II SA/Wa 1978/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-18
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych jest uzasadnione w sytuacji, gdy osoba posiadała pozwolenie wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy o broni i amunicji, a obecnie nie legitymuje się licencją właściwego polskiego związku sportowego?Ratio decidendi
Pozwolenie na broń palną do celów sportowych może zostać cofnięte, jeżeli ustały okoliczności, które stanowiły podstawę do jego wydania. Posiadacze pozwoleń wydanych na podstawie przepisów sprzed nowelizacji ustawy o broni i amunicji podlegają nowym regulacjom, w tym wymogowi posiadania aktualnej licencji właściwego polskiego związku sportowego oraz kwalifikacji sportowych, potwierdzonych stosownym dokumentem. Brak tych dokumentów, mimo posiadania pozwolenia wydanego w przeszłości, stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący J. K. posiadał pozwolenie na broń palną do celów sportowych wydane w 1996 r. na podstawie przepisów obowiązujących wówczas. Po nowelizacji ustawy o broni i amunicji, organy Policji uznały, że ustały przesłanki do posiadania pozwolenia, ponieważ skarżący nie posiadał aktualnej licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (PZSS) ani patentu strzeleckiego, mimo że nadal uprawiał strzelectwo sportowe w ramach klubu niezrzeszonego w PZSS. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że jego pozwolenie jest ważne na podstawie przepisów przejściowych i że posiadał kwalifikacje potwierdzone egzaminem przed Policją w przeszłości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Sławomir Fularski Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych – oddala skargę –
Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 3 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) w zw. z art. 268a k.p.a., cofnął skarżącemu J. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych. W uzasadnieniu podał, że ustały okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na broń, bowiem w przypadku skarżącego nie zachodzi jedna z ważnych przyczyn, dla których pozwolenie na broń powinno jej być zachowane (art. 10 ust 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji), tj. nie posiada on aktualnej licencji właściwego polskiego związku sportowego uprawniającej do udziału we współzawodnictwie w strzelectwie sportowym.
W odwołaniu z dnia [...] lipca 2014 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że art. 52 znowelizowanej ustawy o broni i amunicji zachował ważność pozwoleń i legitymacji, które zostały wydane na podstawie przepisów ustawy obowiązującej w czasie, gdy otrzymał pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej, tj. w 1996r. na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Zatem skoro pozwolenie na broń uzyskał do celów sportowych w 1996 r., to po dziś dzień jest ono ważne. Przyznał jednocześnie, że nie posiada ważnej licencji PZSS, natomiast uprawia strzelectwo sportowe jako członek [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" uczestnicząc w zawodach organizowanych przez ten klub, jak i w międzyklubowych zawodach sportowych. W związku z tym, iż jest członkiem klubu od blisko 20 lat, ocenił swoje doświadczenie w zakresie posługiwania się bronią jako bardzo znaczne, a co więcej, jako bardzo młody człowiek czynnie uprawiał sport związany ze strzelectwem uczestnicząc m. in. w zawodach biatlonowych Ponadto wskazał, iż jest obywatelem, który nigdy nie popełnił jakiegokolwiek czynu zabronionego, nigdy też nie użył posiadanej broni do celów innych niż sportowe, zatem nie stanowi zagrożenia dla obowiązującego porządku prawnego. W dalszej części wskazał, iż klub, którego jest członkiem, nie jest zrzeszony w PZSS, jednakże jest klubem sportowym W tej sytuacji trudno jest wywodzić – z braku posiadania licencji – ważny interes publiczny Podkreślił również, iż decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy art. 32 pkt 2 i art 58 ust 1 Konstytucji, iż każdemu zapewnia się wolność stowarzyszania się. Poprzez brak przynależności do PZSS ustawa ogranicza uprawianie sportu zawodniczo wyłącznie do PZSS – stowarzyszenia, które i tak przy organizacji zawodów opiera się o działające odrębnie kluby. Jest to zinstytucjonalizowana dyskryminacja. Dalej stwierdził, że w toku postępowania wskazał, iż podda się woli ustawodawcy i podejmie działania zmierzające do uzyskania licencji PZSS, jednakże jest to kwestia minimum 6 miesięcy i łączy się z szeregiem wcale niemałych opłat na rzecz tego związku, a w jego przypadku polega to na powtarzaniu drogi, którą już przebył około 20 lat temu, bowiem musi uzyskać w pierwszej kolejności patent strzelecki Wyznaczony zatem przez organ pierwszej instancji 14 dniowy termin na zrealizowanie tych czynności uważa za absurdalny i niemożliwy do spełnienia. Ustawa ponadto nie określa w jakim czasie miałby uzyskać wymagane dokumenty. Niezależnie od powyższego nie przewiduje też tego, że wypadku braku licencji sportowej osoby, które przed zmiana ustawy uzyskały pozwolenie na broń sportową (a nie posiadały licencji PZSS), takową licencją muszą uzyskać.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu – powołując opisany powyżej stan faktyczny – podał, że z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji wynika, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń. jeżeli ustały okoliczności, które stanowiły podstawę do jego wydania, zaś oceny, czy zaistniały przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. To, iż danej osobie zostało wydane pozwolenie na broń pod rządami przepisów ustawy o broni, amunicji i materiałach wybuchowych z 1961 r. bądź na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w innym brzmieniu niż obecne nie oznacza, że osoby takie są zwolnione z przestrzegania aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących uprawiania strzelectwa sportowego. Osoba, której wydano pozwolenie na broń obowiązana jest przestrzegać przepisów obowiązujących w czasie całego okresu posiadania takiego pozwolenia. Tak więc, jeśli zmieniają się przepisy regulujące przesłanki cofania pozwolenia na broń, to zmiany te mają zastosowanie do wszystkich osób posiadających pozwolenie na broń. Zatem w stosunku do postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń, postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń jest odrębnym postępowaniem prowadzonym w nowej sprawie, w którym analiza wydanego w I996 r. przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia jest tylko elementem rozważań mających przynieść efekt w postaci decyzji .administracyjnej kończącej nową, odrębną sprawę (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r. Sygn. akt II OSK 1682/10 – LEX nr 1151996). Dalej stwierdził, że jakkolwiek faktycznie w uzasadnieniu decyzji przyznającej skarżącemu w 1996r. pozwolenie na broń do celów sportowych nie wskazano wprost, iż wydanie mu pozwolenia było możliwe m.in. ze względu na posiadanie przez niego licencji, to organ Policji wyjaśniając przesłanki rozstrzygnięcia wskazał, że przedstawione przez stronę w podaniu okoliczności faktyczne, uzasadniają potrzebę posiadania broni sportowej. Przynależność do klubu sportowego oraz zdanie egzaminu z przepisów dotyczących brom sportowej daje podstawę do wydania pozytywnej decyzji administracyjnej. Natomiast w marcu 2011 r. zaczęły obowiązywać nowe, znowelizowane ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 195) przepisy ustawy o broni i amunicji. I tak, od dnia 10 marca 2011 r. zgodnie z art 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576), za ważną przyczynę posiadania broni do celów sportowych uważa się w szczególności: udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego. Wskazany przepis ustawy uzależnia zatem uprawianie sportów o charakterze strzeleckim od posiadania odpowiednich kwalifikacji. potwierdzonych stosownym dokumentem. wydanym po przeprowadzeniu przez polski związek sportowy egzaminu oraz przestrzegania obowiązujących w tym sporcie zasad bezpieczeństwa (art. 10b ust. 1) oraz licencji zawodnika wydanej przez ten związek (art. 10 ust 3). Określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 3 i art. 10b ustawy o broni i amunicji oraz w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie zasady uprawiania sportów strzeleckich stanowiły dla PZSS podstawę prawną do uchwalenia Regulaminu przyznawania i pozbawiania licencji zawodniczych uprawniających do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym w dyscyplinach wchodzących w skład sportu strzeleckiego i określenia w nim zarówno minimalnych wymogów stawianych uprawiającym sport strzelecki, jak również zasad i trybu przyznawania oraz pozbawiania licencji zawodnika. Zgodnie z tym regulaminem, ważne są tylko te licencje zawodnicze, które wydane są na dany rok kalendarzowy. Zgodnie bowiem z przywołanym wyżej art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r o sporcie, to PZSS ma wyłączne prawo do ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez siebie, a uprawnienia PZSS otrzymał mocą ustawy, którego regulacjom podlegają także organy Policji. W sytuacji zatem, gdy nastąpiła zmiana regulacji prawnych odnośnie sposobu uzyskiwania licencji związku sportowego i ich ważności, te nowe uregulowania należy odnosić do uprawnień wcześniej nabytych, tj. wcześniejsze uprawnienia należy badać przez pryzmat aktualnych regulacji prawnych. W związku z powyższym przepis art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji stwarza dla organu Policji, działającego w ramach uznania administracyjnego, możliwość cofnięcia przyznanego wcześniej stronie uprawnienia do posiadania broni w sytuacji spełnienia przesłanki tym przepisem określonej. W rozpoznawanej sprawie, dla zachowania nabytego przez skarżącego prawa pozwolenia na broń sportową niezbędne było udokumentowanie, iż posiada on odpowiednie kwalifikacje sportowe, o których mowa w art. 10b ustawy oraz przedstawienie aktualnej (ważnej) licencji właściwego polskiego związku sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego, która potwierdzałaby, iż w jej przypadku nadal zachodzą ważne przyczyny posiadania broni. Wszczynając postępowanie w dniu 25 kwietnia 2014 r. organ Policji wystąpił do niego o przedstawienie wymaganych dokumentów wyznaczając 14 – dniowy termin (k.31), zaś skarżący w piśmie z dnia 6 maja 2014 r. poinformował, iż rozważa możliwość ubiegania się o licencję zawodniczą i wniósł o zawieszenie postępowania na czas konieczny do uzyskania licencji, czyli około 3 miesięcy. Natomiast Komendant Wojewódzki Policji w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. odmówił zawieszenia postępowania wskazując, iż jest ono nieuzasadnione, zaś ostatecznie skarżący wymaganych dokumentów nie przedstawił do czasu wydania decyzji organu pierwszej instancji i nie poinformował też organu, jakie podjął czynności, by otrzymać wymagane dokumenty, podobnie jak i w odwołaniu nie wyjaśnił powyższej kwestii. Bezsporne jest zatem, iż obecnie skarżący nie posiada nawet kwalifikacji niezbędnych do uprawiania sportów strzeleckich, czego nie zmienia zdany w 1996 r. egzamin, bowiem przepis art. 10b jest jednoznaczny, a ponadto nie posiada aktualnej licencji właściwego polskiego związku sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego, do czego przyznawano i przyznaje się prywatną broń. Są to zatem okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że w przypadku skarżącego ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do przyznania mu pozwolenia na broń do celów sportowych, Wprawdzie uprawia on – jak wskazuje – strzelectwo sportowe jako członek [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" oraz uczestniczy w zawodach organizowanych przez ten klub, jak i zawodach międzyklubowych, jednakże klub ten nie jest zrzeszony w PZSS. Nie jest to zatem strzelectwo sportowe w ramach PZSS, mające charakter współzawodnictwa sportowego, lecz poza jego strukturami, a więc o charakterze rekreacyjnym. Strzelectwo organizowane w ramach PZSS ma charakter współzawodnictwa sportowego, którego reguły określone są m. in. w regulaminach przyznawania i pozbawiania licencji zawodniczych, licencji uprawniających kluby do udziału we współzawodnictwie w sporcie strzeleckim, regulaminach zawodów, itp. I tylko uprawianie takiego strzelectwa stanowi ważną przyczynę posiadania broni do idów sportowych. Ustawodawca wskazał bowiem wprost jako ważną przyczynę posiadania broni do celów sportowych, właśnie posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b oraz licencji właściwego związku sportowego. Natomiast skarżący będąc członkiem [...] "[...]" niezrzeszonego w PZSS, ma możliwość brania udziału jedynie w zawodach organizowanych przez ten podmiot, co może odbywać się z użyciem broni będącej na jego wyposażeniu. Ponadto zachowując mocą art. 52 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji ważność "starych" pozwoleń, poddał ich posiadaczy nowym rozwiązaniom prawnym, także obowiązkom. Ponieważ skarżący bronią do tych celów z przyczyn formalnych dysponować już nie może, bowiem nie spełnia wymogów określonych przez ustawodawcę (brak licencji zawodniczej, a nawet patentu strzeleckiego) stwierdzono, iż ustały okoliczności faktyczne, które zdecydowały o przyznaniu jemu pozwolenia na broń sportową, a więc przeznaczoną do tych celów. A skoro nie może, a nawet do tej pory nie podjął działań, by ten stan zmienić, w interesie społecznym nie leży zachowanie stronie tego pozwolenia, bowiem racją tego interesu jest, aby pozwoleń na broń nie było więcej, niż to wynika z potrzeb uzasadnionych celem, do którego broń ma być używana, nawet jeśli ze strony skarżącego nie istnieje żadne zagrożenie z tytułu posiadania broni dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Niewątpliwie niecelowym jednak byłoby pozostawienie mu prawa do broni w sytuacji, gdy nie może jej używać do celu, w jakim uzyskał na nią pozwolenie i nie byłoby to korzystne z punktu widzenia pewności obrotu prawnego oraz celowości istniejącej reglamentacji administracyjnej dotyczącej dostępu do broni. Należy podzielić pogląd skarżącego, że każdy powinien mieć swobodę w wyborze klubu czy organizacji strzeleckiej, jednakże dokonując takiego swobodnego wyboru należy mieć na uwadze, czy wybrany klub lub organizacja pozwoli na uprawianie strzelectwa w interesujący daną osobę sposób Zatem w zależności od preferencji, można je uprawiać rekreacyjnie bądź zawodniczo, lecz formy implikują różnice w zakresie wymogów, które należy spełnić (np. zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy jest obowiązany do uzyskania orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczne uczestnictwo w tym współzawodnictwie – art 37 ust 1 ustawy o sporcie), a także w zakresie dostępu do broni (klubowa lub prywatna). Znajduje to odzwierciedlenie w treści art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy. Z przedstawionych wyżej powodów trudno wnioskować, że odrębnie należałoby traktować osoby, które takie pozwolenie uzyskały w przeszłości. Nie znajdują również uzasadnienia zarzut skarżącego dotyczący naruszenia Konstytucji RP, bowiem to nie organy Policji, a ustawodawca ustala wymagania, jakie muszą spełniać osoby posiadające pozwolenie na broń lub się o nią ubiegające. Stosowanie się zaś do wymogów ustawy jest obowiązkiem organów administracji, co w żadnym razie nie narusza Konstytucji RP, gdyż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich i nie podlega konstytucyjnej ochronie Jest to bowiem uprawnienie ścisłe reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na bron i jej posiadania, winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może zaś być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania wyjaśniono, iż zgodnie z dyspozycją art 105 § 1 k.p.a., postępowanie umarza się jeśli z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części Tymczasem w rozpoznawanej sprawie umorzenie nie jest możliwe, bowiem istnieje jej przedmiot – pozwolenie na broń określonego podmiotu, co do którego należy orzec merytorycznie, skoro organ I instancji wskazał przesłanki materialnoprawne uzasadniające jego zdaniem cofnięcie pozwolenia. Postępowania nie można umorzyć także na podstawie art. 105 § 2 k.p.a., bowiem toczy się ono z urzędu, a nie na wniosek strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, zarzucając naruszenie m.in. art. 1, art. 10 ust. 3 pkt. 3, art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.], § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241) oraz art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 155 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny i argumenty z odwołania – podał, że sam fakt nie posiadania przez niego patentu i licencji strzeleckiej PZSS, w żaden sposób nie wspiera argumentu, iż nie posiada on kwalifikacji do uprawiania strzelectwa sportowego oraz do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym, bowiem w przeszłości zdał przed organami policji egzamin, którego wynik potwierdził posiadane przez niego kwalifikacje sportowe. Organ przemilczał fakt, że obowiązujący aktualnie stan prawny nadal zezwala na przeprowadzanie takiego egzaminu przez organy policji i zezwala na taką formę potwierdzania posiadanych kwalifikacji sportowych przez osoby ubiegające się o pozwolenie na posiadanie broni sportowej. Ponadto bierze on czynny udział we współzawodnictwie sportowym, ale nie w ramach PZSS, lecz w ramach Narodowej Federacji Strzeleckiej, [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" i do udziału w tym współzawodnictwie nie jest wymagane posiadanie licencji PZSS. Stwierdził również, że wskazany wyrok NSA dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego i prawnego, zaś licencja PZSS jest jedynie dokumentem potwierdzającym prawo do uczestnictwa w rywalizacji, we współzawodnictwie w ramach Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego i uzyskuje się ją bez jakiegokolwiek egzaminu, po uiszczeniu opłat na rzecz PZSS, a następnie wystarczy jedynie 4 razy w roku przyjechać na strzelnicę, uiścić opłatę startową i faktycznie strzelić w kierunku kulochwytu na strzelnicy pod nadzorem trenera, instruktora lub sędziego. Faktycznie jednak PZSS ma wyłączne prawo do ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez siebie, ale w stosunku dla członków własnego stowarzyszenia. Ponadto skoro fakt potwierdzenia jego kwalifikacji sportowych przez organ policji w wyniku przeprowadzonego stosownego egzaminu nie ma dla organu żadnego znaczenia, to organ kwestionuje wartość merytoryczną egzaminu prowadzonego zgodnie z treścią art. 16 ustawy o broni i amunicji, a tym samym wartość dowodową i prawną wymienionej normy . Nadto organ lekceważy obowiązujący stan prawny, bowiem nie tylko nie rozumie, że współzawodnictwo sportowe jest realizowane na wielu płaszczyznach i nie tylko w ramach PZSS – ale lekceważy – naruszając normy kodeksu postępowania administracyjnego, wartość dowodową argumentów przedstawionych w sprawie, bowiem w odwołaniu wskazano precyzyjnie przesłanki, które w jego ocenie wskazywały na błędną decyzję organu I instancji. W świetle ustawy o broni i amunicji, albo patent strzelecki albo pozytywnie zdany egzamin przed organami policji decyduje i rozstrzyga, czy strona posiada kwalifikacje do uzyskania pozwolenia na broń, zaś organ jednostronnie uznał, że brak patentu oraz licencji PZSS dowodzi braku zaangażowania w zawodnicze uprawianie sportu strzeleckiego, a nie wyniki, zaangażowanie, liczba startów w zawodach strzeleckich, kwalifikacje instruktorskie lub trenerskie, czynny udział w treningach strzeleckich w macierzystym stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim. Faktycznie art. 10 ust. 3 pkt. 3 ustawy wskazuje, że: m.in. szczególną okoliczność uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest posiadanie przez wnioskodawcę patentu strzeleckiego PZSS, który to potwierdza kwalifikacje wymagane przy posiadaniu broni sportowej, a nie, że – jak twierdzi organ – te kwalifikacje ma potwierdzać licencja strzelecka PZSS, ale zapis art. 10 dotyczy osób ubiegających się o pozwolenie na posiadanie broni. Ustawa nie wprowadziła zasady obowiązkowej weryfikacji dotychczas wydanych pozwoleń, nie określiła nawet jakiegoś hipotetycznego terminu vacatio legis w tym zakresie. Ponadto ma on ważną przyczynę dalszego posiadania broni palnej sportowej, bowiem jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim, czynnie uprawia strzelectwo sportowe według regulaminów i zasad określonych przez wyżej wymienione stowarzyszenie, legalnie posiada broń sportową, a organ Policji w przeszłości zweryfikował jego wiedzę i kompetencję w zakresie posiadanych kwalifikacji sportowych, chociaż neguje te kwalifikacje w chwili obecnej. W dalszej części podał, że działania organów policji prowadzą do naruszenia poniższych norm prawnych: 1) art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. nr 127 poz. 857 z 2010 r. ze zm.), który stanowi, że sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. 2) art. 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego, 3) art.. 7 pkt. 3 cytowanej ustawy który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. 4) art. 13 wyżej wymienionej ustawy, który stanowi, że polski związek sportowy ma wyłączne prawo do a) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie, b) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez PZSS, c) powoływania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata i Europy, d) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych. Przedmiotowe zapisy stanowią, że każdy ma prawo uprawiać określoną dyscyplinę sportu bez konieczności zrzeszenia się w ramach jakiegoś Polskiego Związku Sportowego , w tym przypadku PZSS. Dopuszczone jest działanie klubów sportowych poza strukturami PZSS, a Polski Związek Strzelectwa Sportowego nie posiada monopolu na prowadzenie działalności sportowej. Każde stowarzyszenie sportowe ma prawo do organizacji działalności sportowej, ustalania własnych reguł działalności, własnych regulaminów sportowych. Zatem działania organów policji prowadzą do naruszenia art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. nr 79 poz. 855 z 2001 r. ze zm.) W dalszej części wskazał na procedurę uzyskania licencji PZSS i przysługujące uprawnienia, a następnie skonstatował, że zgodnie z art. 12 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych, organizacji społeczno – zawodowych rolników, stowarzyszeń, ruchów obywatelskich, innych dobrowolnych zrzeszeń oraz fundacji. Zgodnie zaś z art. 31 Konstytucji RP nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje, a ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast ustawa o broni i amunicji nie wprowadza zasady, że pozwolenie na broń mogą jedynie uzyskać członkowie PZSS, a faktycznie do takiej modyfikacji ustawy prowadzi działalność organów Policji. Zgodnie z art. 32 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne i nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, a w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z dyskryminacją ze strony organów Policji. W dalszej części wskazał, że zgodnie z art. 16 ustawy o broni i amunicji osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń, jest obowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Od tego egzaminu zwolnieni są funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, funkcjonariusze lub pracownicy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierze zawodowi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, członkowie Polskiego Związku Łowieckiego – w zakresie broni myśliwskiej, oraz członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadający licencję zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego – w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to wprost, że członkowie PZSS posiadający patent strzelecki i licencję uprawniającą ich do startów w zawodach PZSS, są zwolnieni z egzaminu przed organami policji. Jednak pozostałe osoby uprawiające strzelectwo sportowe nie mają zamknięty dostęp do posiadania broni sportowej, ponieważ nadal obowiązuje Rozporządzenie MSWiA z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19 poz. 241). Zgodnie z przedmiotowym aktem prawnym organ policji może przeprowadzić egzamin dla osób ubiegających się o uzyskanie pozwolenia na posiadanie broni, a tym samym potwierdzić, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie pozwolenia na posiadanie broni sportowej posiada dostateczną wiedzę na temat znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią. Oznacza to, że katalog ważnych przyczyn posiadania broni wymieniony w ustawie nie jest katalogiem zamkniętym i jedynie obowiązującym.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie stwierdzić należy, że w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw oraz wolności obywatelskich, a – wręcz przeciwnie – przywilej ten stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Zatem jeśli stanowi to wyjątek od reguły, zauważyć należy, że przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny i wykładnia przepisów ustawy o broni i amunicji powinna zmierzać w kierunku zawężającym, zamiast rozszerzającym.
W dalszej części wskazać należy, że stosownie do treści art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Innymi słowy mówiąc, wskazany przepis daje możliwość organowi Policji, działającemu w ramach uznania administracyjnego, cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku ustania okoliczności stanowiących podstawę wydania pozwolenia, zaś uznaniowy charakter decyzji nakłada jednocześnie na organ obowiązek wyczerpującego uzasadnienia swojego stanowiska. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1 ustawy, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni i pozwolenie na broń wydaje się w szczególności m.in. w celach sportowych (ust. 2 pkt 4 tegoż przepisu). Z kolei według art. 10 ust. 3 pkt 3) ustawy, za ważną przyczynę, o której mowa w ust.1 uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b, oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego – dla pozwolenia na broń do celów sportowych. W myśl zaś art. 10b ust. 1 ustawy, uprawianie sportów o charakterze strzeleckim wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych stosownym dokumentem oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tych sportach, a – jak stanowi ust. 3 tegoż przepisu – dokument, o którym mowa w ust. 1, potwierdza posiadanie kwalifikacji niezbędnych do ubiegania się o wydanie pozwolenia na broń do celów sportowych. Zatem niezbędnym warunkiem w chwili obecnej, tj. według aktualnego stanu prawnego, do uprawiania strzelectwa sportowego, jest legitymowanie się patentem strzeleckim oraz licencją PZSS.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący J. K. otrzymał pozwolenie na broń palną sportową w celu uprawiania strzelectwa sportowego, w 1996 r. po zdaniu stosownych egzaminów przed organami Policji, natomiast obecnie i co jest bezsporne, nie legitymuje się on ani wspomnianym już wyżej patentem, ani też licencją PZSS uprawniającą do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym, chociaż spełnia inne przesłanki konieczne do posiadania pozwolenia na broń palną do celów sportowych.
Odnosząc się zaś do treści art. 52 wskazanej już wyżej ustawy, według której zachowują ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, to stwierdzić należy, że zapis ten oznacza, iż ustawodawca zagwarantował osobom, które uzyskały takie pozwolenia, na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, prawo do legalnego posługiwania się posiadaną bronią, nabytą na podstawie tego pozwolenia. Natomiast gwarancja ta nie oznacza, że osoby te nie są związane regulacjami wynikającymi z przepisów obecnie obowiązującej ustawy. Przyjęcie, że posiadaczy "starych" pozwoleń nie dotyczy powyższy obowiązek prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby sprzeczne z celem nowej ustawy, która charakteryzuje się zaostrzonymi wymaganiami do uzyskania pozwoleń na broń. Natomiast celem bardziej rygorystycznych przepisów jest zwiększenie kontroli nad posiadaną bronią i skład Sądu w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela tezy wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1086/06 (publ. LEX nr 298189). Zatem rację należy przyznać organowi, że w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana regulacji prawnych odnośnie sposobu uzyskiwania licencji zawodniczych i ich ważności, to te nowe uregulowania należy również odnosić do uprawnień nabytych wcześniej. Stąd też wcześniejsze uprawnienia podlegają kontroli przez pryzmat aktualnych regulacji prawnych.
W sposób zbieżny z powyższym wypowiedział się również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt P 10/10 stwierdzając m.in., że pod rządami nowej ustawy o sporcie, nastąpiła likwidacja mechanizmu kontroli decyzji licencyjnych przez sądy administracyjne. Trybunał podkreślił także, iż dawne uregulowania prawne należy stosować jedynie w odniesieniu do spraw, w których postępowanie zostało wszczęte zanim weszła w życie nowa ustawa o sporcie. W związku z powyższym, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie zostało wszczęte w chwili, gdy obowiązywała już nowa ustawa o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 127, poz. 857 ze zm.), organ orzekający miał pełne podstawy do tego, aby badać sprawę z uwzględnieniem zapisów regulaminu przyznawania i pozbawiania licencji zawodniczych, uprawniających do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym w dyscyplinach wchodzących w skład sportu strzeleckiego, wydanego przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego, działającego na podstawie tejże ustawy. Aktualnie obowiązująca ustawa o broni i amunicji, w art. 10b, odsyła bowiem do obowiązującej ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie i do zawartych w niej regulacji odnośnie polskiego związku sportowego.
Skoro zatem, zgodnie z przedstawionym już wyżej stanem prawnym, wymagane są stosowne dokumenty potwierdzające fakt uprawiania sportu strzeleckiego, to obowiązkowi przedstawienia tych dokumentów podlega również osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane na podstawie przepisów wcześniej obowiązującej ustawy. Natomiast niedopełnienie tego obowiązku może skutkować, również dla tych osób, uznaniem organu o ustaniu okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń dla celów sportowych.
Dodać w tym miejscu należy, że skarżący pomimo sygnalizacji dokonanej przez organ Policji w dniu 25 kwietnia 2014 r. i następnie w dniu 9 maja 2014 r., nie przedstawił wymaganego licencji PZSS, ani też nie poinformował o przyczynach takiego stanu rzeczy oraz nie podał, czy podjął stosowne czynności w celu ich uzyskania. Zatem okoliczność zakreślenia skarżącemu krótkiego terminu do przedłożenia licencji PZSS, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z tego mianowicie powodu, że owa okoliczność miałaby znaczenie lecz jedynie w sytuacji, gdyby skarżący miał zamiar cokolwiek w tej sprawie uczynić, zaś brak informacji z jego strony co do powyższej kwestii i to do czasu wydania decyzji zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, czyni ów zarzut za nietrafiony.
Wskazać w tym miejscu również należy, że racjonalny ustawodawca, zachowując mocą art. 52 ustawy ważność dotychczasowych pozwoleń na broń (uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów), objął je zarazem wynikającymi z tej ustawy obowiązkami. Nowelizacja ustawy o broni i amunicji, która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. uzależniła uprawianie sportów o charakterze strzeleckim od posiadania odpowiednich kwalifikacji, potwierdzonych stosownym dokumentem, wydanym po przeprowadzeniu przez PZSS egzaminu, od przestrzegania obowiązujących w tym sporcie zasad bezpieczeństwa (art. 10b ust. 1 ustawy), a ponadto od uzyskania licencji zawodnika, wydanej przez ten związek. Dotyczy to wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń do celów sportowych, niezależnie od tego, od kiedy je posiadają i nie ma to żadnego związku z terminowością pozwoleń i prawami nabytymi, bowiem stosownie do treści art. 9 ust. 6 ustawy, pozwolenia na broń, zatem także pozwolenia wydane przed jej wejściem w życie, są bezterminowe.
Rację w tym miejscu należy przyznać organowi, że chcąc dalej realizować cel, tj. strzelanie w ramach współzawodnictwa sportowego, dla celów którego skarżący uzyskał pozwolenie, winien się on legitymować dokumentami potwierdzającymi, iż ma kwalifikacje niezbędne do uprawiania strzelectwa sportowego, tj. patent, o którym mowa w art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji, a także bierze udział we współzawodnictwie sportowym, co potwierdza to aktualna licencja PZSS. Natomiast w czasie, kiedy skarżący uzyskał pozwolenie na broń palną sportową, w ogóle nie obowiązywały patenty strzeleckie, a wydane później, zgodnie z przepisami art. 5 nieobowiązującej już ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o kulturze fizycznej oraz ustawy o żegludze śródlądowej (Dz. U. Nr 85, poz. 726 ze zm.), zachowywały ważność do czasu ich wygaśnięcia, ale nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2005 r. Zgodnie zaś z art. 78 również nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 ze zm.), z dniem 31 grudnia 2006 r. utraciły ważność licencje wydane na podstawie ustawy o kulturze fizycznej. Tym samym więc, nawet gdyby skarżący posiadał wydany w 2006 r. patent, czy licencję, to dokument ten utracił ważność w dniu 31 grudnia 2006 r. Dodać w tym miejscu należy, że licencja strzelecka potwierdza, że dana osoba faktycznie uprawia strzelectwo w ramach rywalizacji sportowej, organizowanej przez PZSS, a nie tylko rekreacyjnie strzela z broni w ramach okazjonalnych spotkań towarzyskich, czy podczas lokalnych imprez kulturalnych. Uzyskanie licencji wymaga bowiem spełnienia określonych warunków, w tym uczestnictwa w ciągu roku w minimalnej, wskazanej przez PZSS, liczbie zawodów sportowych. Stąd też jej brak oznacza, że posiadacz broni sportowej nie spełnia warunków, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustaw o broni i amunicji.
Powyższe analiza w pełni uzasadnia – zdaniem Sądu – wydaną przez organy Policji decyzję w oparciu o przepis prawa, o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, bowiem organ właściwie uznał, iż skarżący powinien legitymować się dokumentami potwierdzającymi, że nadal uprawia zawodniczo strzelectwo sportowe, bowiem sama przynależność do stowarzyszenia sportowego nie może zostać uznana za wystarczającą. Z tego mianowicie powodu, że [...] Towarzystwo Strzeleckie "[...]" nie jest Polskim Związkiem Sportowym, o którym mowa w ustawie o sporcie.
Niezależnie od powyższego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 155 k.p.a., bowiem organy Policji w rozpoznawanej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz dokonały szczegółowej oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w granicach ich swobodnej oceny. Natomiast ostatni z powołanych przepisów, tj. art. 155 k.p.a., dotyczy trybu nadzwyczajnego, który nie stanowił podstawy kwestionowanego rozstrzygnięcia, jak też nie mógł być w sprawie stosowany. Ponadto ocena materiału dowodowego znalazła swoje odzwierciedlenie we wnikliwej, rzetelnej i w pełni wyczerpującej treści uzasadnienia decyzji, stosownie do brzmienia art. 107 § 3 k.p.a.
Dodać również należy, że postępowanie organu nie uzasadnia tezy, aby skarżona decyzja ograniczała prawo skarżącego do wolności zrzeszania się, bowiem organ nie kwestionował jego uprawnienia do członkowstwa w Towarzystwie Strzeleckim "[...]", a stwierdził jedynie, iż fakt tego członkowstwa, w świetle aktualnych regulacji prawnych, nie jest wystarczający dla wykazania posiadania kwalifikacji do uprawiania strzelectwa sportowego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło