III SA/Gd 500/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-08-07
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji administracyjnej może zawierać rozstrzygnięcie dotyczące kwestii podlegającej odrębnemu postępowaniu, a jeśli tak, to jakie są tego konsekwencje prawne?Ratio decidendi
Uzasadnienie decyzji administracyjnej nie może zastępować jej rozstrzygnięcia (sentencji) i nie może zawierać rozstrzygnięć dotyczących kwestii podlegających odrębnemu postępowaniu. Zawarcie takiego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, co może skutkować uchyleniem decyzji w tej części.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji ustalającej, że kwota 1.192 zł pobrana przez M.B. z tytułu zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego była świadczeniem nienależnie pobranym. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące trudnej sytuacji finansowej. Sąd administracyjny uchylił część uzasadnienia obu decyzji, w której organ pierwszej instancji stwierdził obowiązek zwrotu świadczenia i sposób jego potrącenia, uznając to za naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta w zakresie uzasadnienia od słów "Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych" do słów "zostanie potrącona z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych po uprawomocnieniu się ww. decyzji", znajdujących się na stronie 2 uzasadnienia; uchylono decyzję Prezydenta Miasta w zakresie uzasadnienia od słów "Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych" do słów "zostanie potrącona z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych po uprawomocnieniu się ww. decyzji", znajdujących się na stronie 2 uzasadnienia; w pozostałym zakresie oddalono skargę; stwierdzono, że zaskarżona decyzja w części objętej punktem 1 wyroku nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 marca 2013 r. nr [...] w zakresie uzasadnienia od słów "Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych" do słów " zostanie potrącona z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych po uprawomocnieniu się ww. decyzji", znajdujących się na stronie 2 uzasadnienia; 2. uchyla decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 marca 2013 r. nr [...] w zakresie uzasadnienia od słów "Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych" do słów "zostanie potrącona z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych po uprawomocnieniu się ww. decyzji", znajdujących się na stronie 2 uzasadnienia; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części objętej punktem 1 wyroku nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia 28 marca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 20, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6, ust. 7 i ust. 8 oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a." w związku z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr. 298, poz. 1769), ustalił iż kwota 1.192 zł pobrana przez M. B. (dalej zwaną: "stroną", "skarżącą") z tytułu przyznanego zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 listopada 2011r. do dnia 31 października 2012 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na rok szkolny 2012/2013, płatny jednorazowo we wrześniu 2012 r., na dziecko D. B. jest świadczeniem nienależnie pobranym.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia 15 grudnia 2011 r. nr [...] organ przyznał stronie zasiłek rodzinny, na okres od dnia 1.11.2011 r. do dnia 31.10.2012r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na D. B..
Dnia 14 stycznia 2013 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie strona złożyła:
1) umowę o pracę, zawartą przez męża strony z dnia 15.09.2011 r. z zakładem pracy PIEKARNIA-CIASTKARNIA "A" E. H. w G., na czas określony od dnia 15.09.2011 r. do dnia 30.09.2012 r.;
2) zaświadczenie ww. pracodawcy męża z dnia 11.01.2013 r., informujące, że mąż strony za październik 2011 r. uzyskał wynagrodzenie w wysokości 1.738,57 zł netto.
Następnie decyzją z dnia 18 lutego 2013 r. nr [...] uchylono ww. decyzję z dnia 15 grudnia 2011 r. nr [...] przyznającą prawa do świadczeń rodzinnych, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ podkreślił, że we wniosku złożonym w dniu 27 października 2011 r. strona została pouczona o warunkach uprawniających do świadczeń rodzinnych oraz o konieczności poinformowania organu wypłacającego świadczenia rodzinne o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Nadto w decyzji z dnia 15 grudnia 2011r. została pouczona, że w przypadku zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie lub wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych, brak jest prawa do ich pobierania. Ponieważ strona nie poinformowała o fakcie uzyskania dochodu przez męża, powodującego przekroczenie - określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń rodzinnych, przedmiotowy zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego jest świadczeniem nienależnie pobranym.
Organ przytoczył treść art. 30 ust. 6, ust. 7 i ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a następnie wskazał, że kwota 1.192 zł wraz z ustawowymi odsetkami zostanie potrącona z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych po uprawomocnieniu się decyzji.
Strona odwołała się od tej decyzji wskazując na trudną sytuację finansową rodziny.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. sygn. akt [...], na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 4 i art. 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. W myśl art. 30 ust. 2 pkt 4 tej ustawy za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.
Stronie świadczenia przyznano na podstawie decyzji z dnia 15 grudnia 2011 r., która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania. Stronie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego decyzją ostateczną z dnia 18 lutego 2013 r. Wprawdzie organ niższej instancji zakwalifikował świadczenia jako nienależne świadczenia wymienione w art. 30 ust. 2 pkt 1 powoływanej ustawy, jednak nie ma to wpływu na samo rozstrzygnięcie. Wysokość nienależnie pobranego świadczenia wynosi 1.192 zł; na kwotę tę składają się zasiłki rodzinne pobrane przez 12 miesięcy w kwotach po 91 zł oraz jednorazowy dodatek w wysokości 100 zł.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ustaleniu świadczeń nienależnie pobranych organ bada jedynie przesłanki zawarte w art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast nie dokonuje oceny prawidłowości weryfikacji prawa do świadczeń, tj. oceny wcześniejszej decyzji ostatecznej w sprawie uchylenia prawa do świadczeń. Ostateczna decyzja z dnia 18 lutego 2013 r. rozstrzygała o prawie strony do świadczeń rodzinnych, jeżeli strona nie zgadzała się z odebraniem jej prawa do zasiłku, to powinna była wnieść od tej decyzji odwołanie, czego zaniechała. Ostateczna decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania jest wiążąca zarówno dla strony jak i organów administracji i nie można jej kwestionować w drodze odwołania od decyzji w sprawie ustalenia świadczeń nienależnie pobranych. Organ wyjaśnił również, że sytuacja materialna osoby zobowiązanej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nie stanowi przesłanki orzekania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania, może być jedynie uwzględniona w odrębnym postępowaniu dotyczącym udzielenia ulg w spłacie należności, prowadzonym na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy.
M. B. zaskarżyła powyższą decyzje organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, że jest w bardzo trudnej sytuacji. Skarżąca nie ma pracy ani zasiłku dla bezrobotnych, pozostaje w separacji z mężem i otrzymuje od niego jedynie 500 zł na syna.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 marca 2013 r., w której ustalono, że kwota 1192,00 zł pobrana przez M. B. z tytułu przyznanego zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 listopada 2011 r. do dnia 31 października 2012 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na rok szkolny 2012/2013, płatny jednorazowo we wrześniu 2012 r., na dziecko D. B. jest świadczeniem nienależnie pobranym.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1456), zwanej dalej ustawą.
Stosownie do treści art. 30 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne jest obowiązana do ich zwrotu.
Zgodnie zaś z ustępem 2 art. 30 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:
1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia rodzinne zostały przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;
3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;
4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wynika wznowienia postępowania i osobie odmówiono praw do świadczenia rodzinnego.
Przywołany przepis ustawy statuuje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (art. 30 ust. 1), a także zawiera definicję ustawową świadczenia nienależnie pobranego (art. 30 ust. 2 pkt 1 - pkt 4).
Poza sporem było w niniejszej sprawie, że decyzją z dnia 15 grudnia 2011 r. został przyznany stronie zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na rok szkolny 2012/2013, płatny jednorazowo we wrześniu 2012 r., na dziecko D. B..
Decyzja ta, po wcześniejszym wznowieniu postępowania w sprawie, została uchylona ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 18 lutego 2012 r. i jednocześnie odmówiono na okres od dnia 1 listopada 2011 r. do dnia 31 października 2012 r. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na rok szkolny 2012/2013.
W wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia 28 marca 2013 r. orzeczono, że kwota 1192,00 zł pobrana przez M. B. z tytułu przyznanego decyzją z dnia 15 grudnia 2011 r. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego jest świadczeniem nienależnie pobranym. Jednocześnie w końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji ( strona druga) organ pierwszej instancji powołując się na treści art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że, cyt.: "wypłacona Pani kwota 1192,00 zł (...) zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy podlega zwrotowi." Dalej organ przytoczył treść przepisów ustawy regulujących kwestie związane ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, w tym art. 30 ust. 6 na mocy którego kwoty świadczeń nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają potraceniu z wypłacanych świadczeń. Na koniec organ stwierdził, że, cyt.: "W związku z powyższym kwota 1192,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami zostanie potrącona z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych po uprawomocnieniu się ww. decyzji.".
W pouczeniu organ wskazał m.in. wysokość odsetek od kwoty głównej, sposób ich wyliczenia, wskazując jednocześnie numer konta bankowego na które należy dokonać zwrotu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając o utrzymaniu w mocy ww. decyzji uznało, że jest ona prawidłowa.
Należy podkreślić, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości, że wydanie w dniu 18 lutego 2013 r. ostatecznej decyzji przez Prezydenta Miasta w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem, stanowiło dla organów orzekających pozytywną przesłankę do wydania decyzji o uznaniu pobranego przez skarżącą świadczenia za nienależnie pobrane. Decyzja ta została przywołana przez organy obu instancji w uzasadnieniu ich decyzji. W sytuacji zaś, gdy przesłankę uznania świadczenia za nienależne pobrane stanowi art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, świadczenie wypłacone w warunkach w nim opisanych należy traktować jako świadczenie pobrane nienależnie. Przepis art. 30 ust. 2 pkt 4 cytowanej ustawy jest wszak jednoznaczny, przewiduje oczywisty skutek w razie wystąpienia opisanej w nim przesłanki, a decyzja zapadła w okolicznościach w nim opisanych ma niejako charakter związany. ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1773/12, opubl. LEX 1336323).
Z uwagi na to Sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącą w skardze zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. W części zarzuty te dotyczą kwestii, które były przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 18 lutego 2013 r. Skarżąca zaniedbała uprawnienie do wniesienia odwołania od tej decyzji, zgodziła się więc z nią. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest stwierdzenie pobrania nienależnie takiego świadczenia
Dalej skarżąca wskazuje na swoją trudną sytuację i brak środków finansowych, podobnie jak uczyniła to w odwołaniu. Tutaj z kolei, na co słusznie zwróciło uwagę kolegium odwoławcze w uzasadnieniu decyzji, sytuacja materialna skarżącej nie stanowi przesłanki orzekania w sprawie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Dopiero w przypadku wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania w sprawie udzielenia ulg w spłacie należności, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest uwzględnić okoliczności odnoszące się do sytuacji materialnej skarżącej ( art. 30 ust. 9 ustawy).
W orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, wedle którego warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest - uprzednie ustalenie (przesądzenie), że było to świadczenie pobrane nienależnie.
Dopiero gdy decyzja uznająca świadczenie rodzinne za nienależnie pobrane stanie się ostateczna, możliwe jest orzekanie w przedmiocie jego zwrotu przez osobę, która je pobrała.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy zauważyć należy, że jakkolwiek w sentencji decyzji organu pierwszej instancji nie zawarto rozstrzygnięcia o obowiązku zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranego świadczenia, to kategoryczne stwierdzenia dotyczące tej kwestii znalazły się w uzasadnieniu decyzji, którego fragmenty zostały zacytowane powyżej. Należy zwłaszcza zwrócić uwagę na stwierdzenie, z którego wynika, że kwota 1192,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami zostanie potrącona z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych po uprawomocnieniu się ww. decyzji. Wskazać tutaj trzeba, że jest to jedyny fragment uzasadnienia decyzji napisany tłustym drukiem i podkreślony, co wskazuje na wagę, którą organ mu przydał.
Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska. Uzasadnienie jest zatem obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, przy czym z treści ww. przepisu wynika, że jest to element decyzji równouprawniony z jej osnową ( tak zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 114/12, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze treść art. 107 § 1 k.p.a. stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji nie może zastąpić jej rozstrzygnięcia. Sentencja decyzji zawiera rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, dlatego też z uzasadnienia nie można wywodzić wniosków co do zakresu praw przyznanych stronie lub nałożonych na nią obowiązków. W powoływanym wielokrotnie w orzecznictwie wyroku z dnia 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96 – Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcia decyzji nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia (LEX nr 48694).
Rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji i by nie było wątpliwości, nawet po latach, czego ono dotyczyło. Ma to szczególne znaczenie w decyzjach, których wykonanie może przebiegać z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej, tak jak ma to miejsce z niniejszej sprawie.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji naruszył powyższe zasady. Jakkolwiek organ pierwszej instancji w sentencji decyzji nie orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranego świadczenia, to z treści uzasadnienia wynika wprost, że organ stwierdził istnienie tego obowiązku i że po tym, jak jego decyzja stanie się ostateczna, dokona potracenia nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 1192,00 zł wraz z odsetkami z bieżąco wypłacanych świadczeń. Zdaniem Sądu znajdującego się w cytowanym fragmencie stwierdzenia "po uprawomocnieniu się ww. decyzji ", nie można odczytywać jako odniesienia do mającej zapaść w przyszłości decyzji orzekającej o zwrocie świadczenia. O takiej decyzji nie ma bowiem mowy w uzasadnieniu decyzji. Sąd doszedł do przekonania, że uwzględniając kontekst w jakim stwierdzenie to zostało użyte, odnosi się ono do decyzji w jakiej jest zawarte tj. decyzji z dnia 28 marca 2013 r.
Zauważyć należy, że potrącenie nienależnie pobranych świadczeń to także zwrot, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy. Uwzględniając prezentowany wcześniej pogląd, że nie można w jednej decyzji ustalić, że świadczenie zostało nienależnie pobrane i w tej samej decyzji orzec o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji, we wskazanej w wyroku części jest wadliwe - de facto zawiera ono rozstrzygnięcie i odnosi się do kwestii, która jest przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w całości wskazanej wyżej wadliwości nie dostrzegł.
Stanowisko, że uzasadnienie decyzji może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego w przypadku, gdy narusza swoją treścią prawo, znajduje potwierdzenie w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, wyd. 2, Lexis Nexis, s. 26 i przytoczony tam pogląd A. Kabata oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 161/04, LEX nr 167725, czy powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2012 r.).
Uwzględniając powyższe, jak również mając na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd stwierdził, że należało uchylić uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji we wskazanej w pkt 2 wyroku części, jak również uchylić decyzję organu odwoławczego w części orzekającej o utrzymaniu, we wskazanym wyżej zakresie, decyzji organu pierwszej instancji ( pkt 1).
Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd wydał takie orzeczenie mając na uwadze, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji znalazło się rozstrzygnięcie dotyczące kwestii podlegającej rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu. Uchylony przez Sąd fragment uzasadnienia charakteryzuje się samodzielnym bytem
i nie dotyczy sprawy uznania świadczenia za nienależnie pobrane.
Uwzględniając powyższe, jak również mając na uwadze prawidłowość zaskarżonej decyzji w zakresie uznania świadczenia za nienależnie pobrane, Sąd uznał, że niezasadne byłoby uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji w całości. Nie można bowiem orzekając w sprawie jak niniejsza stracić z pola widzenia faktu, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 8 ustawy kwoty świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami, przy czym odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. W sytuacji jaka ma miejsce w sprawie mnożenie i przedłużanie się postępowań powoduje, że kwota zadłużenia z tytułu nienależnie pobranego świadczenia ulega stałemu powiększeniu.
W takim stanie sprawy Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku uznając, że we wskazanym tam zakresie, organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego tj. wskazanych wyżej, zawartych w art. 30 ustawy przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Organy dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji rozstrzygnięcia innej, podlegającej odrębnemu rozpoznaniu sprawy, zaś organ odwoławczy orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji zawierającej takie uzasadnienie dopuścił się dodatkowo naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Naruszenia te miały zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy z zakresie wskazanym w pkt 1 i 2 wyroku ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. daje przy tym możliwości uchylenia decyzji w części.
W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. ( pkt 3 wyroku). Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części objętej punktem 1 wyroku nie podlega wykonaniu ( pkt 4 wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło