II SA/Gd 262/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-08-13

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, a w szczególności czy ujawnienie w sąsiedztwie planowanej inwestycji istniejących obiektów emitujących pola elektromagnetyczne stanowiło nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie miały podstaw do wznowienia postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Istnienie w sąsiedztwie planowanej inwestycji innych obiektów emitujących pola elektromagnetyczne, takich jak wieża telefonii komórkowej czy linie energetyczne, nie stanowiło nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ obiekty te istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji i powinny zostać uwzględnione przez organ w analizie stanu faktycznego terenu. Protesty mieszkańców również nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W związku z tym, naruszono zasadę trwałości decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu decyzji o lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji wznowiły postępowanie, powołując się na ujawnienie w sąsiedztwie planowanej inwestycji linii wysokiego napięcia, Głównego Punktu Zasilania oraz innej wieży telefonii komórkowej, a także na protesty mieszkańców. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta oraz postanowienie Prezydenta Miasta o wznowieniu postępowania. Sąd określił, że uchylone decyzje i postanowienie nie mogą być wykonane i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego ] z dnia 2 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia 6 sierpnia 2013 roku, nr [...] oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 16 maja 2013 roku, nr [...], 2. określa, że decyzje i postanowienie wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 2 października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 6 sierpnia 2013 r. o uchyleniu w wyniku wznowienia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z 4 września 2012 r. w przedmiocie ustalenia, na wniosek Spółki z o.o. z siedzibą w W., na działce nr [...], obręb 18, położonej przy ul. D., lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędnymi instalacjami oraz urządzeniami obsługującymi stację oraz o odmowie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji na wymienionej działce. Opisując przebieg postępowania SKO wskazało, że wnioskiem z 29 czerwca 2012 r. Spółka z oo. z siedzibą w W. wystąpiła do Prezydenta Miasta o ustalenie na działce nr [...] obręb 18 położonej przy ul. D. 10 lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędnymi instalacjami oraz urządzeniami obsługującymi stację. Do wniosku dołączona została dokumentacja techniczna kwalifikacji przedsięwzięcia, z której wynikało, że usytuowanie stacji nie będzie stanowić zagrożenia dla mieszkańców, a sama inwestycja nie wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań jej realizacji. O wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji stacji bazowej powiadomiony został wnioskodawca oraz właściciel przewidzianej pod inwestycję działki. Ponadto stosowne obwieszczenie organ zamieścił na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego oraz na stronie internetowej Urzędu Miejskiego. Wobec braku zastrzeżeń Prezydent Miasta decyzją z 4 września 2012 r. ustalił lokalizację wymienionej inwestycji w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę. Decyzja doręczona została wnioskodawcy i właścicielowi działki przy ul. D. 10 oraz umieszczona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego , a także na stronie internetowej tego Urzędu. Decyzja nie została zakwestionowana i stała się ostateczna. Interwencje ze strony mieszkańców pojawiły się w maju 2013 r., po podjęciu przez inwestora robót budowlanych i ustawieniu stacji tymczasowej. Wskutek tych interwencji i protestów wyrażanych w formie pisemnych petycji zainteresowanych mieszkańców oraz w bezpośrednich spotkaniach z Prezydentem Miasta i pracownikami Urzędu Miejskiego organ I instancji postanowieniem z 16 maja 2013 r. wznowił postępowanie w powyższej sprawie. Jako podstawę wznowienia organ wskazał treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyjmując, że już po wydaniu decyzji ujawnione zostały (właśnie w protestach mieszkańców) nowe fakty i dowody, takie jak istnienie w bliskiej odległości od planowanej stacji linii przesyłowej wysokiego napięcia, Głównego Punktu Zasilania (zespołu trafostacji wysokich i średnich napięć) oraz innej wieży telefonii komórkowej. Wnioskodawca powyższych urządzeń we wniosku o lokalizację inwestycji nie ujawnił, ani nie poddał ocenie oddziaływania na środowisko skumulowanego z oddziaływaniem pozostałych już istniejących urządzeń, w tym ich łącznego wpływu na życie i zdrowie mieszkańców Osiedla Akademickiego. W ocenie organu w takiej sytuacji realizacja nowej stacji telefonii komórkowej wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ I instancji uwzględniając potrzebę szczegółowego zbadania wszystkich wymienionych okoliczności pismem z 24 maja 2013 r. wezwał wnioskodawcę do przedstawienia stosownych dowodów oraz do złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Wnioskodawca pismem z 4 czerwca 2013 r., skierowanym do Prezydenta Miasta, uznał żądanie dostarczenia dodatkowych dowodów oraz złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dla wymienionego przedsięwzięcia za bezpodstawne, za takie uznał również wznowienie postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji stacji bazowej. Wyjaśnił, że przedstawiona przez niego dokumentacja techniczna spełniała wszystkie wymogi, przewidziane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, a także w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ustalanie ewentualnej kumulacji oddziaływania pól elektromagnetycznych emitowanych przez inne źródła, takie jak sieci energetyczne, GPZ czy anteny innej zlokalizowanej w pobliżu stacji bazowej nie jest ani możliwe, ani też celowe, ponieważ badania w tym zakresie powinny być prowadzone wyłącznie dla poszczególnych urządzeń i nie podlegają sumowaniu. Na dowód, że tymczasowa stacja bazowa nie przekracza parametrów istotnych ze względu na ochronę środowiska, wnioskodawca przedstawił sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych z dnia 8 kwietnia 2013 r., wykonane przez T. P. i J. R. - wspólników spółki cywilnej "R." ze S. Zapewnił też, że parametry te zostaną zachowane także przez stację stałą. Organ I instancji decyzją z 6 sierpnia 2013 r., podjętą w wyniku wznowienia postępowania, uchylił ostateczną decyzję Prezydenta Miasta z 4 września 2012 r. o ustaleniu na działce nr [...] obręb 18 położonej przy ul. D. lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędnymi instalacjami oraz urządzeniami obsługującymi stację oraz odmówił wydania decyzji o lokalizacji inwestycji na wymienionej działce. W uzasadnieniu wyjaśnił, że głównym powodem wznowienia postępowania w sprawie lokalizacji stacji bazowej przy ul. D. 10 był zdecydowany zbiorowy protest około 450 właścicieli domów jednorodzinnych usytuowanych na Osiedlu Akademickim, wskazujący na potrzebę ponownego zbadania sprawy pod kątem możliwej kumulacji szkodliwych oddziaływań na życie i zdrowie mieszkańców przez kilka urządzeń, które ewidentnie wytwarzają i emitują do środowiska pola elektromagnetyczne o znacznej mocy, takich jak sieci energetyczne wysokiego napięcia, Główny Punkt Zasilania wraz z rozdziałem mocy oraz wysoki maszt z istniejącymi antenami telefonii komórkowej i radiolinii. Takie potencjalne zagrożenie wymagało uprzedniego ustalenia środowiskowych warunków realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia. Odmowa złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej w pełni uzasadniała negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie. Organ wyjaśnił, że wszelkie wątpliwości w zakresie kumulacji oddziaływania pół elektromagnetycznych pochodzących z różnych źródeł mogły być właściwie ocenione tylko w decyzji środowiskowej i w interesie samego inwestora leżało zainicjowanie postępowania o wydanie tej decyzji. Ponadto żaden z dokumentów przedłożonych przy wniosku nie zawierał informacji o istniejących w pobliżu urządzeniach emitujących pola elektromagnetyczne, co w postępowaniu zwyczajnym byłoby wskazówką do pogłębionego postępowania dowodowego, a w szczególności do przeprowadzenia postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Tylko decyzja środowiskowa mogłaby rozwiać lub podtrzymać obawy mieszkańców dotyczące zagrożenia ich życia i zdrowia. Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji powołał się także na interes społeczny, wyartykułowany przez znaczną grupę mieszkańców Osiedla Akademickiego. Protest lokalnej społeczności wobec planowanej inwestycji daje, w przekonaniu organu, podstawę do stwierdzenia, że cel inwestycji określony mianem "celu publicznego" nie znajduje akceptacji społecznej. Od powyższej decyzji organu I instancji pełnomocnik wnioskodawcy wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt. 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 16 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegająca na pojawieniu się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, naruszenie art. 52 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że w celu uzyskania przez Spółkę pozytywnej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego winien on spełnić warunek nieprzewidziany odrębnymi przepisami tj. wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, które nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, 3. naruszenie art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że ład przestrzenny wskazany w art. 1 ust. 2 pkt. 1 tej ustawy może być wyłączną przesłanką do odmowy wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie wskazało, że postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - a za taką inwestycję w orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się lokalizację stacji bazowych telefonii komórkowych - winno być prowadzone według reguł ustalonych w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r. poz.647). W ocenie Kolegium budowa i funkcjonowanie stacji bazowej telefonii komórkowej w miejscu wnioskowanym przez inwestora narusza przepisy szczególne zawarte w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2013r. poz. 1235). Przepis art. 59 tej ustawy wprowadza obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w przypadku realizacji następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tym planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Wprawdzie stacje bazowe telefonii komórkowej objęte są obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko tylko w sytuacjach, określonych w § 2 pkt. 7 i § 3 pkt. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz. 817), jednak w ocenie Kolegium zapisy tego rozporządzenia nie wykluczają możliwości przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy na danym terenie w niewielkiej odległości od siebie występują inne urządzenia emitujące pola elektromagnetyczne, takie jak licząca 45 m wysokości wieża kratowa z licznymi antenami telefonii komórkowej i innymi urządzeniami do przekazywania sygnałów radiowych, dwie linie sieci energetycznych wysokiego i średniego napięcia oraz główny punkt zasilania z urządzeniami towarzyszącymi. Odmowa wykonania i przedstawienia wyników skumulowanego oddziaływania tych wszystkich czynników na środowisko uniemożliwiła organowi dokonanie obiektywnej i wszechstronnej oceny danych zawartych w specyfikacji technicznej sporządzonej przez inwestora. Jednocześnie organ nie miał w związku z tym możliwości oceny zasadności protestów mieszkańców. W przekonaniu SKO, aczkolwiek organ I instancji nie powołał w podstawie prawnej przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przedmiotowe postępowanie podlegało wznowieniu także z tego względu, że większość stron postępowania została w toku pierwotnego postępowania nieprawidłowo zawiadomiona o toczącym się postępowaniu. Art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Organ wprawdzie informację o wszczęciu postępowania dot. lokalizacji wymienionej inwestycji umieścił na tablicy-ogłoszeń Urzędu Miejskiego oraz na stronie internetowej urzędu, ale tego rodzaju ogłoszenia nie spełniły swego podstawowego znaczenia, nie dotarły bowiem do wiadomości innych zamieszkałych w pobliżu inwestycji osób, którym przysługiwały prawa strony. Z tego względu słusznie organ I instancji wznowił postępowanie w powyższej sprawie, zawiadamiając o wznowieniu oraz dalszych czynnościach mieszkańców Osiedla Akademickiego w formie ulotek doręczanych do skrzynek pocztowych mieszkańców. Lokalizacja nowej stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. D. , w obrębie dużego osiedla domków jednorodzinnych, przy jednoczesnym istnieniu tam innych urządzeń i obiektów emitujących pola elektromagnetyczne rzeczywiście, w ocenie Kolegium, nie zasługuje na aprobatę, choćby ze względu na zdecydowany sprzeciw mieszkańców. Ponadto organ I instancji, zdając sobie sprawę z nietrafności pierwotnej decyzji podjął próby zmiany lokalizacji tej inwestycji na inny teren, nie wywołujący takich kontrowersji. Inwestor jednak żadnej z nowych propozycji nie przyjął. W tym stanie rzeczy szeroko pojęty cel społeczny wyrażający się dezaprobatą zdecydowanej większości mieszkańców osiedla akademickiego oraz względy ochrony środowiska, w tym zdrowia osób zamieszkałych w pobliżu planowanego przez inwestora miejsca inwestycji przemawiają za utrzymaniem zaskarżonej decyzji w mocy. Wprawdzie oczywistym jest, że planowana wieża o wysokości 60 m będzie miała negatywny wpływ na krajobraz na walory widokowe i wartość zabudowanych znajdujących się w pobliżu działek, ale nie są to okoliczności decydujące o odmowie lokalizacji. Jak wyżej wskazano, czynnikiem decydującym o odmowie jest stanowisko lokalnej społeczności wywołane możliwym zagrożeniem skumulowanych pól elektromagnetycznych dla zdrowia mieszkańców. Skargę na powyższą decyzje złożyła sp. z o.o. w W. domagając się uchylenie w całości obu wydanych w sprawie decyzji oraz umorzenia postępowania. Zarzuciła naruszenie: art. 12 i art. 35 ust. 3 k.p.a. - poprzez złamanie zasady szybkiego i wnikliwego działania - SKO wydało zaskarżoną decyzję w dniu 2 października 2013 r., a doręczyło ją skarżącej dopiero w dniu 24 lutego 2014 r. - stanowi to poważne naruszenie przepisów dotyczących procedury administracyjnej; art. 145 §1 pkt. 5 k.p.a., w związku z art. §2 ust. 1 pkt. 7 i § 3 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz w związku z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, w szczególności przepisach określonych w załączniku nr 1 i 2 - poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję i uzasadniające uchylenie tejże decyzji; art. 145 §1 pkt. 4 k.p.a. - poprzez nieuzasadnione uznanie, że okoliczni mieszkańcy, jako strony, bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu; art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt. 1, art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej w dalszej części "u.i.o.s") - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez bezpodstawne przyjęcie, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla każdego przedsięwzięcia (w tym przedmiotowego przedsięwzięcia skarżącej), podczas gdy obowiązujące przepisy ustawy u.i.o.s i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ograniczają ten obowiązek do przedsięwzięć przekraczających określone w przywołanym rozporządzeniu parametry techniczne, co zwalniało skarżącą z przeprowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań; art. 52 ust. 3 w związku z art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 146 § 2 k.p.a. - poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji i uznanie przez organ, że istnieje podstawa do odmowy wydania decyzji ustalającej inwestycję celu publicznego, w sytuacji gdy zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji nie były w stanie wskazać przepisu materialnego uzasadniającego odmowę wydania decyzji uchylającej decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, dla przedsięwzięcia skarżącej; art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nieuzasadnione powołanie się na nowe okoliczności, pomimo, że organy administracyjne nie był w stanie wyjaśnić w jaki sposób te okoliczności mogłyby mieć zastosowanie, jak również nie potrafiły wskazać przepisów materialnych (np. wskazujących na obowiązujące normy lub sposoby przeprowadzania pomiarów) uzasadniających odmowę wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;7 art. 16 k.p.a. - poprzez bezpodstawne uchylenie ostatecznej decyzji; art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez uchylenie zaskarżoną decyzją SKO decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego w oparciu o art. 145 §1 ust. 4 k.p. pomimo, że upłynął okres 12 miesięcy od wydania przez Prezydenta w dniu 4 września 2012 r. decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego na podstawie wniosku skarżącej. W uzasadnieniu skargi została przedstawiona szeroka argumentacja popierająca sformułowane zarzuty z przywołaniem wyroków sądów administracyjnych i stanowiska doktryny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga jest uzasadniona, albowiem nie istniały podstawy do wznowienia, na jakich oparły się orzekające w sprawie organy, co stanowi naruszenie art. art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 16 k.p.a. poprzez bezpodstawne wzruszenie decyzji ostatecznej. W niniejszej sprawie ostateczna decyzja została wydana przez Prezydenta Miasta w dniu 4 września 2012 r.. W decyzji tej ustalono, na wniosek Spółki z o.o. z siedzibą w W., lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie na działce nr [...], obręb 18, położonej przy ul. D., stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędnymi instalacjami oraz urządzeniami obsługującymi stację. Postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie wspomnianej decyzji. Jako podstawę wznowienia wskazał treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyjmując, że już po wydaniu decyzji ujawnione zostały nowe fakty i dowody, takie jak istnienie w bliskiej odległości od planowanej stacji linii przesyłowej wysokiego napięcia, Głównego Punktu Zasilania (zespołu trafostacji wysokich i średnich napięć) oraz innej wieży telefonii komórkowej. W tym miejscu należy podnieść, że wznowienie postępowania jest odrębnym, obok stwierdzenia nieważności oraz postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej, trybem wzruszenia decyzji ostatecznych. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Zauważyć jednak należy, iż omawiane postępowanie nie stanowi kolejnej "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Wspomnianą kontrolę wyznaczają określone przepisami przesłanki, wystąpienie których dopiero otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Jednocześnie należy zauważyć, że instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art.16 k.p.a.). Oznacza to, że korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Omawiany tryb służy rozwiązaniu sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Ustawodawca w art.145 §1 i art.145a §1 k.p.a. wymienił istotne wady postępowania, których wystąpienie obliguje organ do wznowienia postępowania w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Organ I instancji uznał, że w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5, wskutek czego w wyniku wznowionego postępowania przedmiotowa decyzja została uchylona, jednocześnie odmówiono wydania decyzji lokalizacyjnej. Organ II instancji, uzasadniając utrzymanie decyzji w mocy wskazał także na zaistnienie przestanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5, polegającej na braku udziału strony w postępowaniu. Przechodząc do oceny podniesionej przez Kolegium przesłanki braku udziału strony w postępowaniu wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. to wskazać należy, że jest to jedna z dwóch podstaw wznowieniowych (obok przesłanki z art. 145a k.p.a.), gdzie do wznowienia wymagany jest wniosek strony. Oznacza to wprost, że na tej przesłance wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne z urzędu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy brak natomiast wniosku o wznowienie złożonego przez podmiot, który został pominięty w postępowaniu. Powyżej wskazane uchybienia prowadzą do wniosku, że brak było podstaw do wznowienia na wskazanej podstawie. Natomiast omawiając pierwszą z wskazanych przesłanek przypomnieć należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy powinny być nowe, zatem nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłaszane przez stronę. Podkreślić należy, że w ramach tej przesłanki występują dwie odrębne przyczyny wznowienia postępowania, jeden dotyczy ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, a drugi nowych dowodów. Tym samym na gruncie omawianego przepisu nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Zarówno ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, jak też nowych dowodów stanowi samodzielną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ, jest obowiązany ustalić, czy podana nowa okoliczność faktyczna występowała w chwili wydania decyzji ostatecznej, w tym też celu organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Nadto nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, czyli mieć wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Chodzi zatem o taką okoliczność faktyczną, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Ponadto okolicznością, jaką należy wziąć pod uwagę jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Należy tez ustalić, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Odmienna ocena dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. W ocenie Sądu organy obu instancji w swoim rozstrzygnięciu traktują elementy stanu faktycznego jako istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne mające wpływ na poprzednie rozstrzygnięcie. Organy wskazują, że nową okolicznością uzasadniającą wznowienie jest istnienie w sąsiedztwie planowanej inwestycji wieży z zamontowanymi na niej antenami telefonii komórkowej, dwie linie sieci energetycznych wysokiego i średniego napięcia oraz główny punkt zasilania z urządzeniami towarzyszącymi. Wywodzą, że brak wiedzy o tych urządzeniach spowodował, że nie zobowiązano inwestora do przestawienia oceny oddziaływania na środowisko, zaś w konsekwencji ustalenia istnienia wymienionych obiektów taka ocena winna zostać zlecona, gdyż może wystąpić skumulowane oddziaływanie na środowisko istniejących urządzeń i urządzenia planowanego. Brak wiedzy wynikał natomiast z faktu, że inwestor nie zawarł w swoim wniosku informacji o tym, jakie inwestycje już zostały zrealizowane w sąsiedztwie działki nr [...] , a dopiero protesty pobliskich mieszkańców pozwoliły organowi uzyskać wiedzę o istnieniu tych urządzeń. Powyższe stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Przeprowadzając ocenę wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej organ pierwszej instancji zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sporządził analizę stanu faktycznego i prawnego terenu oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu wynikających z przepisów odrębnych. Analiza wraz z mapa terenu przyległego znajduje się w aktach administracyjnych. Obiekty znajdujące się w sąsiedztwie, takie jak wieży z zamontowanymi na niej antenami telefonii komórkowej, dwie linie sieci energetycznych wysokiego i średniego napięcia oraz główny punkt zasilania z urządzeniami towarzyszącymi znajdowały się na tym terenie w dacie sporządzenia analizy, nie są więc nowymi faktami "odkrytymi" po wydaniu decyzji, a zatajonymi przez inwestora. W postępowaniu w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalenie, czy wnioskowana inwestycja może na wskazanym terenie powstać z uwzględnieniem zasady dobrego sąsiedztwa należy bowiem nie do inwestora, lecz do organu. Zwrócić uwagę należy, że także "protesty mieszkańców" nie mogą stanowić nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania. W postanowieniu o wznowieniu postępowania Prezydent Miasta powołał się na nową metodę badania istnienia skumulowanego oddziaływania istniejących i planowanej inwestycji na środowisko i pobliskie osiedle mieszkaniowe uznając, że przeprowadzenie badań ta metodą stanowić będzie nowy dowód mogący mieć wpływ na treść decyzji ostatecznej. Tymczasem jak już wyżej wywiedziono dowód, który mógł powstać (brak w aktach sprawy takiego opracowania) powstałby już po wydaniu decyzji ostatecznej i nie mógł stanowić podstawy do jej wzruszenia. W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu bezpodstawnie naruszona została zasada trwałości decyzji ostatecznej, a przywołane przez organy przesłanki nie dawały podstaw do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Konsekwencją uznania przez Sąd, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uprawniające organ do wznowienia postępowania z urzędu jest uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto uchylenie postanowienia organu I instancji z 16 maja 2013 r. o wznowieniu postępowania. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło