I OZ 1452/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-06
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien być rozpoznany przed zażaleniem na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych powinien być rozpoznany w pierwszej kolejności. W przypadku uwzględnienia takiego wniosku, postępowanie w przedmiocie zażalenia na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego staje się bezprzedmiotowe, ponieważ strona zwolniona od kosztów nie ma obowiązku uiszczania wpisu. Niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF, pomimo wezwania, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został pozostawiony bez rozpoznania przez referendarza sądowego z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu PPF. Po wniesieniu sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, wskazując na brak formalny. Strona wniosła zażalenie, zarzucając przedwczesność orzekania w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych przed rozstrzygnięciem zażalenia na wezwanie do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. – N. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 240/14 pozostawiające bez rozpoznania wniosek K. P. – N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. – N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.
Zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez wypełnienie urzędowego formularza PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania, gdyż nie nadesłano w wyznaczonym terminie wypełnionego formularza PPF.
Pismem z dnia 10 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia, podnosząc, że jest ono przedwczesne, gdyż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych winien być rozpoznany dopiero po rozstrzygnięciu przez NSA zażalenia na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt IIISA/Kr 240/14, pozostawił bez rozpoznania wniosek K. P. – N. o zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd wskazał, że skarżąca nie złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie dochowała więc wymogu określonego w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Wobec tego – zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania.
Za nietrafne uznał Sąd zawarty w sprzeciwie argument, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych winien być rozpoznany dopiero po rozstrzygnięciu przez NSA zażalenia na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Sąd wskazał, że w przypadku równoczesnego złożenia przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy i zażalenia na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, w pierwszej klejności rozpatrywany jest wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przypadku bowiem ewentualnego uwzględnienia takiego wniosku, postępowanie przed NSA w przedmiocie rozpoznania zażalenia stanie się bezprzedmiotowe, gdyż strona zwolniona od kosztów nie ma obowiązku uiszczenia wpisu.
Na powyższe zarządzenie zażalenie wniosła K. P. – N., ponownie zarzucając przedwczesność orzekania w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem skarżącej w pierwszej kolejności winno być rozpoznane zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 252 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wprowadza wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (w przypadku osób fizycznych jest to wskazany formularz PPF). Niezachowanie tego wymogu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 tej ustawy, podlegającym usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 1/08). Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Skarżąca, pomimo stosownego wezwania do wypełnienia formularza PPF, nie złożyła w zakreślonym przez Sąd terminie takiego wniosku. Tym samym koniecznym stało się pozostawienie wniosku bez rozpoznania, co zasadnie zarządził Sąd I instancji.
Nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony w zażaleniu argument dotyczący przedwczesności orzekania w sprawie prawa pomocy. Wbrew przekonaniu skarżącej, rozpoznanie wniosku strony dotyczącego udzielenia prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie jest uzależnione od wcześniejszego rozstrzygnięcia co do zasadności zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło