III SA/Łd 651/14

Dnia 22 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U.G. i J. G. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. k.p. W dniu 31 lipca 2014 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga U. G. i J. G. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w Ł. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych. Jak wynika z akt administracyjnych, zaskarżone postanowienie wydane zostało na skutek wniosku skarżących z dnia 13 marca 2014 r. o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych za dokonane czynności na podstawie tytułów wykonawczych nr SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] oraz jednocześnie o zwrot naliczonych bezpodstawnie kosztów egzekucyjnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 64c § 3 w związku art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 t.j.) oraz art. 124 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). W treści postanowienia pouczono skarżących, że na postanowienie nie przysługuje zażalenie. Wobec powyższego, w piśmie z dnia 15 maja 2014 r. skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i wydania ponownie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. W odpowiedzi, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w Ł, w piśmie z dnia 30 czerwca 2014 r., wyjaśnił, że w sprawie nie nastąpiło żadne naruszenie prawa, które podlegałoby usunięciu i wydaniu orzeczenia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Nie zgadzając się treścią powyższego rozstrzygnięcia skarżący wnieśli skargę, w której zarzucili naruszenie art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez uznanie, że niezgodność z prawem tytułu wykonawczego musi wynikać bezpośrednio z rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Strona wniosła o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego[...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 ustawy p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił skarżącym zwrotu kosztów egzekucyjnych. Jako podstawę prawną orzeczenia organ wskazał art. 64c § 3 w związku art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 124 k.p.a. Postanowienie zawierało pouczenie, że nie służy na nie zażalenie. W ocenie Sądu pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest błędne. Skoro postanowienie wydane zostało przez organ egzekucyjny jako organ I instancji, to zgodnie z treścią art. 64c § 7 u.p.e.a. przysługiwało na to postanowienie zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Należy zauważyć, że w zakresie kosztów egzekucyjnych ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza wprawdzie reguły, iż ustalane są one w formie postanowienia, gdyż stosownie do brzmienia § 7 art. 64c, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Zatem wydanie takiego postanowienia uzależnione jest od złożenia stosownego żądania (wniosku) przez zobowiązanego albo wydawane jest z urzędu, jeżeli koszty powinien ponieść wierzyciel. W wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. II FSK 1027/08 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że użyte w art. 64c § 7 u.p.e.a. wyrażenie "postanowienie w sprawie kosztów" należy rozumieć w ten sposób, że może ono dotyczyć zarówno wysokości tych kosztów, ale także zasady ich ponoszenia, w szczególności, gdy obciążają one wierzyciela. To właśnie w postępowaniu "w sprawie kosztów egzekucyjnych" powinny być rozstrzygane szczególne okoliczności przewidziane art. 64c § 3 lub § 4 u.p.e.a., decydujące o rozdziale tych kosztów (LEX nr 508217). Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1997 r. sygn. III SA 1103/95 uznano, że skoro w ogólnym postępowaniu administracyjnym przysługuje skarga na postanowienie w sprawie kosztów postępowania, to skarga przysługuje również na postanowienie w tym przedmiocie, wydane w toku postępowania egzekucyjnego (publ. Baza CBOIS). W tej sytuacji uznać należy, że skoro art. 64c § 7 u.p.e.a. dotyczy ogólnie postanowień w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, tym samym powinien stanowić podstawę rozpoznania wniosku skarżących o ustalenie kosztów egzekucyjnych. Na ten rodzaj postanowienia zażalenie służy, jak wskazuje wprost treść zdania drugiego § 7 art. 64c u.p.e.a. Skarżący zatem, przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, powinni wyczerpać środki zaskarżenia, przysługujące im w toku postępowania administracyjnego, poprzez złożenie zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Skarga na postanowienie organu I instancji (w tym przypadku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...], wniesiona bez wyczerpania przez skarżących środków zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy p.p.s.a. Należy w tym miejscu dodatkowo wskazać, że stanowiska w zakresie niedopuszczalności niniejszej skargi nie zmienia fakt błędnego pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. W orzecznictwie sądowym i doktrynie przyjęte jest powszechnie, że błędne pouczenie w postanowieniu (decyzji), co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia nie może szkodzić stronie postępowania. Błędne pouczenie będzie stanowiło uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., który na mocy art. 18 u.p.e.a. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA 1065/97, opubl. w ONSA 1998/4/135; czy też postanowienie tegoż sądu z dnia 1 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 230/97). Nie stanowi zatem wyczerpania omawianego trybu z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. złożenie przez skarżących w dniu 15 maja 2014 r. w organie I instancji pisma wzywającego do usunięcia naruszenia prawa i wydania ponownie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Z uwagi na wskazane powyżej uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. k.p.