II GW 14/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 31 marca 2014 r. nr MR.4314.15A.14 o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Wałbrzycha a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: wskazać Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia 31 marca 2014 r. Prezydent Miasta Wałbrzycha, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, wskazując Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA), jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku P. S. G. Sp. z o.o. Oddział we W. Zakład w W. z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie uzgodnienia przyłącza gazowego w ul. Ch. w obręb 0027 Śródmieście 27 AM 1 dz. Nr 39/2 w W.. Według Prezydenta Miasta Wałbrzycha za właściwością GDDKiA przemawia okoliczność objęcia miejsca planowanej lokalizacji wspomnianego przyłącza ostateczną decyzją Wojewody Dolnośląskiego Nr z dnia 11 kwietnia 2012 r. o zezwoleniu budowy obwodnicy miasta Wałbrzycha w ciągu drogi krajowej nr 35, od km 2+350 do kra 8+250, wydaną na rzecz GDDKiA. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11c, art. 11 f ust. 1, art. 11i, art. 12 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, ze zm.). W myśl art. 11a ust. 1 powołanej ustawy, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Ponadto, jak wskazał Prezydent Miasta Wałbrzycha, w ślad za decyzją Wojewody Dolnośląskiego Nr wydana została decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 12 lutego 2013 r. stwierdzająca ustanowienie nieodpłatnie, od 9 czerwca 2012 r., trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym działka, przez którą ma przebiegać omawiane przyłącze gazowe. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o wskazanie Prezydenta Miast Wałbrzycha, jako organu właściwego do załatwienia omawianej sprawy. Według tego organu, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie przywrócenia miastu Wałbrzych statusu miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu wałbrzyskiego (Dz. U. z 2012 r., poz. 853), z dniem 1 stycznia 2013 r. przywrócono miastu Wałbrzych status miasta na prawach powiatu oraz ustalono - także z dniem 1 stycznia 2013 r. - granice powiatu wałbrzyskiego z siedzibą władz w Wałbrzychu, który obejmuje gminy o statusie miasta: Boguszów-Gorce, Jedlina-Zdrój i Szczawno-Zdrój oraz gminy: Głuszyca, Mieroszów, Stare Bogaczowice i Walim. W myśl art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Do zadań zaś zarządców dróg należy w szczególności pełnienie funkcji inwestora (art. 20 pkt 3) i nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi (art. 20 pkt 17). Ponadto, w myśl art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, lokalizacja w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Z powyższych względów, zdaniem GDDKiA, skoro zarządcą drogi krajowej nr 35 w granicach miasta (na prawach powiatu) Wałbrzycha jest od dnia 1 stycznia 2013 r. Prezydent tego miasta, tym samym jest właściwym do załatwienia spornej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: W myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4. Taka sytuacja zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, przez pojęcie "sporu kompetencyjnego" należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do konkretnej sprawy albo każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy" (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 34). Tym samym, sprawa, w której powstał spór kompetencyjny, musi mieć charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, musi być zindywidualizowana, należeć do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musi brać udział organ właściwy do jej załatwienia (vide postanowienie NSA z 24 października 2006 r. II OW 32/06 niepublikowane). Powyższe przesłanki są w sprawie spełnione. W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Wałbrzycha a GDDKiA. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotną dla wyniku sprawy jest okoliczność, iż w sprawie doszło do wydania wspomnianej decyzji Wojewody Dolnośląskiego Nr z dnia 11 kwietnia 2012 r. o zezwoleniu budowy obwodnicy miasta Wałbrzycha w ciągu drogi krajowej nr 35 i w ślad za tym decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 12 lutego 2013 r., stwierdzającej ustanowienie nieodpłatnie, od 9 czerwca 2012 r., trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym działki, przez którą ma przebiegać omawiane przyłącze gazowe. Jak już wspomniano decyzja Wojewody Dolnośląskiego Nr wydana została m.in. na podstawie art. 11a ust. 1 powołanej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W myśl art. 11a ust. 1 tej ustawy, o czym była już mowa, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Z tego przepisu wynika istotna dla sprawy okoliczność, a mianowicie, iż adresat powyższej decyzji z mocy prawa staje się zarządcą nieruchomości (działek) planowanej inwestycji drogowej. W realiach sprawy, zarządcą drogi, przez którą przebiega omawiana obwodnica, na której znajduje się planowana lokalizacja przyłącza gazowego, jest GDDKiA. Przepis art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, na który powoływał się GDDKiA. Tym samym na zasadzie, iż przepis szczególny wyłącza stosowanie przepisu ogólnego (lex specialis derogat legi generali), dla potrzeb niniejszej sprawy funkcję zarządcy drogi sprawuje GDDKiA. Dlatego GDDKiA jest organem właściwym dla załatwienia sprawy związanej z uzgodnieniem przebiegu omawianej sieci gazowej i zajęcia na te potrzeby pasa drogowego. W tym stanie postanowiono jak w sentencji.