IV SA/Wr 298/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-08-20
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Anna Moskała, Mirosława Rozbicka - Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby zatrudnionych pracowników, powołująca się na tajemnicę przedsiębiorcy, jest uzasadniona, jeśli organ nie wykazał w sposób należyty, w jaki sposób ujawnienie tych danych może zaszkodzić przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy nie wykazały w sposób należyty, w jaki sposób ujawnienie danych o liczbie zatrudnionych pracowników narusza tajemnicę przedsiębiorcy. Brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym nieustosunkowanie się do zarzutów strony oraz nieujawnienie imion, nazwisk i funkcji osób zajmujących stanowisko w sprawie, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonych aktów.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Dyrektora Oddziału Spółki z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dotyczącej liczby zatrudnionych kierowników pociągów, konduktorów i rewizorów. Organ odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ podtrzymał swoje stanowisko. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i KPA, w szczególności brak należytego uzasadnienia decyzji i nieudowodnienie istnienia tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd uznał, że pisma organu mają charakter decyzji administracyjnych, ale są wadliwe z powodu braku uzasadnienia i nieustosunkowania się do zarzutów strony.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału D. sp. z o.o. "[...]" z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ja poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Dyrektora Oddziału D. sp. z o.o. "[...]" na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] (dalej: skarżący), pismem z dnia 30 stycznia 2014 r., skierowanym do Dyrektora [...] Spółka z o. o. we W. (dalej: Dyrektor Oddziału Spółki) wniósł o udzielenie informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia osób uprawnionych do kontroli biletów w pociągach poprzez podanie jaką liczbę kierowników pociągu i konduktorów zatrudnia Oddział w [...] i we [...], jaką liczbę rewizorów zatrudnia Oddział, jaka liczba osób zatrudnionych w Oddziale jest upoważniona do kontroli biletów w pociągach. W piśmie tym wskazał również, iż prosi aby udzielone informacje były aktualne na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniósł również o udzielenie odpowiedzi pocztą tradycyjną, na adres e-mail podany we wniosku.
W odpowiedzi na to pismo Dyrektor Oddziału Spółki, pismem z dnia 7 lutego 2014 r., nr [...] stwierdził że nie może udostępnić danych dotyczących liczby kierowników pociągu, konduktorów i rewizorów zatrudnionych w wyżej wyszczególnionych miejscach pracy Oddziału, ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej ustawy o dostępie do informacji publicznej), prawo do tej informacji ulega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z ramowym wykazem rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa [...], stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Zarządu [...] z dnia 4 kwietnia 2011 r. żądana informacja dotycząca poziomu zatrudnienia w poszczególnych grupach zawodowych stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa.
We wniosku z dnia 14 lutego 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] 2014 r. odmawiającej udzielenia informacji publicznej, doręczonej w dniu 13 lutego 2014 r. i udostępnienie żądanej informacji. Dodał, że tajemnica przedsiębiorcy musi mieć charakter obiektywny. Przedsiębiorca odmawiając udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na powyższą tajemnicę winien wykazać w jaki sposób ujawnienie wnioskowanych danych może wpłynąć na to przedsiębiorstwo i w ten sposób należycie uzasadnić odmowę. Dodał, że wnioskowanie bardzo ogólnych informacji o liczbie rewizorów, konduktorów, kierowników pociągu i innych osób uprawnionych do kontroli dokumentów przewozu w pociągach w żadnym razie nie może powodować negatywnych skutków dla Spółki. Wyjaśnił przy tym, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy traktować jako środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Dodał, że zgodnie z art 16 ust. 2 pkt 1 ustawy oczekuje reakcji na ten wniosek w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Oddziału Spółki pismem z dnia 26 lutego 2014 r. nr [...] poinformował, że podtrzymuje odpowiedź zawartą w piśmie z dnia 7 lutego 2014 r. Dodał, że po dokładnej analizie argumentów zawartych w ponownym wniosku, popartych piśmiennictwem prawnym w tym zakresie, nadal nie znajduje podstaw do udzielenia żądanych informacji.
Pismem z dnia 28 marca 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zażądał uchylenia w całości ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Spółki z dnia [...] 2014 r. i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] 2014 r., a także rozpoznania sprawy na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a w trybie uproszczonym oraz zasądzenia od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a.).
Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie następujących przepisów :
1) art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, w której przepisy te powinny być zastosowane, tj. poprzez nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej będącej w posiadaniu organu i niepublikowanej w BIP, co do której złożono wniosek o jej udostępnienie,
2) art. 5 ust. 2 powyższej ustawy w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. z 2003r. nr 153 poz. 1503 ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) poprzez ich zastosowanie w sytuacji, w której nie mają one zastosowania, gdyż wnioskowane przez skarżącego informacje publiczne nie mają charakteru chronionej prawem tajemnicy przedsiębiorcy,
3) art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 107 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267.; dalej kpa) - poprzez ich niezastosowanie pomimo, że powinny być zastosowane, tj. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji,
4) art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 kpa - poprzez uzasadnienie decyzji w sposób pozorny, powierzchowny i nie budzący zaufania obywatela do organu,
5) art. 107 § 1 kpa - poprzez jego niezastosowanie, tj. nieumieszczenie w obu zaskarżonych decyzjach wymaganych tym przepisem pouczeń.
W skardze tej wyjaśnił również, że oba pisma Dyrektora Oddziału Spółki chociaż nie zawierają wszystkich elementów decyzji wymaganych w art. art 107 § 1 kpa to jednak wobec umieszczenia w nich minimalnych elementów konstrukcyjnych decyzji administracyjnej, zostały przez niego uznane za decyzje administracyjne. Osią sporu pozostaje kwesta zaliczenia wnioskowanych danych do katalogu informacji chronionych tajemnicą przedsiębiorcy. W ocenie skarżącego dane objęte wnioskiem z dnia 30 stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji nie zasługują na ochronę w trybie art 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarzucił, że zaskarżone decyzje nie zawierają uzasadnienia. Organ powołał się na uchwałę zarządu regulującą kwestię informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. W żadnej mierze nie podano dlaczego wnioskowane dane nie mogą zostać udostępnione ani też jakie potencjalnie szkody spółce mogłoby przynieść ujawnienie danych o liczbie konduktorów czy też rewizorów. Do adresata wniosku należy wykazanie, że dana informacja stanowi jego tajemnicę i jej ujawnienie może wyrządzić szkodę. Dyrektor Oddziału tego nie wykazał i naruszył w ten sposób art. 8 i art. 11 w związku z art. 107 § 3 kpa. Dodał również, ze wystąpił z analogicznymi wnioskami do innych oddziałów i uzyskał interesujące go dane. Uchwała zarządu Spółki za tajemnicę przedsiębiorcy uznaje analizy poziomu zatrudnienia w poszczególnych grupach zawodowych, natomiast on nie występował o żadne analizy, gdyż trudno uznać za takie prostą informację o liczbie osób zatrudnionych na danym stanowisku. Wskazał również, że organ zaniechał .umieszczenia wydanej decyzji informacji o imionach, nazwiskach i funkcjach, które zajęły stanowisko w toku postępowania, czym naruszył art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 107 § 2 kpa, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Spółki wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie i wskazał, że stanowiska przedstawione w piśmie z dnia [...] 2014 r. i z dnia [...] 2014 r. nie stanowią decyzji administracyjnych, albowiem Oddział spółki nie jest organem administracji publicznej i zajęte stanowiska we wskazanych pismach nie stanowią decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 107 Kpa. Odmawiając udzielenia informacji Oddział Spółki wskazał przyczynę odmowy, czyli ograniczenie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i wiążące go w tym zakresie regulacje prawne, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz powołaną uchwałę Zarządu w sprawie przyjęcia ramowego wykazu rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa i regulaminu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Wskazując na powyższe brak uzasadnienia i podstawy dla pouczenia w zakresie trybu odwoławczego. Pisma, jak sam skarżący wskazuje, zostały podpisane przez osobę umocowaną do reprezentacji Oddziału z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Odnosząc się do zarzutu, iż Oddział Spółki, zobowiązany jest na podstawie art. 4 ust 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji wobec nie ujawnienia żądanej w Biuletynie Informacji Publicznej Dyrektor podał, że Spółka jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców w Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [...], realizującą w szczególności zadania w zakresie transportu kolejowego pasażerskiego szczegółowo wskazane co do przedmiotu działalności w Dziale 3 powołanego wyżej KRS. Spółka wykonuje również w ramach prowadzonej działalności usługi w, zakresie publicznego transportu zbiorowego, na podstawie zawartej umowy z Województwem D. i ewentualnie tylko w zakresie wykonywanej usługi przewozu na podstawie umowy z Województwem pozostaje do rozważenia możliwość udzielenia informacji w zakresie związanym z tym zadaniem. Jednakże realizując zadania własne i zadania w celu wykonania umowy nie jest możliwym wydzielenie informacji w zakresie zadanego zapytania tylko dla usługi na podstawie umowy z Województwem z wyłączeniem zakresu objętego tajemnicą przedsiębiorcy.
Dyrektor Oddziału Spółki wskazał również, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest bezsporne, że wnioskowane informacje są informacją publiczną, jak również to, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Prawo do informacji doznaje ograniczenia na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy oraz wspomnianą uchwałę Zarządu.
W świetle art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do tej informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy).
Żądana przez skarżącego informacja nie obejmuje kwestii związanych z organizacją i pracą, jeżeli przyjmiemy że skarga mogłaby być rozpatrywana w kategorii " podmiotu wykonującego zadania publiczne".
Dyrektor Oddziału Spółki wskazał również, że skarżący przywołuje art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w kwestii sposobu wyłączenia udostępniania informacji publicznych ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, gdy art. 5 ust.2 mówi wprost o tajemnicy przedsiębiorcy.
Przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
W świetle powyższego przepisu można powiedzieć, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 powyższej ustawy, musi spełniać następujące warunki: poufności, braku ujawnienia, zabezpieczenia informacji. Analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. Zarzutowi, że organ nie podjął działania dla zabezpieczenia danych w zakresie poziomu zatrudnienia w poszczególnych grupach zawodowych i nie stanowią one tajemnice przedsiębiorstwa, przeczą skarżone pisma oraz regulacja prawna w postaci uchwały Zarządu.
Dyrektor Oddziału Spółki podniósł też, iż w załączniku nr [...] do Uchwały Zarządu w sprawie przyjęcia ramowego wykazu rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa i regulaminu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa występujących w Spółce, które należy oznaczać klauzulą " tajemnica przedsiębiorstwa "w Tytule III w zakresie problematyki zasobów ludzkich, w ust. 2, uchwały wskazuje na tajemnice przedsiębiorcy w zakresie "Analizy poziomu zatrudnienia w poszczególnych grupach zawodowych" ( roczne i wieloletnie).
Żądane przez skarżącego informacje, wbrew twierdzeniom Skarżącego, mieszczą się w zakresie tajemnicy przedsiębiorcy i zostały należycie zabezpieczone przed dostępem osób trzecich. Ujawnienie danych, zdaniem organu, naraziłoby Spółkę na szkodę.
Mając również na uwadze to, że organ przedsięwziął działania dla zabezpieczenia wskazanych informacji, a złożona skarga jest nie zasadna.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 11 maja 2014 r. wskazał m. in., że w odpowiedzi na skargę pojawił się nowy pogląd Dyrektora, iż wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, który pozostaje w sprzeczności z wydanymi w tej sprawie decyzjami administracyjnymi dotyczącymi odmowy udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej. Dodał, że Spółka jako przewoźnik wykonujący transport zbiorowy kolejowy jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, zobowiązanym do udostępnienia informacji. Wskazał też, że uchwała na którą powołuje się Dyrektor określa analizę poziomu zatrudnienia, zaś on nie żądał takich analiz. Ponadto decyzje nie zawierają uzasadnienia i brak ten nie został uzupełniony w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane zostały do rozpoznawania m. in. skarg na decyzje administracyjne.
Żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 30 stycznia 2014 r. informacja dotycząca liczby zatrudnionych kierowników pociągów, rewizorów i innych osób uprawnionych do kontroli biletów jest, wbrew twierdzeniu Dyrektora Oddziału Spółki zawartemu w odpowiedzi na skargę, informacją publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z którego wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, zaś podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia są w myśl art. 4 ust. 1 tej ustawy władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (pkt 5 ust.1).
Prawo do uzyskiwania informacji zagwarantowane jest w Konstytucji RP. W myśl jej art. 61 ust. 1 prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne i o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2 tego przepisu). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względów na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3 tego przepisu).
Zasady i tryb udzielania informacji publicznej określa cytowana ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do ust. 2 tego przepisu do decyzji tej stosuje się przepisy kpa, z tym, że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni (pkt 1 tego przepisu), a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostepnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2 , wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (pkt 2 tego przepisu).
W myśl art. 17 ust. 1 powołanej ustawy do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Powołany przepis art. 17 znajduje zatem zastosowanie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej przez podmiot niebędący organem władzy publicznej obowiązany do udostępnienia omawianej informacji, zdefiniowany w art. 4 ustawy, którym jest również Dyrektor Oddziału Spółki wykonującej zadania publiczne, transport kolejowy.
Słuszne jest stanowisko skarżącego, iż wskazane wyżej dwa pisma Dyrektora Oddziału Spółki, tj. z dnia [...] 2014 r. sporządzone w odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz z dnia [...] 2014 r. stanowiące odpowiedź na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mają charakter decyzji administracyjnej, określonej w art. 107 kpa, gdyż zawierają minimalne elementy konstrukcyjne tego aktu administracyjnego. W orzecznictwie, jak i w doktrynie konsekwentnie przyjmuje się, że zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga, aby pismo to zawierało wszystkie składniki decyzji przewidziane w art. 107 § 1 k.p.a. Za decyzję uznać należy również pismo właściwego organu zawierające co najmniej oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie i podpis osoby reprezentującej organ (por. np. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2663/13 , LEX nr 1340249).
Przepis art. 107 § 1 kpa stanowi zaś, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja (§ 2).
Zaskarżoną decyzją oraz decyzją ją poprzedzającą odmówiono skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym prawo do tej informacji podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Definicję legalną omawianej tajemnicy zawiera przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który stanowi że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
W orzecznictwie przyjmuje się, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa i podlegała ochronie na podstawie art. 11 powyższej ustawy, musi spełniać następujące warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. I CKN 89/01, publ. LEX nr 583717 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1903/13, LEX nr 1430612).
W myśl powołanego art. 107 § 1 kpa decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
W ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie zawierają elementów uzasadnienia, określonych w § 3 powyższego przepisu, w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3).
Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu administracji publicznej ma przedstawiać zajęte przez organ stanowisko oraz motywy, które za stanowiskiem takim przemawiają, celem umożliwienia kontroli takiego rozstrzygnięcia w dalszym toku postępowania. W przypadku decyzji organu II instancji konieczne jest zaś także ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Zarzutami tymi organ odwoławczy nie jest wprawdzie związany, lecz jego obowiązkiem jest odniesienie się do nich. Zapewnia to stronie możliwość obrony jej praw na dalszym etapie postępowania.
Dyrektor Oddziału Spółki powinien więc wykazać w zaskarżonych decyzjach w jaki sposób udostępnienie żądanych informacji narusza tajemnicę przedsiębiorstwa, czyli tajemnicę poufną posiadającą wartość gospodarczą. Co do pojęcia informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 tej ustawy należy zauważyć, że w doktrynie i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za całkowicie wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu (por. powyższy wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2013 r.).
Wymogu tego nie spełnia wyjaśnienie Dyrektora Oddziału Spółki zawarte w pierwszej decyzji z dnia [...] 2014 r., z której wynika, że zgodnie z uchwałą Zarządu żądana informacja dotycząca poziomu zatrudnienia w poszczególnych grupach zawodowych stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Uzasadnienia nie zawiera również druga decyzja Dyrektora z dnia [...] 12014 r., w której podmiot ten wskazał jedynie, że podtrzymuje stanowisko zawarte w pierwszej decyzji.
Natomiast podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, rozważań i ocen, dotyczących odmowy udzielenia informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, które powinny być umieszczone w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Oddziału Spółki należy uznać za wadę postępowania skutkującą potrzebą eliminacji takiego aktu z obrotu prawnego. Strona pozbawiona bowiem zostaje możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności, co ogranicza jej prawo do obrony własnych racji. Stanowisko to nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2010 r. II GSK 586/09 Lex nr 596965, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 marca 2008 r. I SA/Łd 1035/07, Lex nr 468904).
Sporządzona przez Dyrektora odpowiedź na skargę jest bowiem pismem procesowym strony w rozumieniu art. 46 p.p.s.a., które powinno spełniać przewidziane tym przepisem wymogi. Poza tym winno także zawierać ustosunkowanie się do twierdzeń zawartych w skardze. Nie może zaś ani zastępować uzasadnienia decyzji administracyjnej ani też jej uzupełniać.
Słuszny zatem okazał się zarzut skarżącego, iż uzasadnienie zaskarżonych decyzji narusza art. 107 § 3 kpa.
W tej sytuacji zgodzić się należy ze skarżącym, że zaskarżone decyzje naruszają również przytoczone wyżej przepisy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z którego wynika prawo do odmowy informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy sprecyzowaną w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Istota sporu powinna sprowadzać się w niniejszej sprawie do oceny przez Sąd zasadności odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jednakże z powyższych względów Sąd nie mógł ocenić zasadności tej odmowy.
Zasadnie także podniósł skarżący, iż zaskarżone decyzje naruszają również przepisy art. 107 § 1 kpa, gdyż nie zawierają pouczenia o środkach zaskarżenia oraz art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji, który wymaga aby decyzja o odmowie udostępnienia tej informacji zawierała także imiona i nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie tej informacji, co nie jest równoznaczne, z podpisem osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Z tych względów zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie mogły ostać się w obrocie prawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 lit "c" i lit. "a" p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (pkt II sentencji), ponieważ nie posiada ona przymiotu wykonalności (art. 152 p.p.s.a.).
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania zostało oparte na podstawie art. 200 p.p.s.a (pkt III sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło