II SA/Kr 864/14
WyrokWSA w Krakowie2014-08-22
Skład orzekający: Andrzej Irla, Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbycia nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki, postępowanie egzekucyjne może być nadal prowadzone wobec pierwotnego zobowiązanego (inwestora), jeśli nadal posiada i zarządza tym obiektem, czy też wymaga wystawienia nowego tytułu wykonawczego wobec następcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie zebrały i nie rozważyły w sposób należyty materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, brak było dowodów na to, że obiekt objęty nakazem rozbiórki znajduje się na działce stanowiącej własność obecnego właściciela, a także niejasne było, czy pierwotny obowiązek nałożono na skarżącego jako inwestora, czy właściciela. Sąd wskazał, że w przypadku zbycia nieruchomości z obiektem budowlanym, postępowanie egzekucyjne powinno być kontynuowane wobec następcy prawnego po wystawieniu nowego tytułu wykonawczego, chyba że pierwotny zobowiązany nadal posiada i zarządza obiektem. Organy nie wykazały jednak tych okoliczności w sposób dostateczny.Stan faktyczny
Skarżący T.S. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanego budynku (gołębnika), argumentując, że od 2002 roku nie jest już właścicielem działki, na której obiekt się znajduje. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że skarżący nadal posiada i zarządza gołębnikiem, mimo utraty prawa własności działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie organu drugiej instancji, podnosząc naruszenie przepisów dotyczących następstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym oraz brak wystawienia nowego tytułu wykonawczego wobec obecnego właściciela działki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego T. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego T. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem
z dnia 30.07.2013 r., na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 59 § 1 § 3 i § 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 - tj. ze zm.) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 31.05.1999 r., Nr: [....] , wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. , tj. obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanego budynku drewnianego (gołębnika) na działce nr [....] w Z.
W uzasadnieniu organ podał, że wobec niewykonania obowiązku określonego w prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia 27.07.1998 r., znak: [....] utrzymanej w mocy decyzją z dnia 30.09.1998 r., znak: [....] Wojewody T. wszczął postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia 25.03.1999 r. organ wystosował do zobowiązanego upomnienie, a w dniu 31.05.1999 r. wystawił tytuł wykonawczy znak: [....] , stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Postanowieniem z dnia 29.04.2005 r. nałożono na T.S. środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. W wyniku rozpatrzenia zażalenia organ postanowieniem z dnia 20.05.2005 r. zmienił postanowienie w zakresie wysokości grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia 12.09.2005 r. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 20.05.2005 r. W dniu 17.05.2011 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. poinformował, że postępowanie egzekucyjne należności grzywny w celu przymuszenia zostało zakończone, wobec wyegzekwowania całej kwoty zaległości.
Postanowieniem z dnia 19.12.2011 r., znak: [....] orzeczono wykonanie zastępcze i wezwano zobowiązanego do uiszczenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 9.02.2012 r. [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Wyrokiem z dnia 19.06.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 608/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę pana T.S. w przedmiocie wykonania zastępczego.
Pismem z dnia 25.10.2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 22.11.2012 r., T.S. wniósł o umorzenie wobec niego postępowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygn. [....] , wskazując, że od dnia 30.12.2002 r. nie jest właścicielem działki nr [....] w miejscowości Z. , na której położony jest gołębnik.
W związku z powyższym organ zbadał, czy w sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 upea). Wskazał, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego budynku drewnianego (gołębnika) na działce nr [....] w Z. Obowiązek ten został nałożony na inwestora, który w dacie orzekania był równocześnie właścicielem działki nr [....] . Ustalono także, że w toku postępowania działka nr [....] w Z. uległa podziałowi i obecnie gołębnik, objęty nakazem rozbiórki, zlokalizowany jest na działce nr [....] w Z. Z odpisu księgi wieczystej [....] wynika, że działka nr [....] w Z. stanowi własność L.S. (na podstawie umowy o podział majątku dorobkowego z dnia 30.12.2002 r.). Natomiast, w ocenie organu, zobowiązany jest w dalszym ciągu posiadaczem gołębnika, objętego nakazem rozbiórki - w dalszym ciągu hoduje w nim gołębie. Fakt ten jest podnoszony przez zobowiązanego niezmiennie w ciągu całego postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w zażaleniu z dnia 9.05.2005 r. i z dnia 27.12.2011 r., a także w piśmie z dnia 4.04.1999 r. Ponadto zobowiązany w dalszym ciągu jest członkiem Polskiego Związku Hodowców [....] [....] , a w roku 2013 aktywnie uczestniczył w konkursach lotu gołębi. W świetle powyższego organ uznał, iż zobowiązany nie utracił posiadania i zarządu tym obiektem budowlanym, bowiem hoduje w nim gołębie. Dla poparcia swojej argumentacji przytoczył rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 6.07.2006 r., sygn. akt II OSK 1070/05. Ponadto podniósł, że we wiążącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19.06.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 608/12 sąd wskazał m.in., że obowiązek rozbiórki został nałożony na T.S. w lipcu 1998 r. czyli 14 lat temu, co oznacza, że skarżący już bardzo długo lekceważy nałożone na niego obowiązki, ale jednocześnie jest to aż nadto wystarczający okres czasu dla zapewnienia hodowanym gołębiom odpowiedniego pomieszczenia.
W sprawie nie zachodzi również żadna z pozostałych przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności organ stwierdził, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, nie został on umorzony, nie wygasł, istnieje i jest wymagalny. Ponadto zobowiązany żyje, egzekucja administracyjna i wszystkie zastosowane dotychczas środki egzekucyjne są dopuszczalne, zobowiązanemu doręczono upomnienie, a przepisy innych ustaw nie rozstrzygają o możliwości umorzenia postępowania w sprawie.
T.S. złożył zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że to, że nadal jest członkiem Polskiego Związku [....] Oddział [....] , a gołębie należące do niego uczestniczą w konkursach lotu gołębi nie świadczy o tym, iż nadal jest posiadaczem lub zarządcą obiektu podlegającego rozbiórce. Fakt posiadania gołębi nie oznacza automatycznie, iż jest posiadaczem budynku. Organ nie wykazał, iż żalący się zarządza obiektem budowlanym podlegającym rozbiórce. Odwołując się do definicji "zarządcy obiektu budowlanego" skonstruowanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25.07.2012 r., sygn. II SA/Wr 167/12, stwierdził, że nie można go uznać za zarządcę. Z właścicielem działki nr [....] nie łączy go żaden stosunek prawny będący podstawą sprawowania zarządu. Nigdy w odniesieniu do wskazanej nieruchomością, nie została zawarta umowa najmu, dzierżawy czy umowa o korzystanie z cudzego gruntu. Ponadto ze względu na zmianę właściciela obowiązek rozbiórki nie może zostać wykonany, a postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone. W prowadzonym postępowaniu organ nie odniósł się do zmian jakie zaszły po stronie właściciela nieruchomości. Nie wezwał nowego właściciela działki nr [....] do wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu, nie powiadomił go również o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 9.04.2014 r., znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że art. 59 § 1 upea obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania w przypadku zajścia wymienionych w nim zdarzeń. Pomimo iż w przedmiotowym wniosku zobowiązany nie wskazał przepisu stanowiącego, w jego ocenie, podstawy prawnej umorzenia postępowania egzekucyjnego PINB prawidłowo przyjął, że zobowiązany wnosi o umorzenie w/w postępowania na podstawie przesłanki wskazanej w przepisie art. 59 § 1 pkt 4 upea.
Zdaniem organu odwoławczego w/w przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. W doktrynie wskazuje się, że błąd co do zobowiązanego stanowi podstawę umorzenia postępowania wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazana została jako zobowiązana osoba, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Natomiast niemożność prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy zobowiązany korzysta z immunitetu lub przywileju dyplomatycznego (art. 14 upea). Zobowiązanym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym jest T.S. i to na nim, jako adresacie decyzji z dnia 27.07.1998 r. spoczywa obowiązek wykonania rozbiórki samowolnie wykonanego budynku drewnianego (gołębnika). Natomiast wskazana okoliczność utraty prawa własności działki, na której zlokalizowany jest podlegający obowiązkowi rozbiórki budynek gołębnika nie stanowi podstawy do umorzenia prowadzonego w sprawie postępowania egzekucyjnego. Egzekwowany nakaz rozbiórki budynku gołębnika oparto o przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie zaś z przepisem art. 52 w/w ustawy: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że wymienienie w tym przepisie w pierwszej kolejności inwestora nie jest przypadkowe. Dlatego też w pierwszej kolejności do niego powinna być kierowana wydana w tym przedmiocie decyzja, zwłaszcza gdy jego tożsamość nie budzi wątpliwości i w dalszym ciągu korzysta z obiektu lub jego części będącej przedmiotem przeprowadzonych przez niego robót budowlanych a w chwili realizacji robót był właścicielem (współwłaścicielem) lub zarządcą obiektu budowlanego.
Egzekwowany obowiązek rozbiórki budynku gołębnika został nałożony na T.S. , jako na inwestora w/w obiektu. Utrata przez T.S. prawa własności w/w nieruchomości nastąpiła już w toku postępowania egzekucyjnego znak: [....] , które wszczęte zostało tytułem wykonawczym z dnia 31.05.1999 r. Tytuł prawidłowo wskazywał, jako zobowiązanego T.S. . Zgodnie z art. 28a upea, w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wskazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W razie zbycia nieruchomości wraz z przeznaczonym do rozbiórki obiektem budowlanym, dalsze środki egzekucyjne powinny być więc - zasadniczo - stosowane wobec nowego właściciela po wystawieniu przeciwko niemu tytułu wykonawczego. Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że zbycie przez inwestora nieruchomości, po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę położonego na tej nieruchomości obiektu, nie oznacza, że postępowanie egzekucyjne w sprawie w/w obowiązku nie może być prowadzone wobec dotychczasowego właściciela, jeżeli nadal jest on posiadaczem lub zarządcą w/w obiektu. Analiza akt postępowania egzekucyjnego wskazuje, że po zmianie stanu własności nieruchomości, zobowiązany ma dostęp do w/w budynku i korzysta z niego. Świadczy o tym treść zażalenia z dnia 27.12. 2011 r., treść zażalenia z dnia 5.08.2013 r. Fakt wykorzystywania przedmiotowego budynku do hodowli [....] został również zauważony przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 19.06.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 608/12. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż w całym ponad 10-letnim okresie T.S. nie podnosił kwestii zmiany stanu prawnego nieruchomości, na której zlokalizowany jest podlegający rozbiórce budynek, choć obecnie w ocenie zobowiązanego stanowi ona trwałą przeszkodę w dalszym prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji zwrócił uwagę, że podlegający obowiązkowi rozbiórki budynek gołębnika położony jest na nieruchomości przy ul. [....] w Z. W/w adres przez cały czas trwania postępowania egzekucyjnego wskazywany był przez zobowiązanego w podaniach kierowanych do PINB i MWINB, jak i w skargach do WSA w Krakowie. Pod tym adresem również zobowiązany odbierał osobiście kierowaną do niego w toku postępowania egzekucyjnego korespondencję.
Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że T.S. nie utracił posiadania podlegającego obowiązkowi rozbiórki budynku gołębnika, a podejmowane działania służyć mają dalszemu przeciąganiu przez niego postępowania egzekucyjnego.
T.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, iż skarżący w dalszym ciągu zobowiązany jest z tytułu wykonawczego z dnia 31.05.1999 r.;
- art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie egzekucji bez wymaganego prawem tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela z zaznaczeniem przejścia uprawnień na następcę prawnego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomiędzy skarżącym T.S. a jego żoną L.S. doszło do podziału majątku dorobkowego i od tego czasu to L.S. jest właścicielem działki na której znajduje się przedmiotowy budynek. Skoro w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, wierzyciel winien dysponować tytułem wykonawczym przeciwko zobowiązanemu z tego tytułu, to w przedmiotowej sprawie zachodzi bezwzględna przesłanka umorzenia egzekucji, bowiem stosownie do art. 28a upea wierzyciel nie wystawił nowego tytułu wykonawczego z zaznaczeniem przejścia uprawnień, na L.S. , - właścicielkę działki na której usytuowany jest [....] . Nadto wydanie przez organ ostatecznego orzeczenia nakazującego skarżącemu rozbiórkę [....] , a zatem w istocie nakazanie naruszenia cudzej własności stanowić będzie podstawę dla stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z uwagi na fakt, iż decyzja taka rażąco naruszy własność innej osoby. Zgodnie z art. 222 § 2 kc przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Odnośnie zarzutu organu działania przez skarżącego "na przewlokę w postępowaniu" podniesiono, że skarżący korzystał jedynie z przysługujących mu praw do dwuinstancyjności postępowania, a jego długotrwałość wynika ze stopnia zawiłości sprawy i jej wielowątkowego charakteru.
W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Problematyka związana z przejściem obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego nie jest jednolicie postrzegana w orzecznictwie i doktrynie i budzi trudności interpretacyjne.
Przedmiotem egzekucji administracyjnej jest wykonanie obowiązku, będącego treścią stosunku administracyjnoprawnego, zaś zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym będzie podmiot związany z organem administracji publicznej stosunkiem administracyjnoprawnym. Postępowanie egzekucyjne powinno zatem być prowadzone wobec tego właśnie podmiotu.
Stosownie do treści art.28 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012.1015 j.t.) "w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego." Przepis ten nie reguluje jednakże podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę. Przypadki następstwa administracyjnoprawnego mogą mieć swoje źródło w następstwie cywilnoprawnym. Jeśli zatem zgodnie z przepisami materialnymi dochodzi do przejścia obowiązku na inną osobę, czyli do następstwa prawnego, postępowanie egzekucyjne od tego momentu powinno się toczyć względem następcy prawnego zobowiązanego. Nasuwa się zatem pytanie w jaki sposób powinno zakończyć się postępowanie egzekucyjne względem podmiotu dotychczas zobowiązanego. Stosownie do art. 26 § 5 pkt 1) ustawy wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Analiza treści przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakazuje stwierdzić, że w celu wyegzekwowania nałożonego na zobowiązanego obowiązku prowadzi się jedną egzekucję administracyjną, nie zaś kilka egzekucji administracyjnych. W żadnym z przepisów tej ustawy ustawodawca nie przewiduje możliwości prowadzenia dwóch egzekucji administracyjnych w celu wyegzekwowania wykonania obowiązku. Jeżeli zatem, w myśl art.28 a ustawy kontynuowanie egzekucji w stosunku do nabywcy prawa może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego, to egzekucja administracyjna wszczęta doręczeniem tytułu wykonawczego pierwotnie zobowiązanemu powinna zostać umorzona.
Zazwyczaj podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki będzie właściciel, który zrealizował obiekt, dlatego - zgodnie z art. 28a ustawy o egzekucji w administracji - w razie zbycia nieruchomości wraz z przeznaczonym do rozbiórki obiektem budowlanym, obowiązek wykonania nakazu rozbiórki przechodzi na nabywcę; w konsekwencji dalsze środki egzekucyjne powinny być - zasadniczo - stosowane wobec nowego właściciela po wystawieniu przeciwko niemu tytułu wykonawczego. W orzecznictwie wyrażono również pogląd, że z uwagi na alternatywne wymienienie w art. 52 inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, nie jest wykluczone, że egzekucja może toczyć się dalej przeciwko dotychczasowemu właścicielowi - jest to jednak dopuszczalne tylko wówczas, gdy dotychczasowy właściciel jest nadal posiadaczem i zarządcą nieruchomości. (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r., II OSK 1070/05). Stanowisko takie wynika z faktu, że w postępowaniu egzekucyjnym chodzi o wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji, a nie o wykonanie decyzji w stosunku do osoby wymienionej w decyzji.
Również w stanie prawnym obowiązującym po wprowadzeniu przepisu art.28 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przyjmuje się w orzecznictwie, że w przypadku gdy obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego obciąża inwestora, w przypadku ustalenia, że pomimo zmiany w toku postepowania egzekucyjnego osoby właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt podlegający rozbiórce, dotychczas zobowiązany nadal ją posiada i zarządza obiektem przeznaczonym do rozbiórki, organ jest uprawniony do podejmowania dalszych czynności egzekucyjnych w stosunku do zobowiązanego. W innym wypadku, organ egzekucyjny zobowiązany jest do prowadzenia egzekucji skierowanej do następcy prawnego zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko niemu.
Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 7.07.2006 r.(sygn. II OSK 1070/05, LEX 265673), "nie można twierdzić, że przed wejściem w życie przepisu art. 28a powołanej ustawy, nie było podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego przeciwko właścicielowi lub zarządcy obiektu, jeżeli inwestor zbył nieruchomość po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę. Nie można również przyjąć, że postępowania egzekucyjnego nie można prowadzić w stosunku do inwestora tylko dlatego, że po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu przeniósł własność nieruchomości na inną osobę, jeżeli nadal jest posiadaczem i zarządcą obiektu budowlanego objętego decyzją nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Podstawę taką stanowił i stanowi nadal przepis art. 52 Prawa budowlanego".
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie, bez zgromadzenia i rozważenia koniecznego materiału dowodowego, co prowadzi do wniosku, że wydane zostało z naruszeniem art.7 i 77 kpa w zw. z art.18 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jak bowiem wynika z decyzji z dnia 27.07.1998 r. rozbiórkę gołębnika nakazano T.S. – właścicielowi działki nr [....] , na której był usytuowany. Nie wiadomo zatem, co było podstawą twierdzenia organu II instancji, że obowiązek ten został nałożony na skarżącego jako inwestora. Jak wynika z rozdzielnika decyzji stroną tego postępowania nie była L.S. . Organ stwierdził, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone wobec dotychczasowego właściciela, jeżeli nadal jest on posiadaczem lub zarządcą obiektu. Dla ścisłości, w cytowanym przez organ orzecznictwie mowa jest o możliwości kontynuowania egzekucji względem inwestora, jeśli nadal jest posiadaczem i zarządcą obiektu podlegającego rozbiórce, a nie posiadaczem lub zarządcą. Organ II instancji ustalił także, że po zmianie stanu własności nieruchomości, zobowiązany ma dostęp do w/w budynku i korzysta z niego.
Jednakże w przedłożonych aktach brak jest dowodu, że [....] objęty nakazem rozbiórki znajduje się na działce [....] stanowiącej własność L.S.
Wobec braku dostatecznych ustaleń faktycznych Sąd nie może stwierdzić, czy zaskarżone postanowienie narusza art.28 a i 59 § upea. Niewątpliwie, z przyczyn wyżej wskazanych, ustalenie stanu faktycznego z naruszeniem przepisów art.7 i 77 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, na podstawie art.145 pkt 1 lit.b) i art.135 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło