I SA/Wa 3188/13
WyrokWSA w Warszawie2014-08-12
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Magdalena Durzyńska, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości, które odmawia pozytywnej opinii ze względu na brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej dla jednej z nowo wydzielonych działek, jest zgodne z prawem, gdy dostęp ten ma być zapewniony poprzez służebność drogową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej dla nowo wydzielonej działki poprzez samą służebność drogową, bez wydzielenia drogi wewnętrznej, nie jest wystarczające, jeśli istnieje możliwość wydzielenia takiej drogi z nieruchomości objętej podziałem. Podział nieruchomości musi spełniać dwa równorzędne warunki: zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz zapewnienie każdej nowej działce dostępu do drogi publicznej, co może obejmować wydzielenie drogi wewnętrznej lub, w ostateczności, ustanowienie służebności.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości, który przewidywał utworzenie dwóch działek, z których jedna miałaby dostęp do drogi publicznej poprzez służebność ustanowioną na drugiej działce. Prezydent odmówił pozytywnej opinii, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie dostępu do drogi publicznej. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną interpretację planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi D. O. i Z. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem [...] z dnia [...] października 2013 r. działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej "kpa"); art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.) oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r, o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako "SKO" / "organ") po rozpatrzeniu zażalenia D. i Z. O. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. negatywnie opiniujące możliwość dokonania podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...], położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...]. Jako podstawę prawną ww postanowienia wskazano art. 144 z zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 93 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 518) oraz ustalenia dla obszarów [...] i [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi K. w gminie [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 1999 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 115, poz. 2726 – dalej jako "mpzp" / "plan").
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Pismem z dnia 13 grudnia 2012 r. D. i Z. małżonkowie O. zwrócili się do Prezydenta [...] o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] polegającego na podzieleniu tej nieruchomości na działkę nr [...] o pow. [...] mkw ([...] ha) graniczącą bezpośrednio z drogą publiczną tj. ul. [...], i działkę nr [...] o pow. [...] mkw ([...] ha) położoną przy skarpie, której dostęp do tej drogi publicznej miała zapewnić odpowiednia służebność drogowa ustanowiona na działce nr [...].
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent [...] negatywnie zaopiniował możliwość dokonania podziału ww nieruchomości ze względu na brak zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie prawidłowego dostępu projektowanej działki nr [...] do drogi publicznej.
Organ II instancji (SKO) utrzymał ww postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi [...] w gminie [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 1999 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 115, poz. 2726 – dalej jako "mpzp") wynika, iż nieruchomość objęta opiniowanym projektem podziału położona jest w obszarach oznaczonych symbolami [...] i [...]. Planowana działka nr [...] znajduje się w strefie ekspozycji rejonu nadskarpowego, oznaczonego symbolem [...] zaś działka o planowanym numerze [...] w niewielkim fragmencie znajduje się w obszarze [...], natomiast pozostała część położona jest w granicach terenu zabudowy siedliskowej wydzielonego w ramach strefy [...], oznaczonego symbolem [...]. Organ wskazał, że stosownie do § 12 ust. 6 ww mpzp, dla terenów położonych w strefie ekspozycji rejonu nadskarpowego, oznaczonych na rysunku planu symbolem [...], ustalono zakaz realizacji więcej niż jednego domu mieszkalnego na działce (realizacja drugiego domu mieszkalnego winna być poprzedzona wydzieleniem działki budowlanej, spełniającej warunki planu, w bezpośredni sposób obsłużonej komunikacyjnie i inżynieryjnie). Ponadto, w myśl § 13 ust. 1 planu, dla terenów istniejącej zabudowy siedliskowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami [...] (wydzielonych w ramach strefy [...] z dopuszczoną tymczasową funkcją rolniczą), obowiązują ustalenia dla [...]. W ocenie organu powyższe oznacza, że dla całej działki o nr ew. [...] obowiązuje wymóg, o którym mowa w § 12 ust. 6 planu, a więc i dla tej jej części, która znajduje się w granicach obszaru oznaczonego symbolem [...]. Natomiast z przedłożonego projektu podziału wynika, że projektowanej działce ew. nr [...] dostęp do drogi publicznej ma zapewnić służebność gruntowa ustanowiona na działce ew. nr [...]. Organ przywołał przy tym art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stanowiący, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Wskazał, że zgodność z ustaleniami planu - w myśl ust. 2 cytowanego przepisu - dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Organ podkreślił, że ocenie organów opiniujących podlega wyłącznie przedstawiony projekt podziału oraz tekst obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji SKO stwierdziło, że proponowany podział, przewidujący, że jedna z nowopowstałych działek miałaby mieć dostęp do drogi publicznej nie bezpośredni, lecz za pośrednictwem odpowiedniej służebności ustanowionej na drugiej z nowopowstałych działek, jest niezgodny z obowiązującym planem zagospodarowania, a co za tym idzie - nie jest możliwe pozytywne zaopiniowanie rzeczonego projektu podziału z owymi ustaleniami.
Organ podkreślił, że organy administracji publicznej właściwe w sprawach podziału nieruchomości nie są władne do oceny uchwał jednostek samorządu terytorialnego, w tym - uchwał w sprawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że jeżeli dla danego terenu obowiązuje plan miejscowy, ustalenia innych decyzji, nawet pozostających w obrocie prawnym, nie mogą skutkować wydaniem innych orzeczeń z owym planem sprzecznych.
Skargę na postanowienie SKO z dnia [...] października 2013 r. złożyli D. i Z. małżonkowie O. (dalej jako "skarżący"). Postanowieniu temu zarzucili, że wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.w.);
2) § 12 pkt 6 uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 1999 r. w sprawie zatwierdzenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi [...]" w gminie [...].
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzucili, że ani ww mpzp, ani obowiązująca w dacie jego uchwalenia ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), ani obowiązująca obecnie ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 674 z późn. zm.), ani obowiązująca zarówno w dacie uchwalenia planu jak i obecnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jak i inne przepisy prawa nie definiują zawartego w § 12 pkt 6 mpzp pojęcia "bezpośredniej obsługi komunikacyjnej i inżynieryjnej działki powstałej w wyniku podziału nieruchomości". Wskazali ponadto, że z obowiązującego zarówno w dacie uchwalenia planu jak i obecnie art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie wynika, że podział nieruchomości jest zawsze dopuszczalny, gdy wydzielone w wyniku podziału działki mają zapewniony dostęp do drogi publicznej zarówno bezpośredni jak i za pośrednictwem drogi wewnętrznej lub poprzez ustanowienie dla tych działek odpowiednich służebności. Zdaniem skarżących interpretacja § 12 pkt 6 planu, mająca uzasadniać negatywną opinię o projekcie podziału, jest dowolna, bo nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu tego przepisu, i jest sprzeczna z normą wynikającą z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący powołali się dodatkowo na decyzję Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] października 2000 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...], w której dopuszczono możliwość podzielenia przedmiotowej działki na dwie osobne działki - jedną sąsiadującą z ul. [...] i drugą położoną przy skarpie, oraz zastrzeżono na wypadek takiego podziału ustanowienie na działce sąsiadującej z ul. [...] na rzecz działki położonej przy skarpie służebności drogowej a więc ustalono rozwiązania komunikacyjne analogiczne do przewidzianych we wstępnym projekcie podziału.
Dalej, uzupełniając argumentację skargi, skarżący dołączyli do akt wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1491/11 z dnia 29 grudnia 2011r., którym tut. Sąd stwierdził nieważność niektórych postanowień uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 1999 r. w sprawie zatwierdzenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi [...]" w gminie [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa"), uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała niezasadność zarzutów skargi i konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 151 ppsa.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie SKO (jako organu II instancji) negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, dokonywanego w trybie przepisów zawartych w art. 93 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 518- dalej jako "ugn"). Jak wynika z ww przepisów, podział nieruchomości winien być zgodny z prawem miejscowym w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 ugn) a przy tym każda nowo powstała działka gruntu winna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 ugn). Zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego stosownie do art. 93 ust. 2 ugn, dotyczy zarówno przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Ustanawiając jako podstawową przesłankę dopuszczalności podziału nieruchomości czyli zgodność propozycji podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ustawodawca realizuje zasadę harmonii pomiędzy racjonalnym gospodarowaniem terenami a planowaniem przestrzennym. System planowania przestrzennego regulują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 647, zwanej dalej "upzp"). W myśl art. 20 ust. 1 upzp plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. Plan miejscowy jak i studium składają się z części tekstowej i graficznej a ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 upzp i art. 20 ust. 1 upzp).
W toku postępowania skarżący, powołując się na jeden z wyroków tut. Sądu, zanegowali zasadność (i ważność) przywołanego wyżej § 12 pkt 6 uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 1999 r. w sprawie zatwierdzenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi [...]". Sąd ustalił, iż rzeczywiście w sprawie IV SA/Wa 1491/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność § 9 pkt 5, § 9 pkt 10, oraz § 9 pkt 13 od słowa "oraz" do słowa "Gminy" w odniesieniu do działki nr [...] z obrębu [...]. W § 9 pkt. 10 mpzp, którego Sąd stwierdził wówczas nieważność, (podobnie jak w § 12 pkt 6) ustanowiono "zakaz realizacji więcej niż jednego domu mieszkalnego na działce" ze wskazaniem, że "realizacja drugiego domu mieszkalnego winna być poprzedzona wydzieleniem działki budowlanej, spełniającej warunki niniejszego planu oraz w sposób bezpośredni obsłużonej komunikacyjnie i inżynieryjnie". W ww sprawie IV SA/Wa 1491/11, uzasadniając swoje stanowisko Sąd przyjął, iż nie ma racjonalnych podstaw do wprowadzania tego rodzaju ograniczeń "w zabudowie działki skarżącego". Jak z powyższego wynika, Sąd analizował wówczas skargę indywidualnego podmiotu w stosunku do pojedynczej nieruchomości. Stwierdzenie nieważności poszczególnych postanowień mpzp wyłącznie w odniesieniu do jednej nieruchomości oznacza, że co do pozostałych nieruchomości objętych planem – zaskarżona uchwała ma charakter wiążący jako że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 upzp) uchwalanym przez organ stanowiący gminy, tj. radę gminy w ramach wynikającego z upzp władztwa planistycznego. Powyższe determinuje pogląd, że dopóki skarżący nie zakwestionują w odpowiednim trybie i w odpowiedniej formie mpzp w stosunku do nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem o jej podział, przepisy prawa miejscowego w postaci spornego mpzp mają charakter wiążący. Organy gminy, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie mają kompetencji do weryfikowania we własnym zakresie aktów prawa miejscowego z aktami wyższego rzędu, w tym w szczególności z ustawą zasadniczą.
Trzeba przy tym wskazać, że skarga została oddalona również z innych przyczyn, a zatem kwestionowane przez skarżących ustalenia mpzp nie miały w sprawie decydującego znaczenia. Jak bowiem wyartykułowano wyżej, dopuszczalność administracyjnego podziału nieruchomości determinują dwie podstawowe przesłanki. Po pierwsze - planowany podział musi być zgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a po drugie - każda nowa działka powstała po podziale winna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej. Aby było możliwe pozytywne zaopiniowanie wstępnego projektu podziału a następnie zatwierdzenie w formie decyzji projektu podziału - przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie. [por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003r. w sprawie II SA/Gd 674/00, LEX nr 203449]
W art. 93 ust. 3 ugn ustawodawca ustanowił podstawową zasadę – mianowicie, że podział nieruchomości jest dopuszczalny tylko wówczas gdy projektowane do wydzielenia działki gruntu mają dostęp do drogi publicznej. Pojęcie drogi publicznej należy postrzegać według przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 482). Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1). W art. 2 ust. 1 ww ustawa dzieli drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej na następujące kategorie: 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe, 4) drogi gminne - przy czym ulice leżące w ciągu ww dróg publicznych należą do tej samej kategorii co te drogi. Według art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe są drogami wewnętrznymi, a ich budowa, utrzymanie, zarządzanie i oznakowanie należy do zarządcy terenu.
Określony w art. 93 ust. 3 ugn warunek zapewnienia dostępu do drogi publicznej każdej w nowowydzielanych działek będzie zawsze spełniony gdy nieruchomość podlegająca podziałowi ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej tzn. jest położona np. przy ulicy stanowiącej drogę gminną a podział dokonywany jest prostopadle do tej ulicy - a zatem każda nowa działka usytuowana jest bezpośrednio przy drodze publicznej i ma zapewniony stosowny zjazd (bo położenie działki bezpośrednio przy drodze publicznej nie zawsze jest równoznaczne z zachowaniem dostępu do drogi publicznej – por. W. Falczyński, J. Stelmasiak w glosie do wyroku WSA z dnia 2 marca 2005r. w sprawie II SA/Kr 2588/00, OSP 2007, Nr 7-8, poz. 79, Lex Nr 274251; por. też wyrok WSA z dnia 2 marca 2005r. w sprawie II SA/Kr 2588/00, OSP 2007, Nr 7-8, poz. 79, Lex Nr 274251).
Za dostęp do drogi publicznej, wg art. 93 ust. 3 ugn "uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem". Zatem w sytuacji gdy nieruchomość położona jest przy drodze publicznej a linie podziału określające nowe działki ewidencyjne mają przebiegać równolegle do drogi publicznej (jak w sprawie niniejszej) – z działki objętej podziałem należy wydzielić osobną działkę ewidencyjną przeznaczoną pod drogę wewnętrzną prowadzącą do drogi publicznej. Na tak wydzielonej drodze wewnętrznej nie ustanawia się służebności jeżeli przy podziale prawnym np. polegającym na sprzedaży nowych działek gruntu jednocześnie dokonuje się sprzedaży udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Jeżeli natomiast nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem uznaje się, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu w przyszłości (przy podziale prawnym a więc przy sprzedaży czy np. zniesieniu współwłasności) dla nowych działek odpowiednich służebności drogowych. W takim przypadku geodezyjny podział nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności drogowe (por. art. 99 ugn).
Przekładając powyższe na realia zaproponowanego przez skarżących wstępnego projektu podziału należało przyjąć, że projekt ten, jako nie przewidujący wydzielenia osobnej działki pod drogę wewnętrzną zapewniającą działce nr [...] dostęp do drogi publicznej nie mógł być pozytywnie zaopiniowany. Jak wskazano wyżej zapewnienie dostępu do drogi publicznej wyłącznie w drodze ustanowienia służebności drogi koniecznej ustawodawca dopuścił tylko w sytuacji gdy "nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem". Stąd - ustanowienie służebności drogowej jako dopuszczalnego przez przepisy ugn gwarantowanego dostępu do drogi publicznej możliwe byłoby jedynie wówczas gdyby sąsiadująca z nią planowana do wydzielenia działka nr [...] była skonfigurowana i zabudowana w taki sposób, że niemożliwe byłoby wydzielenie z niej drogi wewnętrznej o regularnym kształcie. Niemożliwości wydzielenia drogi wewnętrznej nie można utożsamiać z niemożliwością wirtualną (a więc niemożliwością kontestowaną w stosunku do planowanej przez skarżących zabudowy nieadekwatnej do powierzchni wydzielanej działki). Innymi słowy, nie można przyjąć, iż z niezabudowanej dotychczas wąskiej (gdy chodzi o szerokość) nieruchomości nie można wydzielić drogi wewnętrznej z tego powodu, że wówczas nie będzie możliwa jej zabudowa zgodnie z preferencjami właścicieli. Niemożliwość wydzielenia osobnej działki pod drogę wewnętrzną musi zaistnieć jako faktycznie istniejąca okoliczność w dacie opiniowania wstępnego projektu podziału. W ocenie Sądu w żadnym razie nie można jej sprowadzać do możliwości (niemożliwości) przyszłego zagospodarowania nieruchomości dzielonej. Dał temu wyraz ustawodawca formułując w art. 93 ugn dwa podstawowe i równorzędne warunki podziału, mianowicie: 1) możliwość zagospodarowania działki zgodnie z przewidywaniami planu i 2) określony dostęp do drogi publicznej. Podział jest zatem dopuszczalny gdy nieruchomość ma takie parametry i powierzchnię, że daje się zagospodarować zgodnie z przewidywaniami planu i jednocześnie ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Możliwości zagospodarowania działki zgodnie z przeznaczeniem w planie nie można rekompensować brakiem dostępu do drogi publicznej, gdyż stanowiłoby to obejście wskazanych wyżej przepisów prawa.
Z tych względów skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło