył wcześniej A. R. W wyniku rozpatrzenia tej skargi WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn.. akt I SA/Wa 2855/13 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 zł. Wskazano również, iż akta postępowania nie zostały do dnia dzisiejszego zwrócone organowi. Na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. pełnomocnik Prezydenta W. złożył do akt sprawy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], którą rozpatrzono wniosek z dnia 22 listopada 1993 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...], pochodzącą z nieruchomości oznaczonej jako "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi W.. grzywny. Przede wszystkim wskazać należy, że skarga w niniejszej sprawie złożona została w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - powoływana dalej jako "ppsa". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przy czym wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny, o której mowa w tym przepisie, ma miejsce zarówno wówczas, gdy organ ten w ogóle nie wykonał orzeczenia sądowego, jak również wówczas, gdy wprawdzie orzeczenie to wykonał, ale uczynił to z przekroczeniem wyznaczonego terminu i po wniesieniu skargi - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 154 § 3 ppsa wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 476/12, zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżącego o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...], pochodzącą z nieruchomości oznaczonej jako "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Urzędu W. w dniu 13 maja 2013 r. (prezentata organu). Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi przez A. R. z 26 września 2013 r., i kolejnych skarg – H. M. z dnia 28 stycznia 2014 r. oraz H. S. i innych skarżących (wskazanych w sentencji niniejszego orzeczenia) z dnia 12 maja 2014 r. - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie wykonał nałożonego wyrokiem Sądu zobowiązania do zakończenia sprawy. Dopiero na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. Sąd powziął wiadomość, o wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], którą rozpatrzono wniosek z dnia 22 listopada 1993 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...], pochodzącą z nieruchomości oznaczonej jako "[...]". Skoro zaś Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 19 lutego 2013 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 500 (pięćset) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z ponad rocznym przekroczeniem terminu wyznaczonego przez Sąd, bezczynność organu po wyroku z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 476/12 miała charakter rażącego naruszenia prawa. Ponadto, okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie budzą uzasadnionych wątpliwości, co wyczerpuje przesłanki zastosowania przez Sąd powyższego przepisu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło