V SA/Wa 2801/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania; oddala skargę. Przedmiotem skargi A. Spółki z o.o. w L. jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...].10.2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lipca 2013 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw – A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. złożyła w dniu [...] lipca 2012 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W dniu [...] sierpnia 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło zawiadomienie Prokuratury Okręgowej w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. (sygn. akt [...]) informujące Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. jako pokrzywdzonego o wszczęciu śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa mającego miejsce w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o. przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż 128 000 000 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 271 § 1 i 3 kk i art. 273 kk przy zast. art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. Ze względu na przekazanie przez Prokuraturę Okręgową w S. zawiadomienia w sprawie wszczęcia śledztwa odnośnie podejrzenia popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu środków publicznych za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o., organ I instancji zwrócił się w dniu [...] sierpnia 2012 r. do Marszałka Województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w sprawie spełniania kryteriów wstępnego uznania przez ww. grupę producentów. W powyższym zakresie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR prowadził korespondencję z urzędem Marszałka Województwa [...], kierując m. in. pisma z dnia: [...] października 2012 r., [...] października 2012 r., [...] listopada 2012 r. oraz otrzymując od tegoż organu pisma datowane na dzień: [...] września 2012 r., [...] października 2012 r., [...] października 2012 r. i [...] listopada 2012 r. W dniu [...] września 2012 r. pełnomocnik ARiMR wziął udział w spotkaniu, które miało miejsce w siedzibie Centralnego Biura Śledczego w G., w trakcie którego poinformowano, iż w zakres śledztwa wchodzi uzyskanie przez A. Sp. z o.o. pomocy finansowej w tym środków z budżetu Unii Europejskiej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, a także pomocy finansowej, będącej przedmiotem aktualnie rozpatrywanego wniosku o płatność. Organ I instancji wydał w dniu [...] listopada 2012 r. postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania z urzędu w zakresie wniosku A. Sp. z o.o. w sprawie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu [...] grudnia 2012 r. Od przedmiotowego postanowienia Grupa złożyła w dniu [...] grudnia 2012 r. zażalenie do Prezesa ARiMR, z zachowaniem ustawowego terminu. W dniu [...] stycznia 2013 r. postanowieniem nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...]. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Grupa w dniu [...] marca 2013 r. złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, w wyniku którego w dniu [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postanowienia z urzędu. Strona nie złożyła zażalenia od powyższego rozstrzygnięcia. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. (znak: [...]) uznał Stronę za organizację producentów owoców i warzyw. Strona również w dniu [...] czerwca 2013 r. złożyła do Prezesa ARiMR wniosek o uznanie skargi na postanowienie nr [...]. Następnie w dniu [...] czerwca 2013 r. Grupa złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Prezes ARiMR pismem z dnia [...] lipca 2013 r. poinformował Stronę o braku możliwości uznania skargi. W dniu [...] lipca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał postanowienie nr [...] o odmowie podjęcia zawieszonego postanowienia z urzędu. Od przedmiotowego postanowienia Grupa złożyła w dniu [...] lipca 2013 r. zażalenie do Prezesa ARiMR, z zachowaniem ustawowego terminu. Wskazanym na wstępie postanowieniem Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora OR ARiMR w G. Organ odwoławczy stwierdził, że stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie ustały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania. Zgodnie z art. 97 § 2 Kpa gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Grupa składając wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wskazywała jako jego podstawę fakt, iż Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. (znak: [...]) uznał Stronę za organizację producentów owoców i warzyw oraz to, że nie wszczął postępowania w oparciu o art. 115 ust. 2 oraz art. 114 rozporządzenia nr 543/2011. Ponadto Grupa wskazywała również, iż śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w S., a następnie przez Prokuraturę Apelacyjną w G. nie może stanowić zagadnienia wstępnego oraz nie stanowi wystarczającego dowodu na potwierdzenia uzasadnionego podejrzenia popełnienie oszustwa przez Stronę. Grupa również wskazała, że notatka służbowa z listopada 2012 r. stanowiąca relację ze spotkania odbytego we wrześniu 2012 r. z anonimowym oficerem CBŚ w G. nie stanowi wystarczającego dowodu na potwierdzenia uzasadnionego podejrzenia popełnienie oszustwa. Prezes dokonując analizy przedstawionych przez Stronę twierdzeń zwrócił uwagę na fakt,, iż zgodnie z ostatecznym postanowieniem nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] jako podstawę zawieszenia postępowania w zakresie wniosku A. Sp. z o.o. dotyczącego przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw za pierwsze półrocze 2012 r. został wskazany przede wszystkim fakt wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Okręgową w S. w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa mającego miejsce w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o. przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż 128 000 000 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 271 § 1 i 3 kk i art. 273 kk przy zast. art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. Powyższe śledztwo zostało wszczęte w trakcie trwania postępowania administracyjnego prowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wszczętego w dniu [...] lipca 2012 r. na skutek wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Prezes ARiMR podkreślił przy tym, iż w ww. postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w S. a w dalszej kolejności Prokuraturę Apelacyjną w G., ARiMR została uznana za stronę tego postępowania tj. pokrzywdzoną. Przypomniał również, iż zgodnie z art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Na podstawie wskazanego przepisu, organ ma uprawnienie do zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania płatności w przypadku wystąpienia przesłanki w postaci podejrzenia popełnienia oszustwa, w rozumieniu prawno-karnym tego pojęcia. Prokuratura wszczęła postępowanie m in. w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa wskazanego w art. 286 § 1, w zw. z art. 294 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) a zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie przestępstwo określone ww. przepisach uznaje się za oszustwo. W przypadku więc, gdy Prokuratura wszczyna postępowanie przygotowawcze wskazuje na podejrzenie popełnienia oszustwa, przy czym z uwagi na fakt, iż ARiMR została wskazana w zawiadomieniu jako pokrzywdzony, ze względu na wyszczególnienie przestępstwa wyłudzenia za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o. przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż 128 000 000 zł, wielkość wskazanej kwoty oraz ze względu na treść akt prowadzonego przez Prokuraturę postępowania, z którymi zapoznał się pełnomocnik organu, organ uznał, iż podejrzenie popełnienia przestępstwa dotyczy sprawy pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. A zatem istniała bezpośrednia zależność pomiędzy zagadnieniem wstępnym polegającym na określeniu, czy istniało podejrzenie popełnienia przestępstwa w zakresie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, a wydaniem decyzji w przedmiocie ww. pomocy finansowej. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, aby można było uznać, że ustały w niniejszej sprawie przyczyny skutkujące zawieszeniem pomocy dla Grupy ze względu na wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 postępowanie w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa mającego miejsce w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o. przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż 128 000 000 zł , musiałoby zostać zakończone. Prezes ARiMR zwrócił uwagę na fakt, iż środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów [art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Eurotom) nr 1605/2002 (Dz. Urz. UE L 298/1 z 26 października 2012 r.)]. W związku z powyższym, ARiMR jako agencja płatnicza jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw. Tak więc jest zobowiązania do reagowania i uwzględniania wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na zasadność wypłaty pomocy finansowej. Powyższe wskazuje również na obowiązek stosowania przez organy administracyjne ARiMR wszelkich obowiązujących przepisów unijnych mających za cel uwzględniania wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na zasadność wypłaty pomocy finansowej. Od powyższego rozstrzygnięcia A. Sp. z o.o. w L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżąca wniosła o jego uchylenie zarzucając organowi naruszenie m.in.: - art. 97 § 2 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, poprzez nieuzasadnioną odmowę podjęcia zawieszonego postępowania, - art. 9 i 11 ustawy z dnai 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw , rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu, konopi uprawianych na włókno ( Dz.U. z 2011 r. Nr 145 poz.868 ze zm. ) w związku z art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 poprzez rażące naruszenie przepisów o właściwości, - art. 8 i 12 § 1 kpa, poprzez rażące naruszenie zasad pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz szybkości postępowania. W uzasadnieniu skargi Strona wykazywała, że zawieszenie postępowania nastąpiło bez podstawy prawnej, tym więc bardziej uzasadnione jest jego podjęcie, gdyż nigdy nie istniały przesłanki do jego zawieszenia. Podnosiła również argumenty dot. braku kompetencji organów ARiMR do zawieszenia postępowania na podstawie art. 115 ust. 2 Rozporządzenia Komisji Nr 543/2011, gdyż w jej przekonaniu takie kompetencje przysługują wyłącznie marszałkowi województwa. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Że postępowanie karne z powodu którego zawieszono postępowanie nadal się toczy. Na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014 r. pełnomocnicy Prezesa ARiMR złożyli kopię pisma Prokuratury Apelacyjnej w G. z [...] lipca 2014r. na dowód tej ostatniej okoliczności ( k 81,82 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 j.t.). – zwanej dalej: p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy zauważyć, że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został złożony , gdy postępowanie przygotowawcze będące przyczyną zawieszenia nadal się toczyło. Strona nie powoływała się na żadną zmianę okoliczności, na wskazane w art. 97 § 2 ustąpienie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania , ale wniosek argumentowała faktem , iż w jej przekonaniu zawieszenie postępowania nastąpiło bez podstawy prawnej. Powołując się na orzecznictwo i doktrynę wywodziła, że skoro przyczyny do zawieszenia nigdy nie istniały, to tym bardziej słuszne i konieczne jest podjęcie zawieszonego postępowania. Należy jednak zauważyć, że wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 827/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki A. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Przedmiotem badania Sądu była m.in. zasadność zawieszenia postępowania o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Była też – na zarzut Strony - badana kwestia właściwości organu . Sąd uznał, że o właściwości decyduje treść przepisu art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz.U. z 2011 r. nr 145, poz. 868 t.j.) , zgodnie z którym Dyrektor oddziału regionalnego ARiMR, właściwy ze względu na siedzibę wstępnie uznanej grupy producentów, wydaje decyzje m.in. w sprawach przyznania wstępnie uznanej grupie producentów pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej jak również na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Tym samym Dyrektor ARiMR jako właściwy do rozpoznania wniosku o przedmiotową pomoc finansową jest również właściwy do podejmowała innych incydentalnych rozstrzygnięć (np. zawieszenia) w ramach postępowania dotyczącego tego samego zakresu (tj. rozpoznania wniosku o pomoc finansową). Sąd w sprawie V SA/Wa 827/13 uznał także, że w sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Sąd analizował zakres toczącego się postępowania karnego i stwierdził, że daje ono podstawę do zawieszenia postępowania z uwagi na treść art. 115 Rozporządzenia 543/2011. Orzeczenie powyższe jest nieprawomocne, Spółka A. wniosła skargę kasacyjną i zarzuty dot. prawidłowości rozstrzygnięcia przez WSA w Warszawie zostaną zbadane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie ma zatem żadnych podstaw, aby to robić po raz kolejny w sprawie niniejszej. W przypadku, gdy zarzuty skargi kasacyjnej zostaną uwzględnione zawieszenie postępowania upadnie i tym samym wniosek o podjęcie postępowania będzie bezprzedmiotowy. W przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że były przesłanki do zawieszenia postępowania, brak będzie podstaw do jego podejmowania. Na koniec należy wskazać, że postępowanie karne, z powodu którego zostało zawszone postępowanie w przedmiocie przyznania płatności nadal się toczy. Jak wynika z pisma Prokuratury Apelacyjnej w G. z [...].07.2014 r. przeszło ono w fazę "in personam" i zostały przedstawione zarzuty pracownikom ARiMR dot. poświadczania nieprawdy w dokumentach ARiMR w czasie przeprowadzania kontroli. W ramach tego postępowania badana jest także kwestia uzyskania przez Spółkę A. pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producenckich za okres I półrocza 2012 r. Za sygn. akt [...] toczy się także śledztwo przeciwko pięciu osobom podejrzanym o popełnienie czynu z art. 229 § 1 kk , sprawa dotyczy m.in. obietnicy udzielenia oraz udzielenia korzyści majątkowej osobie pełniącej funkcję publiczną – Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w celu uzyskania przez A. pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów za okres I półrocza 2012 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. mogłyby prowadzić do uwzględnienia skargi, dlatego też uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę