I SAB/Wa 400/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J.K., J.K., M.S., J.S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących J.K., J.K., M.S., J.S. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 16 czerwca 2014 r. J.K., J.K., M.S. i J.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". Wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie grzywny. W uzasadnieniu wskazali, że decyzja w sprawie nie została do dnia wniesienia skargi wydana. Podnieśli, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...] uznał ich zażalenie na bezczynność Prezydenta W. za uzasadnione i wyznaczył temu organowi 3 miesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość objęta wnioskiem podlegała działaniu dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej stała się własnością Skarbu Państwa. Ponadto Prezydent W. wskazał, że pismem z dnia 15 lipca 2014 r. poinformował skarżących o przewidywanym terminie zakończenia sprawy oraz przyczynach opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a") w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym zgłosił skarżący w skardze, zaś organ w odpowiedzi na skargę nie wypowiedział się w przedmiocie tego wniosku. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego prowadzenia postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. Z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z art. 35 k.p.a. Nie jest kwestionowanym, że do dnia rozpoznania skargi organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony w dniu 5 listopada 2012 r. Następnie w dniu 4 stycznia 2013 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących, z którego wynika, że do wniosku z dnia 5 listopada 2012 r. przyłączyli się pozostali spadkobiercy byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 6 lutego 2013 r. Prezydent W. wystąpił do jednostki organizacyjnej urzędu – Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Odpowiedź na ww. wystąpienie wpłynęła w dniu 26 lutego 2013 r. i wynika z niej, że akta własnościowe zostały przekazane w dniu 5 października 1994 r. do Urzędu Rejonowego w W. i nie zostały zwrócone. Następnie pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r. organ wystąpił do Urzędu W. – Biura Geodezji Katastru Delegatury w Dzielnicy [...] o informacje z ewidencji gruntów oraz o przesłanie mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie w tym samym dniu zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o nadesłanie fragmentu Ogólnego planu zabudowania W. wraz z odpowiednim opisem oraz o wydanie dokumentów z akt nieruchomości oraz Biura Odbudowy Stolicy dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Biuro Geodezji i Katastru nadesłało żądane dokumenty oraz wskazało, że na nadesłanej mapie granice działek hipotecznych zostały nakreślone orientacyjnie, zaś dokładne naniesienie działek hipotecznych na aktualną mapę ewidencyjną powinno być wykonane przez uprawnionego geodetę. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 16 grudnia 2013 r. wpłynęło do organu pismo z Archiwum Państwowego W. z dnia 10 grudnia 2013 r., w którym Archiwum poinformowało o wynikach sporządzonej ewidencji i wybranych jednostek aktowych. W dniu 30 grudnia 2013 r. Prezydent W. wystąpił do Archiwum Państwowego o nadesłanie kopii materiałów wskazanych w piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r. Następnie w dniu 22 stycznia 2013 r. organ zwrócił się o nadesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W., Delegatury w Dzielnicy [...], zaś w dniu 24 stycznia 2014 r. do Biura Architektury i Budownictwa tego urzędu o przesłanie informacji dotyczącej budynku przy ul. [...], dz. ew. [...] z obrębu [...]. Następnie pismem z dnia 15 lipca 2014 r. (w piśmie błędnie oznaczono datę na dzień 15 lipca 2012 r.) organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w W. o nadesłanie odpisu dokumentu w postaci aktu nr [...] z dnia [...] lutego 1943 r., na mocy którego A.S. i W.K. odstąpiły dobrowolnie i bezpłatnie na własność Gminie Miasta W. pod regulację ulicy [...], grunt o pow. [...] m2. Należy mieć na względzie, że przedmiotem postępowania jest odszkodowanie za nieruchomość [...], które to postępowanie wymaga zgromadzenia materiału dowodowego często historycznego z różnych jednostek organizacyjnych Urzędu W. a także Archiwum Państwowego W. Jest to proces skomplikowany i długotrwały, choćby z tego względu, że na odpowiedź z Archiwum Państwowego W. czeka się niekiedy kilka miesięcy (w niniejszej sprawie przeszło 4 miesiące). Organ na bieżąco podejmował działania mające na celu wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie organ informował strony o stanie sprawy, przyczynach nie rozpoznania jej w terminie oraz o terminie, w którym możliwe będzie jej rozpoznanie tj. pismami z dnia 24 stycznia 2014 r. oraz 15 lipca 2014 r. Biorąc wszystkie wyżej poczynione ustalenia pod uwagę, zasadnym jest orzeczenie, że bezczynność Prezydenta W. chociaż naganna, to jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny. Zarówno bowiem charakter sprawy, jak i podejmowane przez organ czynności konieczne do rozpoznania wniosku nie uzasadniają nałożenia na ten organ grzywny. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i 2 i art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.