III SA/Wa 68/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z [...] sierpnia 2012 r Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. określił P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Strona, Skarżąca lub Spółka), wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za: luty-marzec, maj, lipiec-grudzień 2006 r., styczeń-kwiecień, maj, lipiec-grudzień 2007 r., styczeń-kwiecień, sierpień-październik 2008 r., kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za: czerwiec 2006 r., czerwiec 2007 r., maj-lipiec, listopad-grudzień 2008 r. oraz kwotę do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) , dalej "u.p.t.u." za listopad 2007 r. Przedmiotowa decyzja, skierowana na adres siedziby Spółki, została doręczona Stronie w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) - dalej: "O.p." Pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. Spółka zażądała uchylenia ww. decyzji z powodu jej wadliwego doręczenia, tj. pominięcia pełnomocnika umocowanego w sprawie oraz wniosła o prawidłowe doręczenie przedmiotowego rozstrzygnięcia. W dniu 6 lutego 2013 r. organ podatkowy pierwszej instancji wystosował wezwanie w trybie art. 169 § 1 O.p. o uzupełnienie braków formalnych pisma Strony. W dniu 21 lutego 2013 r. do organu podatkowego pierwszej instancji wpłynęło wystosowane przez A. L. żądanie prawidłowego doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] sierpnia 2012 r., tj. doręczenia tego aktu pełnomocnikowi. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., na podstawie art. 169 § 4 O.p. pozostawił podanie strony bez rozpatrzenia. Wyjaśnił, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo udzielone A. L. dotyczy jedynie umocowania do reprezentowania Strony w toku kontroli podatkowej, a nie postepowania podatkowego. Wnioskiem z 12 czerwca 2013 r., ustanowiony w dniu 28 maja 2013r. pełnomocnik Spółki, zwrócił się na podstawie art. 162 § 2 O.p. do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] sierpnia 2012 r. Jednocześnie pełnomocnik Strony wniósł odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Strony wskazał, że o uchybieniu terminowi dowiedział się 6 czerwca 2013 r., tj. w trakcie przeglądania akt postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Spółki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2006-2008. Wówczas powziął informację, że postępowanie prowadzone w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od 2006 r. do 2008 r. zostało zakończone wydaniem decyzji. To właśnie ten moment, w ocenie pełnomocnika Strony, winien stanowić początek biegu 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Wskazał także, ze Strona nie z własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, bowiem organ winien był doręczyć przedmiotową decyzją na adres, gdzie Strona w rzeczywistości odbierała korespondencję, tj na adres zamieszkania członka zarządu, a nie na adres wynikający z KRS oraz ze zgłoszenia do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] października 2013 r., nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że jego zdaniem, przy doręczaniu Spółce przesyłki zawierającej m.in. decyzję organu podatkowego pierwszej instancji zostały zachowane wszelkie wymogi formalne, o jakich mowa w art. 150 O.p. Rozpatrując żądanie Spółki o przywrócenie terminu w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 162 § 1 i § 2 O.p., organ odwoławczy stwierdził, że Strona spełniła dwie z tych przesłanek, tj. wystąpiła z wnioskiem o jego przywrócenie, a wraz z wnioskiem złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] sierpnia 2012 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie zostały natomiast spełnione dwa pozostałe warunki umożliwiające przywrócenie terminu, tj. Strona złożyła przedmiotowy wniosek po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu, Strona niewłaściwie określiła moment ustania przyczyny uchybienia terminowi (w rzeczywistości warunkowały go zdarzenia, które zaistniały wcześniej niż przedstawia to pełnomocnik Spółki). Spółka żądając w piśmie z 27 grudnia 2012 r. uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z powodu jej wadliwego doręczenia poprzez pominięcie pełnomocnika oraz wnosząc o prawidłowe jej doręczenie, już w tej dacie ( 27 grudnia 2012r) musiała mieć świadomość, że przedmiotowa decyzja została wydana i do niej wysłana. Spółka wiedziała również, iż termin przewidziany na złożenie odwołania już minął. Ponadto zauważyć należy, że Strona była zorientowana w kwestii zakończenia postępowania kontrolnego toczącego się w jej sprawie, o czym świadczy korespondencja pomiędzy organem a A. L. dotycząca protokołu kontroli, i w związku z tym mogła i powinna liczyć się z możliwością skierowania do niej decyzji. W świetle dokonanych ustaleń nie można przyjąć, że momentem, z którym ustała przyczyna uchybienia terminu jest dzień uzyskania przez pełnomocnika Strony wiedzy o wydaniu decyzji, co miało miejsce dopiero 6 czerwca 2013 r. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, Strona nie dochowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, a tym samym nie spełniła warunku do jego przywrócenia. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie została także spełniona przesłanka w postaci uprawdopodobnienia braku winy Strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, że w myśl art. 146 § 1 i § 2 O.p., w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyrażono na to zgodę. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Jeżeli adres Spółki jako podatnika podatku od towarów i usług zmienił się i powinien nim być, jak twierdzi w niniejszej sprawie pełnomocnik Strony, adres zamieszkania Prezesa Zarządu, to obowiązkiem Strony było złożenie zgłoszenia aktualizacyjnego wskazującego nowy adres siedziby Spółki, bądź adres do korespondencji. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania i zarzuciła naruszenie: - art. 165 § 1 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie, tj. poprzez wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r., z powodu nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy powinien on zostać przywrócony ze względu na spełnienie wszystkich przesłanek, od których ustawodawca uzależnia możliwość przywrócenia terminu, w tym również uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, - art. 162 § 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, tj. poprzez wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji ze względu na to, że Skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, podczas gdy powinien on zostać przywrócony ze względu na spełnienie wszystkich przesłanek, od których ustawodawca uzależnia możliwość przywrócenia terminu, w tym również złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, - art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, zgodnie z którym momentem, od którego powinien być liczony termin, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. jest moment, w którym Skarżąca powzięła wiadomość o uchybieniu terminu, podczas gdy momentem rozpoczynającym bieg terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 ww. ustawy jest moment, w którym pełnomocnik Skarżącej uzyskał wiedzę o wydaniu decyzji, co nastąpiło w dniu 6 czerwca 2013 r., - art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, zgodnie, z którym Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, podczas gdy Spółka dostatecznie uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].10.2013r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...].08.2012r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy równolegle do postępowania w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu toczyło się postępowanie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W dniu [...].10.2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zostało ono zaskarżone do WSA w Warszawie, który postanowieniem z dnia 27 marca 2014r. sygn. akt III SA/WA 67/14 odrzucił skargę. Dalsze rozważania wymagają zatem uwzględnienia, że istnieje w obrocie prawnym ostateczne postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji tego ostateczna decyzja organu pierwszej instancji, od której odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że w myśl art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 tego artykułu wynika jednak dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Należy nadto stwierdzić, że w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia odwołania jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania decyzji, od której przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p. musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia. W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego, a takim jest niewątpliwie termin określony w art. 162 § 2 O.p. nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżąca żądając w piśmie z dnia 27 grudnia 2012r. uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w dnia [...] sierpnia 2012r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, z powodu wadliwego - w jej ocenie - doręczenia, bo z pominięciem pełnomocnika (którego zakres ograniczał się jedynie do reprezentowania Spółki w trakcie kontroli podatkowej), niewątpliwie miała świadomość faktu wydania tej decyzji. Z powyższego wypływa jednoznaczny wniosek, że Skarżąca co najmniej w dniu 27 grudnia 2012r. wiedziała o fakcie wydania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. przedmiocie podatku VAT. Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 373/08, "w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia jest wynikiem braku wiedzy strony, co do faktu wydania aktu administracyjnego, od którego przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 (...) O.p. musi być określony w sposób bezsporny, co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia. (...) Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie". Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W pełni prawidłowe jest zatem stanowisko organu podatkowego, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustała najpóźniej w dniu 27 grudnia 2012r. . Fakt, że w dniu 6 czerwca 2013r. upoważniony przez Skarżącą p. G. N. przeglądając akta w siedzibie organu dowiedział się o istnieniu decyzji, w kontekście powyższych rozważań nie oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 12 czerwca 2013r. został wniesiony w terminie, a tym samym, że w dniu 6 czerwca 2013r. ustała przyczyna polegająca na braku wiedzy o istnieniu decyzji. Rację ma bowiem organ odwoławczy, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy 7 - dniowy termin, o którym mowa w art. 162 O.p. należy od daty 27 grudnia 2012r. Wobec niespełnienia przesłanki złożenia wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się o pozostałych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Brak spełnienia choćby jednej przesłanek z art. 162O.p., powoduje, iż wniosek taki nie może zostać uwzględniony. Nie mniej jednak Sąd w pełni podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej co do tego, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, co zostało w sposób przekonujący wykazane w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.