II GSK 2708/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-05
Skład orzekający: Cezary Pryca, Mirosław Trzecki, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie decyzji o przyznaniu wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw, jeśli nowe dowody wskazują na równoczesne prowadzenie "zielonych zbiorów" i zbiorów handlowych z tej samej powierzchni?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zasadność wznowienia postępowania administracyjnego. Ujawnienie w toku kontroli ex-post faktu równoczesnego prowadzenia "zielonych zbiorów" i zbiorów handlowych z tej samej powierzchni, a także zadołowania pomidorów, które utraciły wartość handlową z powodu zbyt długiego przechowywania, stanowiło nowe, istotne okoliczności faktyczne, nieznane organowi w chwili wydawania pierwotnej decyzji. Te nowe okoliczności uzasadniały wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wydanie nowej decyzji uchylającej pierwotne wsparcie, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka P. G. O. Sp. z o.o. wnioskowała o wsparcie finansowe z budżetu UE w sektorze owoców i warzyw z tytułu "zielonych zbiorów" pomidorów. Organ I instancji przyznał wsparcie, jednak kontrola ex-post wykazała, że równocześnie prowadzono zbiory handlowe, a zadołowane pomidory nie pochodziły wyłącznie z "zielonych zbiorów". W związku z tym postępowanie zostało wznowione, a decyzja o przyznaniu wsparcia uchylona i odmówiono jego udzielenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. WSA oddalił skargę spółki, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. G. O. Sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 946/14 w sprawie ze skargi P. G. O. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wsparcia z budżetu Unii Europejskiej w sektorze owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. G. O. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz Prezesa Agencji Rynku Rolnego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 946/14 oddalił skargę P. G. O. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
P. G. O. Sp. z o. o. z siedzibą w B. skierowało [...] lipca 2011 r. do Dyrektora Oddziału Terenowego (OT) Agencji Rynku Rolnego w B. jako organu I instancji wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w związku z przeprowadzeniem działania "zielone zbiory" na powierzchni 12 ha upraw pomidorów wraz z oświadczeniem o zielonych zbiorach, stanowiącym załącznik do wniosku oraz dwoma protokołami strat sporządzonymi przez skarżącą spółkę.
W dniu [...] lipca 2011 r. Oddział Terenowy ARR w B. przeprowadził na miejscu kontrolę.
Dyrektor OT ARR w B. decyzją z dnia [...] września 2011 r. na podstawie zebranego materiału dowodowego przyznał skarżącej spółce wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości [...] PLN stanowiącej równowartość [...] EUR do 12 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielone zbiory".
W dniach od [...] października do [...] listopada 2012 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B. przeprowadził u beneficjenta kontrole ex-post. Zakres kontroli obejmował potwierdzenie powierzchni gruntów wskazanych we wniosku o dofinansowanie.
Kontrolerzy WIJHARS stwierdzili, że w świetle dowodów zebranych w tracie kontroli, pomidory zadołowane w dniach [...] maja 2011 r. i [...] czerwca 2011 r. nie pochodziły z "zielonych zbiorów", a ponadto w całym analizowanym okresie (od [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.) prowadzone były zbiory pomidorów do sprzedaży.
Kontrolerzy WIJHARS analizowali również sprzedaż pomidora w okresie od [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r. Kontrola dotyczyła uprawy pomidora w O. na powierzchni 12 ha. Dla potwierdzenia uprawy pomidora w 2011 r. spółka przedstawiła faktury VAT na zakup nasion. Ustalono ponadto, że w okresie od [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r. prowadzone były zbiory pomidorów do sprzedaży. Sprzedaż ogółem w tym okresie wyniosła [...] kg, w tym w dniach od [...].05.2011 r. do dnia [...].06.2011 r. sprzedano [...] kg pomidorów.
Porównawczo skontrolowano sprzedaż pomidora w analogicznych okresach 2010 r., a więc w okresie nieobjętym przedmiotowym mechanizmem. Udokumentowana sprzedaż wyniosła w tożsamym okresie od [...].05.2010 r. do [...].06.2010 r. [...] kg pomidorów, tj. jedynie o [....] kg mniej niż w roku 2011.
Podsumowując działania kontrolne WIJHARS w B. w protokole kontroli ex-post z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdził, że nieprawidłowość finansowa w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) 2988/1995 stanowi 100% wypłaconej kwoty, tj. [...] EUR, która została przeliczona na [...] PLN.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor OT ARR w B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 2011 r., na podstawie której organ I instancji udzielił skarżącej spółce wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, a następnie - na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie - w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał decyzję uchylającą uprzednio wydaną decyzję w przedmiocie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmawiającą producentowi udzielenia przedmiotowego wsparcia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku ze stwierdzonym stanem faktycznym należało wznowić postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności nieznanych organowi w chwili wydawania decyzji z dnia [...] września 2011 r. Nowe okoliczności to: wprowadzenia do gleby w okresie od [...] maja 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. części pomidorów będących przedmiotem zabiegu uprawowego, które osiągnęły już dojrzałość handlową oraz prowadzenie równolegle zbiorów pomidorów w ramach "zielonych zbiorów" jak i z przeznaczeniem na cele handlowe.
Dyrektor wskazał, że definicja "zielonych zbiorów" zawarta w art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw wskazuje na łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze przed rozpoczęciem normalnych zbiorów.
Z powyższego wynika, że w okresie objętym przedmiotowym mechanizmem niedopuszczalne było z tej samej powierzchni (zgłoszonej do wsparcia) dokonywanie sprzedaży. Według danych zawartych w protokole kontroli ex-post, w okresie działania mechanizmu podmiot gospodarczy przyjął do magazynu [...] kg pomidorów, przy stanie magazynowym na [...].05.2011 r. wynoszącym [...] kg. Ubytki i dokumenty magazynowe likwidacji (RW/O) wynosiły łącznie [...] kg pomidorów a sprzedaż [...] kg. Tak, więc przy stanie początkowym na dzień [...].05.2011 r. wynoszącym [...] kg należało stwierdzić, iż kontrolowany beneficjent w okresie działania mechanizmu wsparcia pozyskiwał owoce, które następnie były wprowadzane do obrotu.
Podsumowując organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2011 r. Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w B. wydana była w oparciu o posiadane dokumenty, jednakże w wyniku kontroli ex-post przeprowadzonej przez WIJHARS ustalono treść dokumentów magazynowych mających potwierdzić dokonane działanie "zielonych zbiorów", z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że Spółka nie dokonała działania "zielonych zbiorów" zgodnie z definicją tego działania, gdyż z odręcznej adnotacji na tych dokumentach wynika, że zadołowane pomidory osiągnęły już dojrzałość handlową zaś w wyniku zbyt długiego okresu przechowywania towar ten utracił jakość handlową, co było powodem jego zadołowania.
Organ tym samym stwierdził, że zaszła okoliczność uzasadniająca uchylenie decyzji z [...] września 2011 r. i orzeczenie odmowy udzielenia wsparcia, wskazując jednocześnie, że kwota wsparcia [...] EUR, co stanowi równowartość [...] PLN przyznaną decyzją z dnia [...].09.2011 r. została wypłacona nienależnie.
P. G. O. sp. z o.o. w B. złożyło odwołanie.
Prezes ARR. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OT ARR w B..
Analizując materiał zgromadzony w sprawie organ II instancji ustalił, że P. G. O. Sp. z o.o. w okresie zadeklarowanym na przeprowadzenie działania "zielonego zbioru", tj. od [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r. prowadziło nieprzerwanie sprzedaż pomidorów. W wyjaśnieniach złożonych podczas kontroli ex-post strona skarżąca wskazała, że w okresie od dnia [...] maja 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. prowadziła równolegle zbiory pomidorów z przeznaczeniem na zielony zbiór jak i na cele handlowe.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe ustalenia stanowią bezsprzeczny dowód na to, że w okresie przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. 12,00 ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Tym samym działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielony zbiór" faktycznie działaniem takim w rozumieniu przepisów regulujących kryzysowe wsparcie - nie było.
P. G. O. Spółka z o. o. dokonując zbioru handlowego w trakcie działania "zielony zbiór" naruszyło przepisy prawa regulujące w/w działanie, a w szczególności art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011 oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750, ze zm.), gdyż w ramach przedmiotowego działania nie dokonał on łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nie nadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we "Wniosku o udzielenie wsparcia (...)" obszarze. Wręcz przeciwnie, na uprawie objętej działaniem "zielony zbiór" w tym samym okresie prowadził również zbiór handlowy.
Argumenty przedstawione przez skarżące gospodarstwo, organu II instancji uznał, za bezzasadne, gdyż z treści przepisów prawnych jasno wynika, że nie zakazują one dokonywania sprzedaży plonów zebranych przed dokonywaniem działań kwalifikujących się do wsparcia, czy też kontynuowania uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" po dacie [...].06.2011 r., ale też nie przewidują możliwości jednoczesnego pozyskiwania z uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" produktów o dojrzałości handlowej. Prawodawca Unijny mając świadomość, że w okresie, za który można było udzielić wsparcie, tj. [...] maj 2011 r. – [...] czerwiec 2011 r. cykl produkcyjny warzyw został już rozpoczęty - zawarł w art. 6 ust. 2 rozporządzenia 585/2011 wyjątek polegający na wyłączeniu z obszaru kontroli wymogu sprawdzenia, czy nie dokonano już częściowych zbiorów z obszaru objętego działaniem "zielony zbiór". Zatem została dopuszczona możliwość dokonywania częściowych zbiorów z uprawy objętej działaniem, ale przed rozpoczęciem "zielonego zbioru". Działanie "zielony zbiór" musiało być ściśle wyodrębnionym, dodatkowym i niezwiązanym z celem handlowym działaniem producenta. Producent warzyw mając świadomość konieczności przeprowadzenia "zielonego zbioru" na plantacji miał możliwość, zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 585/2011, dokonać wcześniejszych zbiorów dojrzałych produktów i tym samym przygotować plantację do działania "zielony zbiór". Tymczasem dowody zgromadzone w trakcie niniejszego postępowania wskazują jednak, że skarżący nie dochował powyższych zasad. Producent dokonywał zbiorów handlowych w trakcie "zielonego zbioru", co już samo w sobie dyskwalifikowało możliwość otrzymania wsparcia. Okoliczności powyższe wyszły jednak na jaw dopiero w trakcie kontroli ex-post.
Zdaniem Prezesa ARR wbrew temu, co podnosi P. G. O., fakt równoległego prowadzenia w okresie działania "zielony zbiór" zbioru pomidorów dojrzałych w celach handlowych, przez korzystającego ze wsparcia z tytułu "zielonego zbioru", stanowi istotną przesłankę do uchylenia decyzji z dnia [...] września 2011 r.
P. G. O. Sp. z o.o. w B. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W..
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w sprawie zaszły przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a mianowicie wyszły na jaw nowe dowody i okoliczności faktyczne w sprawie, nieznane organowi, które istniały w dniu wydawania decyzji z [...] września 2011 r., organy wykazały przy tym, że były one istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy niezbicie wynika, że w trakcie kontroli przeprowadzanej w dniach od [...] października do [...] listopada 2012 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B. (dalej: kontrola ex-post) ujawniono fakt, iż zadołowane zbiory dotyczyły nie tylko "zielonych zbiorów", ale również zbiorów, które nadawały się do sprzedaży, jednakże nie zostały sprzedane z uwagi na utratę jakości handlowej spowodowanej zbyt długim okresem przechowywania w magazynie, co wynikało z treści ujawnionych podczas kontroli ex-post dokumentów magazynowych z dnia [...] maja 2011 r. oraz z dnia [...] czerwca 2011 r., przy czym informacja ta nie była zawarta w protokołach likwidacyjnych (strat), stanowiących załącznik do wniosku. Nie można również uznać za prawdziwe twierdzenia skarżącego, że sporne dokumenty magazynowe były załączone do wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. i organ był w ich posiadaniu w dacie wydawania decyzji.
W ocenie Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że likwidacji zbiorów – zarówno zielonych, jak i tych niesprzedanych z uwagi na ich złą jakość - dokonano w postaci zadołowania. Z dokumentów wynika niezbicie, że w okresie objętym pomocą z areału wskazanego we wniosku były prowadzone równolegle zielone zbiory oraz zbiór pomidorów na cele handlowe (m. in. oświadczenia skarżącego składane w czasie kontroli).
W związku z powyższym należy zgodzić się z ustaleniami kontroli ex-post, że zadołowane pomidory nie pochodziły tylko i wyłącznie z zielonych zbiorów zebranych z powierzchni 12 ha, jak to sugerował wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2011 r. i oświadczenie załączone do wniosku, a organy nie dysponowały w dacie wydania decyzji z [...] września 2011 r. tą informacją. Potwierdza to analiza produkcji i sprzedaży, jakiej dokonała kontrola ex-post na poparcie swoich twierdzeń. Z ustaleń wynika, również iż z powierzchni objętej wnioskiem tj. 12 ha, na podstawie której wyliczono wsparcie, zostały zebrane pomidory o wartości handlowej, a nie tylko i wyłącznie "zielone zbiory", bowiem w analizowanym okresie prowadzone były zbiory pomidorów do sprzedaży.
Zdaniem Sądu I instancji została spełniona pierwsza przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mówiąca o zaistnieniu nieznanych organowi nowych dowodów (dokumenty magazynowe z [...].05.2011 r. i [...].06.2011 r.) i okoliczności faktycznych w sprawie, które istniały w dniu wydawania decyzji z [...] września 2011 r. (potwierdzony przez skarżącego fakt dokonywania pełnowartościowych zbiorów z obszaru objętego wnioskiem).
Sąd wskazał, nadto, że w świetle powołanych przez organy przepisów prawa materialnego, zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji fakt istotności ujawnionych nowych dowodów i okoliczności.
Sąd I instancji zaznaczył, że przesłanką otrzymania pomocy w zakresie udzielenia wsparcia z powodu kryzysu wynikającego z wystąpieniem bakterii EHEC było – z zakresie wnioskowanego wsparcia co do "zielonych zbiorów" – wypełnienie wszystkich przesłanek wynikających z tych przepisów odnośnie całej wnioskowanej powierzchni, dla której uzyskano wsparcie. Jeżeli wnioskodawca złożył oświadczenie, że na całej wnioskowanej powierzchni, do której chciał uzyskać wsparcie, dokonał "zielonych zbiorów", nie mógł dokonywać z tego terenu normalnych zbiorów.
Skład orzekający w sprawie wskazał, że podziela stanowisko organu, iż przepisy jednoznacznie stanowią, że w przypadku działania "zielonych zbiorów" produkty objęte tym działaniem powinny być zebrane przed osiągnięciem przez nie dojrzałości handlowej. Nie mogą zatem być zbierane produkty w dojrzałości handlowej lub przerośnięte
WSA w W. nie podzielił argumentacji skargi, że w sprawie mamy do czynienia z błędem wynikającym z niezrozumienia definicji "zielonych zbiorów’ oraz faktu, że regulacje odnoszące się do tej definicji nie były znane wnioskodawcy w dacie składania wniosku i oświadczenia o "zielonych zbiorach", albowiem wszystkie cyt. przepisy zostały ogłoszone oraz weszły w życie przed dniem złożenia wniosku przez skarżącego ([...] lipca 2011 r.) i złożeniem oświadczenia o "zielonych zbiorach" ([...] lipca 2011 r.).
Tym samym Sąd I instancji stwierdził, że nie można uznać za zasadny zarzut skarżącego odnoszący się do naruszenia przez organy dyspozycji zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a nadto naruszenia zasady ogólnej odnoszącej się do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zawartej w art. 8 k.p.a., albowiem działanie organu zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego nie stanowi naruszenia tej zasady.
W ocenie Sądu, rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do wydania decyzji o uchyleniu po wznowieniu postępowania decyzji z dnia [...] września 2011 r. i o odmowie udzielenia wsparcia.
P. G. O. Sp. z o.o. w B. złożyła skargę kasacyjną na orzeczenie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skargą kasacyjną Spółka zarzuciła naruszenie prawa procesowego:
- art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zastosowanie przez organ art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako podstawy prawnej wznowienia postępowania było zasadne i oddalenie na tej podstawie skargi, w sytuacji gdy nie istniały przesłanki do zastosowania tego przepisu ponieważ decyzja o przyznaniu wsparcia finansowego skarżącej spółce została podjęta w oparciu o ustalenia komisji weryfikacyjnej wniosek skarżącej o przyznanie wsparcia finansowego, której zadaniem było właściwie tylko sprawdzenie obszaru powierzchni uprawowej oraz potwierdzenie faktu zadołowania pomidorów. Taki był zakres kontroli. Zatem dokumenty magazynowe oraz fakt sprzedaży pomidorów nie miały w tamtej chwili żadnego znaczenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy na wstępie podkreślić, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania NSA jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że jej autor zarzuca Sądowi I Instancji naruszenie art. 145 § 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zastosowanie przez organ art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako podstawy prawnej wznowienia postępowania było zasadne, w sytuacji gdy nie istniały przesłanki do zastosowania tego przepisu prawa.
Pomimo, że autor skargi kasacyjnej w sposób nieprecyzyjny wskazał jednostki redakcyjne przepisu art. 145 p.p.s.a., bowiem paragraf pierwszy tego przepisu składa się z trzech punktów i powołana litera "c" tego przepisu została umiejscowiona w punkcie pierwszym, to brak wskazania w zarzucie skargi kasacyjnej punktu 1 nie wywołuje skutku w postaci odmowy odniesienia się do tak przedstawionego zarzutu skargi kasacyjnej. Stanowisko to pozostaje w zgodzie z treścią uchwały pełnego składu NSA wskazującej na to, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zostały naruszone przez Sąd I instancji nakłada na NSA, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide uchwała Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publik. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 1, poz. 1).
Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.- naruszeniu przepisów postępowania i istota zarzutu sprowadza się do oceny czy zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W związku z powyższym przypomnieć należy stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ administracji publicznej w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną wznawia postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uchylenie decyzji przyznającej wsparcie nie nastąpiło na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. bowiem wskazany przepis prawa określa przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną i dopiero ustalenie w toku postępowania wznowieniowego, że zaistniała którakolwiek z przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a i art. 145b k.p.a. stanowi podstawę do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdzie organ administracji publicznej uznając, iż w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nową decyzję, mocą której uchylił dotychczasową decyzję ostateczną i na nowo rozstrzygnął sprawę.
Zasadnie Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny dawał podstawy do przyjęcia przez organy administracji publicznej, iż w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną i skutkujące wydaniem nowej decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że przeprowadzona u skarżącego kontrola wykazała, że zadołowane pomidory nie pochodziły wyłącznie z tzw. " zielonych zbiorów" ale były to także pomidory, które na skutek zbyt długiego okresu przechowywania w magazynie, utraciły jakość handlową, przy czym informacja ta nie była wcześniej ujawniona w protokołach likwidacyjnych. Ponadto ujawniono, że w okresie objętym pomocą (wsparciem) były prowadzone zarówno zbiory zielone jak i prowadzono zbiór pomidorów dla celów handlowych. Tak więc z powierzchni objętej wnioskiem o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w związku z przeprowadzeniem działania w postaci zielonych zbiorów zebrano pomidory o wartości handlowej, zielone zbiory oraz zadołowaniu poddano także pomidory, które utraciły swoją jakość handlową na skutek zbyt długiego okresu przechowywania w magazynie. Wskazane nowe, istotne dla sprawy, okoliczności faktyczne zostały ujawnione w wyniku przeprowadzenia kontroli ex post.
W orzecznictwie wskazuje się, że wznowienie postępowania winno nastąpić także wówczas, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy i to także w sytuacji, gdy ujawnienie ich jest rezultatem przeprowadzenia dowodów po wydaniu decyzji. Warunkiem koniecznym jest to aby były to okoliczności istotne dla sprawy i nie były one znane organowi w momencie podejmowania decyzji. Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że okoliczność faktyczna to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od wykładni prawa. ( vide wyrok NSA z dnia 21.08.1996 r. SA/Ka 1538/95, wyrok NSA z dnia 27. 07/1997 r. I SA/Łd 674/96 niepublikowane.)
W związku z powyższym podkreślić należy, że przez nowe okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, należy rozumieć takie okoliczności, których istnienie powoduje, że w sprawie powinna zapaść decyzja, co do swej istoty odmienna od decyzji dotychczasowej (vide wyrok NSA z dnia 16.12.2014 r. II GSK 2009/13 niepublikowany).
W ocenie NSA trafnie Sąd I instancji wskazał na treść przepisów rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 roku, a także na przepisy rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 roku oraz na § 4 ust. 1 pkt 2 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 roku w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynku owoców i warzyw. W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd I instancji ocenił, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie spełniła przesłanek określonych w tych przepisach prawa, które warunkowały przyznanie wsparcia, bowiem dla powstania uprawnień do wsparcia wnioskodawca nie miał prawa z wnioskowanej powierzchni dokonywać zarówno "zielonych zbiorów", jak i zbiorów dla celów handlowych. Tym samym ujawnione w toku kontroli okoliczności faktyczne należało ocenić jako mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło