II OZ 681/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-10
Skład orzekający: Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu wydania poprzedniego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy tylko w sytuacji, gdy nastąpiły istotne zmiany okoliczności sprawy, które uzasadniają taką zmianę. Samo powtórzenie argumentacji z poprzedniego wniosku, bez wykazania nowych, istotnych okoliczności, nie jest wystarczające do zmiany postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 3 października 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący złożył sprzeciw, a następnie zażalenie na to postanowienie. Ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy, jednak nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu wydania poprzedniego postanowienia. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. oddalił wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lipca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1213/14 odmawiające zmiany postanowienia z dnia 3 października 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia materialno-technicznej czynności zameldowania postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1213/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie oddalił wniosek S. P. o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z dnia 3 października 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że S. P. złożył do WSA w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia materialno-technicznej czynności zameldowania. W skardze zawarł także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1213/14 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
S. P. w ustawowym terminie złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego.
WSA w Warszawie postanowieniem z 3 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1213/14, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Na powyższe postanowienie skarżący pismem z 14 października 2014 r. złożył zażalenie.
Pismem z 4 marca 2015 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 9 marca 2015 r.) skarżący ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 399/15 oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie WSA w Warszawie z 3 października 2014 r.
W związku z wnioskiem z 4 marca 2015 r. skarżący, na podstawie zarządzenia z 11 maja 2015 r., został wezwany o nadesłanie wypełnionego formularza PPF oraz do wykazania zmiany okoliczności sprawy (pogorszenia sytuacji materialno-bytowej) od wydania przez WSA w Warszawie postanowienia z 3 października 2014 r.
W odpowiedzi na powyższy wniosek skarżący nadesłał wypełniony PPF.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skarżący, wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy, nie wykazał, iż w jego przypadku nastąpiła taka zmiana sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zmianę postanowienia tegoż sądu z 3 października 2014 r. Skarżący nie poparł swoich twierdzeń żadnym materiałem źródłowym dotyczącym zmiany jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, co uniemożliwiło sądowi I instancji dokonanie obiektywnej i wszechstronnej analizy zasadności tego wniosku. Sąd I instancji dalej podnosił, że nie jest możliwe porównanie stanu finansowego wnioskodawcy wobec niezastosowania się skarżącego do zarządzenia tegoż sądu i niewykazania, by w okresie od wydania postanowienia z 3 października 2014 r. do momentu wydawania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby w świetle art. 165 Ppsa wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z 3 października 2014 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i zawieszenie w czynnościach wykonywania zawodu sędziego Katarzyny Golat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy była już raz przedmiotem postanowień zarówno WSA, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd I instancji prawidłowo zastosował w tym przypadku przepis art. 165 Ppsa. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W przepisie art. 165 Ppsa nie chodzi, więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia. Z przedstawionego przez stronę wniosku nie wynika zaś, że w sprawie zaszły takie właśnie zmiany okoliczności w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowił zasadniczo powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. Zważywszy, że skarżący nie wykazał skutecznie nowych okoliczności, które jednocześnie byłby tego rodzaju, iż przemawiałyby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem prawa pomocy, uznać należy, że WSA zasadnie odmówił zmiany pierwotnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Do zażalenia skarżący nie dołączył żadnych załączników, które mogłyby poprzeć twierdzenia strony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło