V SA/Wa 946/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-12
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną na podstawie nowych dowodów i okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, w sytuacji gdy skarżący twierdzi, że te dowody były mu znane i powinny być znane organowi w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo wznowiły postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ ujawniono nowe dowody (dokumenty magazynowe) i okoliczności faktyczne (jednoczesne prowadzenie zbiorów handlowych i zielonych zbiorów), które istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. Te nowe fakty miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ wykazały, że skarżący nie spełnił warunków do otrzymania wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw. W związku z tym, uchylenie pierwotnej decyzji i odmowa przyznania wsparcia były zasadne.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego bakterią EHEC, deklarując przeprowadzenie 'zielonych zbiorów' pomidorów. Po wydaniu decyzji przyznającej wsparcie, organ I instancji wznowił postępowanie i uchylił pierwotną decyzję, odmawiając wsparcia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność wznowienia postępowania, twierdząc, że dowody i okoliczności, na które powołały się organy, były znane organowi I instancji już na etapie pierwotnego postępowania. Sprawa dotyczyła oceny, czy spółka faktycznie przeprowadziła 'zielone zbiory' zgodnie z przepisami UE i krajowymi, czy też prowadziła równolegle zbiory handlowe i przeznaczała do zadołowania pomidory o jakości handlowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oddala skargę
Przedmiotem skargi rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest skarga P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca, Beneficjent) na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej po wznowieniu postępowania przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o uchyleniu decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. z dnia [...] września 2011r. , wydanej w przedmiocie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmowie udzielenia producentowi przedmiotowego wsparcia.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] lipca 2011 r. P. Sp. z o. o. z siedzibą w B. skierowało do Dyrektora OT ARR w B. jako organu I instancji wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w związku z przeprowadzeniem działania zielone zbiory na powierzchni 12 ha upraw pomidorów wraz z oświadczeniem o zielonych zbiorach, stanowiącym załącznik do wniosku oraz dwoma protokolarni strat sporządzonymi przez skarżącą spółkę.
W dniu [...] lipca 2011 r. OT ARR w B. przeprowadził kontrolę na miejscu mającą na celu potwierdzenie danych zadeklarowanych w przedmiotowym wniosku ze stanem faktycznym , w którym wskazano, że:
powierzchnia uprawy pomidora stwierdzona podczas kontroli wynosi 12 ha,
zagospodarowanie produktu pochodzącego z "zielonego zbioru" dokonano poprzez wprowadzenie do gleby i przysypanie ziemią (zakompostowanie potwierdzone na podstawie kontroli fizycznej),
przewidywany plon z wnioskowanej powierzchni - 5.640.000 kg,
ilość produktu pozyskanego w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego do dnia kontroli - 2.322.657 kg,
sposób uprawy - szklarnie.
Dyrektor OT ARR w B. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. na podstawie wskazanego materiału dowodowego przyznał skarżącej spółce wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 1.614.895,43 PLN (słownie złotych: jeden milion sześćset czternaście tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt pięć, 43/100) stanowiącej równowartość 406.262,00 EUR (słownie euro: czterysta sześć tysięcy dwieście sześćdziesiąt dwa) do 12 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielone zbiory".
W dniach od [...] października do [...] listopada 2012 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B. przeprowadził u beneficjenta kontrole ex-post. Zakres kontroli obejmował potwierdzenie powierzchni gruntów wskazanych we wniosku o dofinansowanie.
W trakcie kontroli ustalono, że w analizowanym okresie spółka prowadziła działalność gospodarczą w B. (na bazie majątku stanowiącego jej własność) oraz w O. (na bazie majątku wydzierżawionego). Potwierdzono, że spółka faktycznie posiadała w 2011 r. zadeklarowaną we wniosku powierzchnię 12 ha upraw pomidorów pod osłonami zlokalizowaną w O., która podlegała kontroli ARR w dniu [...] lipca 2011 r.
Zgodnie z załączonymi do wniosku o udzielenie wsparcia protokołami strat spółka zadeklarowała, że w dniach 30 maja 2011 r. oraz 13 czerwca 2011 r. zrealizowała działanie "zielone zbiory" poprzez zadołowanie (wprowadzenie do gleby i przysypanie ziemią). Z uwagi na zawarte wcześniej umowy handlowe w okresie od 26 maja 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. spółka prowadziła jednocześnie zbiory pomidorów z przeznaczeniem do sprzedaży. Ponadto zniszczone pomidory, na które sporządzono protokoły likwidacji były wcześniej przyjęte na stan magazynowy, a protokoły likwidacji były sporządzone na podstawie dokumentów magazynowych nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Zgodnie z informacją zawartą w cyt. dokumentach magazynowych "towar utracił jakość handlową z uwagi na zbyt długi okres przechowywania w magazynie" i dopiero wówczas został zadołowany.
W dniu [...] października 2012 r. zarząd spółki złożył wyjaśnienie, w którym potwierdził, że w okresie od 26 maja 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. prowadzone były równoległe "zielone zbiory" oraz zbiory pomidorów na cele handlowe.
Kontrolerzy WIJHARS stwierdzili, że w świetle dowodów zebranych w tracie kontroli, pomidory zadołowane w dniach [...] maja 2011 r. i [...] czerwca 2011 r. nie pochodziły z "zielonych zbiorów", a ponadto w całym analizowanym okresie (od 26.05.2011 r. do 30.06.2011 r.) prowadzone były zbiory pomidorów do sprzedaży.
Kontrolerzy WIJHARS analizowali również sprzedaż pomidora w okresie od 26.05.2011 r. do 30.06.2011 r. Kontrola dotyczyła uprawy pomidora w O. na powierzchni 12 ha. Dla potwierdzenia uprawy pomidora w 2011 r. spółka przedstawiła faktury VAT na zakup nasion. Ustalono ponadto, że w okresie od 26.05.2011 r. do 30.06.2011 r. prowadzone były zbiory pomidorów do sprzedaży. Sprzedaż ogółem w tym okresie wyniosła 964.130,307 kg, w tym w dniach od 30.05.2011 r. do dnia 13.06.2011 r. sprzedano 294.757,858 kg pomidorów.
Porównawczo skontrolowano sprzedaż pomidora w analogicznych okresach 2010 r., a więc w okresie nieobjętym przedmiotowym mechanizmem. Udokumentowana sprzedaż wyniosła w tożsamym okresie od 26.05.2010 r. do 30.06.2010 r. 926.614,770 kg pomidorów, tj. jedynie o 37.515,537 kg mniej niż w roku 2011.
Podsumowując działania kontrolne WIJHARS w B. w protokole kontroli ex-post z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdził, że nieprawidłowość finansowa w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) 2988/1995 stanowi 100% wypłaconej kwoty, tj. 406.263,00 EUR, która została przeliczona na 1.614 895,43 PLN.
Kontrolerzy WIJHARS w B. wskazali naruszenie przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, tj. art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, udzielone wsparcie dotyczyło wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania. Wsparcie dotyczące "zielonych zbiorów" obejmowało tylko produkty, które fizycznie znajdowały się na polach i faktycznie zostały zebrane w ramach "zielonych zbiorów". Wskazano również naruszenie art. 84 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw – podnosząc, że "zielone zbiory" oznaczają łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze, przeprowadzane przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. Przedmiotowe produkty nie mogą być uszkodzone przed rozpoczęciem "zielonych zbiorów" z powodu warunków klimatycznych, choroby lub innych powodów zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. z 2011 r., Nr 130, poz. 750), z którego wynika, że wsparcie jest udzielane, jeżeli w przypadku realizacji działania dotyczącego "zielonych zbiorów" przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby produktów pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczono na kompost niedojrzałe produkty pochodzące z uprawy objętej tym działaniem.
Skarżący (oprócz wyjaśnień w trakcie kontroli) złożył w dniu [...] listopada 2012 r. (tj. po przeprowadzonej kontroli) uwagi do ustaleń z przedmiotowej kontroli ex-post (odrębne pismo przekazane przez WIJHARS wraz z protokołem), wskazując między innymi, że w dniach od 26.05.2011 r. do 30.06.2011 r. prowadził równolegle zbiory pomidorów z przeznaczeniem na "zielone zbiory" i na cele handlowe. Na kompostowniku znajdowały się owoce pomidorów pochodzące z "zielonych zbiorów", jak również pomidory pochodzące z magazynu, na które skarżąca spółka nie znalazła odbiorców. Ilość owoców z magazynu została udokumentowana, natomiast owoce pochodzące z "zielonych zbiorów" nie były ewidencjonowane, albowiem ze szklarni były transportowane bezpośrednio na wysypisko. Ponadto skarżąca spółka wskazała, że w jej ocenie z definicji "zielonych zbiorów" zawartej w art. 84 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 nie wynika, aby istniał zakaz prowadzenia zbiorów pomidorów z przeznaczeniem do sprzedaży, jak również obowiązek przeznaczenia 100 % zbiorów na tzw. "zielone zbiory". Skarżąca spółka nie zgodziła się z ustaleniami kontroli ex-post odnośnie braku rzetelności danych ujętych w dokumentacji dotyczącej udziału w mechanizmie argumentując to tym, że w okresie sporządzania tej dokumentacji nie istniał jeszcze mechanizm prawny określający obowiązek sporządzania takiej dokumentacji.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor OT ARR w B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r., na podstawie której organ I instancji udzielił skarżącej spółce wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, a następnie - na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie - w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał decyzję uchylającą uprzednio wydaną decyzję w przedmiocie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmawiającą producentowi udzielenia przedmiotowego wsparcia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku ze stwierdzonym stanem faktycznym należało wznowić postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności nieznanych organowi w chwili wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli m.in. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu niewątpliwie za takie należy uznać:
• wprowadzenia do gleby w okresie od 26 maja 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. części pomidorów będących przedmiotem zabiegu uprawowego, które osiągnęły już dojrzałość handlową.
• prowadzenie równolegle zbiorów pomidorów w ramach "zielonych zbiorów" jak i z przeznaczeniem na cele handlowe.
Organ I instancji stwierdził tym samym, że po przeanalizowaniu wyników kontroli ex-post (nr referencyjny [...]) przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych należy stwierdzić, iż w dniu wydania decyzji ostatecznej istniały nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, z uwagi na to, iż zakres postępowania prowadzonego na etapie rozpatrywania wniosku o wsparcie nie był tak szeroki jak kontrola ex-post.
Organ wskazał przy tym, że kluczowe znaczenie dla sprawy ma ocena pojęcia "zielonych zbiorów". Wskazano, że zgodnie z art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 543/2011 "zielone zbiory" oznaczają łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze przeprowadzane przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. Przedmiotowe produkty nie mogą być uszkodzone przed rozpoczęciem zielonych zbiorów z powodu warunków klimatycznych, choroby lub innych powodów. Jednocześnie przepisy § 4 ust. 1 pkt. 1 i 2 lit a) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw doprecyzowują, że wsparcie jest udzielane, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu 585/2011 oraz - gdy w przypadku realizacji działania dotyczącego "zielonych zbiorów" - przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby niedojrzałych produktów, pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczono na kompost niedojrzałe produkty pochodzące z uprawy objętej tym działaniem. Przytoczone przepisy prawne jednoznacznie zdaniem organu stanowią, że w przypadku działania "zielonych zbiorów", produkty objęte tym działaniem powinny być niedojrzałe, tj. zebrane przed osiągnięciem przez nie dojrzałości handlowej. Produkty nie mogą być zbierane w dojrzałości handlowej lub przerośnięte (organ powołał się przy tym w decyzji na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dotyczącym skarg na decyzje administracyjne Prezesa ARR w tym zakresie - np. wyrok WSA w Warszawie z 2012.02.16, sygn. akt V SA/Wa2357/11 - orzeczenie prawomocne).
Dyrektor wskazał, że definicja "zielonych zbiorów" zawarta w art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw wskazuje na łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. Z powyższego wynika, że w okresie objętym przedmiotowym mechanizmem niedopuszczalne było z tej samej powierzchni (zgłoszonej do wsparcia) dokonywanie sprzedaży. Według danych zawartych w tabeli 4 na str. 16-17 protokołu kontroli ex-post, w okresie działania mechanizmu podmiot gospodarczy przyjął do magazynu 978.997,10 kg pomidorów, przy stanie magazynowym na 25.05.2011 r. wynoszącym 99.249,465 kg. Ubytki i dokumenty magazynowe likwidacji (RW/O) wynosiły łącznie 24.602,195 kg pomidorów a sprzedaż 964.130,307 kg. Tak, więc przy stanie początkowym na dzień 25.05.2011 r. wynoszącym 99.249,465 kg należało stwierdzić, iż kontrolowany beneficjent w okresie działania mechanizmu wsparcia pozyskiwał owoce, które następnie były wprowadzane do obrotu.
Podsumowując organ stwierdził, że decyzja nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w B. wydana była w oparciu o posiadane dokumenty, jednakże w wyniku kontroli ex-post przeprowadzonej przez WIJHARS ustalono treść dokumentów magazynowych mających potwierdzić dokonane działanie "zielonych zbiorów", z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że Spółka nie dokonała działania "zielonych zbiorów" zgodnie z definicją tego działania, gdyż z odręcznej adnotacji na tych dokumentach wynika, że zadołowane pomidory osiągnęły już dojrzałość handlową zaś w wyniku zbyt długiego okresu przechowywania towar ten utracił jakość handlową, co było powodem jego zadołowania.
Organ tym samym stwierdził, że zaszła okoliczność uzasadniająca uchylenie decyzji z [...] września 2011 r. i orzeczenie odmowy udzielenia wsparcia, wskazując jednocześnie, że kwota wsparcia 406 263,00 EUR, co stanowi równowartość 1 614 895,43 PLN przyznana decyzją nr [...] z dnia [...].09.2011 r. została wypłacona nienależnie.
W odwołaniu od decyzji skarżąca spółka podniosła, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nieznane dotychczas organowi. Dokumenty magazynowe [...] z dnia [...].05.2011 r. i [...].06.2011 r. w ocenie spółki znane były organowi, ponieważ na dokumenty te powołano się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie udzielenia wsparcia. W ocenie skarżącej spółki przeprowadzona kontrola ex-post dotyczyła działań Agencji Rynku Rolnego, jako dysponenta środków UE i w związku z tym skutki wynikające z ustaleń kontroli nie mogą dotyczyć P. z o.o. w B.
Prezes ARR. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OT ARR w B.
Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana wskutek postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania, a nie w trybie postępowania zwykłego. Organ wskazał, nie podziela zarzutów skarżącego, oceniając iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki dające podstawę do wznowienia postępowania w myśl przepisu, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Podkreślono, że - jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji - podstawą wznowienia postępowania stało się otrzymanie przez Dyrektora OT ARR w B. Protokołu z kontroli z dnia [...].11.2012 r. Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B. (kontrola ex-post o numerze referencyjnym [...]). Protokół ten ujawnił nowe okoliczności faktyczne oraz dowody istotne dla sprawy - dotyczące przedmiotu sprawy oraz mające znaczenie prawne, gdyż w konsekwencji - wpływające na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Niewątpliwe zdaniem Prezesa ARR za takie należy uznać: wprowadzenie do gleby w dniach 30.05.2011 r. i 13.06.2011 r. pomidorów o jakości handlowej nie pochodzących z zielonych zbiorów, czy prowadzenie na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem - w okresie prowadzenia "zielonych zbiorów" - zbioru pomidora w celach handlowych.
Wskazano przy tym, ze w doktrynie nie budzi wątpliwości, iż przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. "Nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nie były znane organowi, który wydal decyzję, gdyż zakres postępowania prowadzonego na etapie rozpatrywania wniosku o wsparcie nie był tak szeroki, jak kontrola ex-post.
Prezes wskazał przy tym, że wręcz przeciwnie - w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji przez organy ARR, z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o ARR i organizacji niektórych rynków rolnych - wyłączone są art. 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1 oraz 81 k.p.a., co przede wszystkim zwalnia organy z obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy też dopuszczenia każdego z dowodów i w znacznej mierze "przerzuca" ciężar dowodu na stronę.
Prezes ARR stwierdził, że nie można się zgodzić z twierdzeniem strony skarżącej, iż dokumenty magazynowe [...] z dnia [...].05.2011 r. i [...].06.2011 r. były znane organowi I instancji na etapie wydawania decyzji nr [...] z dnia [...].09.2011 r., gdyż nie zostały załączone do wniosku o udzielenie wsparcia, a protokoły strat dołączone do wniosku, złożone na okoliczność przeprowadzenia przez producenta działania zielonego zbioru, nie zawierały informacji dotyczącej jakości handlowej zadołowanych pomidorów. Dopiero w wyniku kontroli ex-post zostało wykazane, na podstawie dokumentów magazynowych [...] z dnia [...].05.2011 r. i [...].06.2011 r., że zniszczone pomidory, na które zostały sporządzone protokoły strat (likwidacji) stanowiące załącznik do wniosku o udzielenie wsparcia, były wcześniej przyjęte na stan magazynowy i dotyczyły pomidorów, które nie pochodziły z zielonego zbioru.
Analizując materiał zgromadzony w sprawie organ II instancji ustalił, że P. Sp. z o.o. w okresie zadeklarowanym na przeprowadzenie działania zielonego zbioru, tj. od 30.05.2011 r. do 13.06.2011 r. prowadziło nieprzerwanie sprzedaż pomidorów. W wyjaśnieniach złożonych podczas kontroli ex-post strona skarżąca wskazała, że w okresie od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. prowadziła równolegle zbiory pomidorów z przeznaczeniem na zielony zbiór jak i na cele handlowe.
Powyższe stanowi bezsprzeczny dowód na to, że w okresie przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. 12,00 ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Oznacza to, że działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielony zbiór" faktycznie działaniem takim w rozumieniu przepisów regulujących kryzysowe wsparcie - nie było. P. Spółka z o. o. dokonując zbioru handlowego w trakcie działania "zielony zbiór" naruszyło bowiem przepisy prawa regulujące w/w działanie, a w szczególności art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011 oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.), gdyż w ramach przedmiotowego działania nie dokonał on łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nie nadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we "Wniosku o udzielenie wsparcia (...)" obszarze. Wręcz przeciwnie, na uprawie objętej działaniem "zielony zbiór" w tym samym okresie prowadził również zbiór handlowy.
Prezes wskazał, że w treści odwołania skarżący nie zgadza się z takim stanowiskiem twierdząc, że gdyby przyjąć, że w okresie działania rozporządzenia nie można dokonywać, żadnej sprzedaży rekompensata byłaby niższa niż wartość sprzedaży i okazałaby się klęską.
Powyższe argumenty dla organu II instancji zostały uznane za bezzasadne, gdyż z treści przepisów prawnych jasno wynika, że nie zakazują one dokonywania sprzedaży plonów zebranych przed dokonywaniem działań kwalifikujących się do wsparcia, czy też kontynuowania uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" po dacie 30.06.2011 r., ale też nie przewidują możliwości jednoczesnego pozyskiwania z uprawy objętej działaniem "zielony zbiór" produktów o dojrzałości handlowej. Prawodawca Unijny mając świadomość, że w okresie, za który można było udzielić wsparcie, tj. 26 maj 2011 r. - 30 czerwiec 2011 r. cykl produkcyjny warzyw został już rozpoczęty - zawarł w art. 6 ust. 2 rozporządzenia 585/2011 wyjątek polegający na wyłączeniu z obszaru kontroli wymogu sprawdzenia, czy nie dokonano już częściowych zbiorów z obszaru objętego działaniem "zielony zbiór". Zatem została dopuszczona możliwość dokonywania częściowych zbiorów z uprawy objętej działaniem, ale przed rozpoczęciem "zielonego zbioru". Działanie "zielony zbiór" musiało być ściśle wyodrębnionym, dodatkowym i niezwiązanym z celem handlowym działaniem producenta. Producent warzyw mając świadomość konieczności przeprowadzenia "zielonego zbioru" na plantacji miał możliwość, zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 585/2011, dokonać wcześniejszych zbiorów dojrzałych produktów i tym samym przygotować plantację do działania "zielony zbiór". Tymczasem dowody zgromadzone w trakcie niniejszego postępowania wskazują jednak, że skarżący nie dochował powyższych zasad. Producent dokonywał zbiorów handlowych w trakcie "zielonego zbioru", co już samo w sobie dyskwalifikowało możliwość otrzymania wsparcia. Okoliczności powyższe wyszły jednak na jaw dopiero w trakcie kontroli ex-post.
Zdaniem Prezesa ARR wbrew temu, co podnosi P., fakt równoległego prowadzenia w okresie działania "zielony zbiór" zbioru pomidorów dojrzałych w celach handlowych, przez korzystającego ze wsparcia z tytułu "zielonego zbioru", stanowi istotną przesłankę do uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] września 2011 r.
Organ I instancji zasadnie wywiódł, w oparciu o nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane wówczas organowi, że P. Spółka z o. o. dokonując w trakcie działania "zielony zbiór" zbiorów handlowych naruszyło treść przepisów prawa regulujących mechanizm WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw", a zatem decyzję nr [...] z dnia [...].09.2011 r. przyznającą wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 1 614 895,43 PLN do 12,00 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach należało uchylić i odmówić wsparcia w powyższym zakresie.
W dniu [...] marca 2014 r. P. Sp. z o.o. w B., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości jako naruszającą art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie i wnosząc o uchylenie decyzji Prezesa ARR w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie i kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawę wznowienia postępowania miały stanowić dowody i okoliczności, mające istotne znaczenie dla sprawy, istniejące w momencie podejmowania decyzji o przyznaniu wsparcia, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu takimi nowymi dowodami, były dokumenty magazynowe [...] z dnia [...].05.2011 r. i [...].06.2011 r. zawierające informację, iż w tych dniach wprowadzono do gleby pomidory o jakości handlowej, nie pochodzące z "zielonych zbiorów". Nową okolicznością był fakt prowadzenia sprzedaży pomidorów zebranych z powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem w okresie prowadzenia "zielonych zbiorów".
Zdaniem skarżącego stanowisko organu jest pozbawione podstaw, albowiem dokumenty magazynowe [...] z dnia [...].05.2011 r. i z [...].06.2011 r. zostały dołączone do wniosku o udzielenie wsparcia jako dokumenty źródłowe, stanowiące podstawę sporządzenia protokołów strat. Nie zostały wpisane jako załączniki do wniosku, ponieważ nie było na to miejsca. Zatem kontrola weryfikująca dane zawarte we wniosku o przyznanie wsparcia, przeprowadzona przez Sekcję Kontroli Technicznych OT ARR w B., miała możliwość zapoznania się z treścią tych dokumentów. Podkreślono przy tym, iż kontrola została przeprowadzona w dniu [...].07.2011 r. i dotyczyła działań w okresie maja i czerwca 2011 r., zatem została przeprowadzona po zakończeniu tych działań. Ponadto w tym okresie nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie wykonawcze Komisji UE nr 585/2011 z dnia 17.06.20lir., stanowiące podstawę do udzielania wsparcia finansowego. Nie było więc przepisu określającego sposoby działania i sporządzania dokumentacji dotyczącej udziału w mechanizmie wsparcia. Dlatego skarżący przedstawił całą posiadaną dokumentację oraz inne dane do wglądu komisji weryfikującej informacje zawarte we wniosku o udzielenie wsparcia finansowego. Znamienne jest tu stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str.4), iż zakres postępowania prowadzonego na etapie rozpatrywania wniosku o wsparcie nie był tak szeroki jak kontrola ex-post. Jeżeli tak było, to w ramach tego zakresu komisja dokonała ustaleń potrzebnych do oceny czy spełnione są warunki do udzielenia wsparcia. W tym celu dokonała pomiaru powierzchni upraw, stwierdziła zakompostowanie produktu. Sporządzono też dokumentację fotograficzną. Komisji nie interesowało czy wszystkie pomidory pochodziły bezpośrednio ze zbiorów czy też były tam i pomidory pochodzące z magazynu. Nie interesowało też czy prowadzona była sprzedaż pomidorów. Nie było więc tak, że zostały ukryte przed komisją fakty i dokumenty, które mogły mieć znaczenie w sprawie i zostały wykryte dopiero w trakcie kontroli ex-post.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.
Po wpłynięciu skargi do Sądu skarżący złożył dodatkowe pismo, w którym nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że kontrola ex - post dotyczy strony skarżącej. Taka kontrola dotyczy prawidłowości wykorzystania przyznanej kwoty wsparcia. W przedmiotowej sprawie dysponentem środków finansowych był organ, a nie skarżący. Wsparcie finansowe udzielone zostało na podstawie oceny czynności już wykonanych przez stronę skarżącą. Zatem to kontrola Sekcji Kontroli Technicznych OT ARR w B., której wynik zadecydował o przyznaniu wsparcia finansowego, była de facto kontrolą ex - post. Przecież po przyznaniu wsparcia na stronie skarżącej nie ciążyły żadne obowiązki dotyczące wykorzystania przyznanych środków finansowych, nie było więc czego kontrolować.
Podkreślono też, iż z treści decyzji przyznającej wsparcie finansowe wynika, że przesłanką przyznania wsparcia było "jak najszybsze zrekompensowanie szkód producentów spowodowanych gwałtownym spadkiem popytu na warzywa ze strony nabywców". Bezspornym jest, iż do takich szkód zalicza się też pomidory zebrane ale nie sprzedane z powodu braku nabywców i w rezultacie zadołowane. Dowodem na zaistnienie tego rodzaju szkody mogłyby być tylko dokumenty magazynowe [...] z dnia [...].05.2011 r. i z dnia [...].06.2011 r., których rzekomo organ nie znał w momencie podejmowania decyzji o przyznaniu wsparcia finansowego. Ponadto z powyższej treści uzasadnienia wynika, iż organ, przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu wsparcia finansowego, uwzględnił tylko powierzchnię upraw oraz fakt zadołowania produktu, nie ustalając ilości ani pochodzenia zadołowanego produktu. W tej sytuacji bezspornym jest, że organu nie interesował fakt jednoczesnej sprzedaży i przeprowadzania zielonych zbiorów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. , Nr 270 – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod rozwagę przytoczone podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim na szczególne podkreślenie w rozpatrywanej sprawie zasługuje fakt, że zaskarżona decyzja została wydana w jednym z trybów nadzwyczajnych wskazanych w przepisach procedury administracyjnej tj. po wznowieniu postępowania, określonego w Rozdziale 12 Działu II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267).
W literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą "na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc, decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów" (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 242).
Fakt ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy wskazuje na podobieństwo tej instytucji do odwołania, jednak zasadnicza różnica pomiędzy tymi środkami prawnymi polega na tym, że wznowienie postępowania może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji ostatecznych. Bez znaczenia jest przy tym fakt, czy cechę ostateczności decyzja nabyła po wyczerpaniu toku instancji, czy też np. w wyniku zaniechania złożenia przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji (patrz: Cz. Martysz, komentarz do art. 145 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2010).
Jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, zawarta w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że warunkiem wznowienia postępowania jest pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, że są one nowe, że istniały one w dniu wydania decyzji oraz że nie były one znane organowi administracyjnemu (M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 811). Zwrócił także na to uwagę WSA w Warszawie wskazując, że "Uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (patrz: wyrok z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2510/05, LEX nr 202375). W innym z kolei wyroku WSA w Warszawie podkreślił, że "1. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. 2. Przy wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie, lecz czy były to istotne okoliczności w sprawie. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, przy czym nie była znana organowi, który wydał decyzję" (patrz: wyrok z dnia 19 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 855/05, LEX nr 196284).
Każde prawidłowo prowadzone postępowanie wyjaśniające winno zapewnić zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który będzie miał zasadniczy wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W takim znaczeniu istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na tę treść (patrz: wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., sygn akt I SA 198/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 35). Innymi słowy, nie każde pojawienie się nowego dowodu czy nowego faktu będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Kodeks wprawdzie nie wyjaśnia, na czym polega "istotność" dowodu, niemniej w art. 67 § 1, art. 86, 95 § 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 i 5 do tej cechy dowodu wyraźnie nawiązuje. Ocenę tej "istotności" k.p.a. pozostawia przede wszystkich organowi administracyjnemu, ale także i stronie, która również ma szerokie uprawnienia w tym zakresie.
Pojawienie się zatem tych dowodów lub okoliczności faktycznych ma podstawowe znaczenie dla wznowienia postępowania. Należy jednak przy tym dodać, że ujawnione istotne okoliczności i dowody muszą równocześnie być nowe, co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę. Nie można zatem wznowić postępowania, gdy okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej, mielibyśmy wtedy bowiem do czynienia z odmienną oceną zgromadzonego materiału dowodowego po wydaniu decyzji, którą organ jest przecież związany. Nie może stanowić także przesłanki do wznowienia postępowania nowa wykładnia przepisów prawnych, nie jest ona bowiem nowym dowodem ani nowym faktem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 7 września 1982 r., sygn. akt SA/Kr 588/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 83). Innymi słowy, wznowieniem postępowania administracyjnego nie można uzasadniać braku należytej znajomości prawa przez osobę reprezentującą organ administracji państwowej, tym bardziej gdy w wyniku decyzji tego organu obywatel (strona) nabywa w dobrej wierze określone uprawnienia.
Warunkiem wznowienia postępowania jest także fakt istnienia omawianych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną. Organ administracji winien dokonać oceny stanu faktycznego nie później niż w dniu podjęcia decyzji (patrz: wyrok NSA z dnia 8 września 1989 r., sygn. akt II SA 390/89, OSP 1991, z. 6, poz. 140). Pojawienie się zatem nowych dowodów po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania (M. Szubiakowski [w:] M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne..., s. 208). Stanowisko to jest zgodne także z orzecznictwem sądowym, według którego wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (patrz: wyrok NSA z dnia 29 marca 1985 r., sygn. akt III SA 1051/84, GAP 1987, nr 6, s. 46). Ta linia orzecznicza podtrzymywana jest także w obecnym orzecznictwie. W wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt III SA/Wr 142/08, LEX nr 496255) zwrócono uwagę, że przy ocenie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. najistotniejszym warunkiem jest istnienie okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. O ile powstały one pod dacie wydania decyzji ostatecznej, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania, lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Z kolei warunek "ujawnienia" nowych okoliczności lub dowodów odnieść należy do organu, a nie do strony. Oznacza to, że organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane. Zagadnieniem drugorzędnym jest, czy brak ujawnienia należy wiązać z niedopatrzeniem strony, jej niedbalstwem czy wprost z zawinionym nieujawnieniem tych okoliczności lub dowodów (patrz: Cz. Martysz, komentarz do art. 145 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2010).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem wskazanej powyżej analizy zastosowania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną na mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy stwierdzić, że organy prawidłowo - po ustaleniu istnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie – dokonały weryfikacji decyzji z [...] września 2011 r. i uchyliły tę decyzję, orzekając jednocześnie o odmowie udzielenia wsparcia.
Zdaniem Sądu organy wykazały, że w sprawie zaszły obydwie przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a mianowicie wyszły na jaw nowe dowody i okoliczności faktyczne w sprawie, nieznane organowi, które istniały w dniu wydawania decyzji z [...] września 2011 r., organy wykazały przy tym, że były one istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd pragnie przy tym wskazać, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy niezbicie wynika, że w trakcie kontroli przeprowadzanej w dniach od [...] października do [...] listopada 2012 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B. (dalej jako kontrola ex-post) ujawniono fakt, iż zadołowane zbiory dotyczyły nie tylko "zielonych zbiorów", ale również zbiorów, które nadawały się do sprzedaży, jednakże nie zostały sprzedane z uwagi na utratę jakości handlowej spowodowanej zbyt długim okresem przechowywania w magazynie, co wynikało z treści ujawnionych podczas kontroli ex-post dokumentów magazynowych Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. i [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., przy czym informacja ta nie była zawarta w protokołach likwidacyjnych (strat), stanowiących załącznik do wniosku. Nie można również uznać za prawdziwe twierdzenia skarżącego, że sporne dokumenty magazynowe [...] i [...] były załączone do wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. i organ był w ich posiadaniu w dacie wydawania decyzji.
Natomiast nie ulega wątpliwości, że likwidacji zbiorów – zarówno zielonych, jak i tych niesprzedanych z uwagi na ich złą jakość - dokonano w postaci zadołowania.
Z dokumentów wynika również niezbicie, że w okresie objętym pomocą z areału wskazanego we wniosku były prowadzone równolegle zielone zbiory oraz zbiór pomidorów na cele handlowe (m. in. oświadczenia skarżącego składane w czasie kontroli).
W związku z powyższym należy zgodzić się z ustaleniami kontroli ex-post, że zadołowane pomidory nie pochodziły tylko i wyłącznie z zielonych zbiorów zebranych z powierzchni 12 ha, jak to sugerował wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2011 r. i oświadczenie załączone do wniosku, a organy nie dysponowały w dacie wydania decyzji z [...] września 2011 r. tą informacją.
Potwierdza to również pośrednio analiza produkcji i sprzedaży, jakiej dokonała kontrola ex-post na poparcie swoich twierdzeń. Należy też wskazać, że z tych ustaleń wynika, iż z powierzchni objętej wnioskiem tj. 12 ha, na podstawie której wyliczono wsparcie, zostały zebrane pomidory o wartości handlowej, a nie tylko i wyłącznie "zielone zbiory", bowiem w analizowanym okresie prowadzone były zbiory pomidorów do sprzedaży.
Została zatem – zdaniem Sądu – spełniona pierwsza przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mówiąca o zaistnieniu nieznanych organowi nowych dowodów (dokumenty magazynowe [...] z [...].05.2011 r. i [...].06.2011 r.) i okoliczności faktycznych w sprawie, które istniały w dniu wydawania decyzji z [...] września 2011 r. (potwierdzony przez skarżącego fakt dokonywania pełnowartościowych zbiorów z obszaru objętego wnioskiem).
Sąd wskazuje ponadto, że w świetle powołanych przez organy przepisów prawa materialnego, zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji fakt istotności ujawnionych nowych dowodów i okoliczności.
Zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. (Dz. U. UE L z dnia 18 czerwca 2011 r. Nr 160, str. 71) ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, udzielone wsparcie dotyczyło wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania. Wsparcie dotyczące "zielonych zbiorów" obejmowało tylko produkty, które fizycznie znajdowały się na polach i faktycznie zostały zebrane w ramach "zielonych zbiorów" (art. 4 ust. 5 zd. 2).
Jednocześnie zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE L z dnia 7 czerwca 2011 r. Nr 157, str. 1) w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw "zielone zbiory" oznaczają łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze przeprowadzane przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. Przedmiotowe produkty nie mogą być uszkodzone przed rozpoczęciem zielonych zbiorów z powodu warunków klimatycznych, choroby lub innych powodów.
Nadto w myśl § 4 ust. 1 pkt. 2 lit. a) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750) wsparcie jest udzielane, jeżeli w przypadku realizacji działania dotyczącego zielonych zbiorów - przeprowadzono zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu do gleby niedojrzałych produktów pochodzących z uprawy objętej tym działaniem albo przeznaczono na kompost niedojrzałe produkty pochodzące z uprawy objętej tym działaniem.
Z wyżej cyt. przepisów prawa wynika, iż przesłanką otrzymania pomocy w zakresie udzielenia wsparcia z powodu kryzysu wynikającego z wystąpieniem bakterii EHEC było – z zakresie wnioskowanego wsparcia co do "zielonych zbiorów" – wypełnienie wszystkich przesłanek wynikających z tych przepisów odnośnie całej wnioskowanej powierzchni, dla której uzyskano wsparcie. Jeżeli wnioskodawca złożył oświadczenie, że na całej wnioskowanej powierzchni, do której chciał uzyskać wsparcie, dokonał "zielonych zbiorów", nie mógł dokonywać z tego terenu normalnych zbiorów.
Podzielić należy również w tym miejscu stanowisko organu, iż przepisy jednoznacznie stanowią, że w przypadku działania "zielonych zbiorów" produkty objęte tym działaniem powinny być zebrane przed osiągnięciem przez nie dojrzałości handlowej. Nie mogą zatem być zbierane produkty w dojrzałości handlowej lub przerośnięte (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 230/12, LEX nr 1296392).
Nie można też zgodzić się z zarzutem skargi, iż w sprawie mamy do czynienia z błędem wynikającym z niezrozumienia definicji "zielonych zbiorów’ oraz faktu, że regulacje odnoszące się do tej definicji nie były znane wnioskodawcy w dacie składania wniosku i oświadczenia o "zielonych zbiorach", albowiem wszystkie cyt. przepisy zostały ogłoszone oraz weszły w życie przed dniem złożenia wniosku przez skarżącego ([...] lipca 2011 r.) i złożeniem oświadczenia o "zielonych zbiorach" ([...] lipca 2011 r.).
Tym samym nie można uznać za zasadny zarzut skarżącego odnoszący się do naruszenia przez organy dyspozycji zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a nadto naruszenia zasady ogólnej odnoszącej się do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zawartej w art. 8 k.p.a., albowiem działanie organu zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego nie stanowi naruszenia tej zasady.
Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć zatem, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do wydania decyzji o uchyleniu po wznowieniu postępowania decyzji z dnia [...] września 2011 r. i o odmowie udzielenia wsparcia.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącego zarzuty, należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło