I FSK 756/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-12

Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Ryszard Pęk, Dagmara Dominik-Ogińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wydać decyzję o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania, jeśli istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały instytucję zabezpieczenia przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, ponieważ istniały przesłanki wskazujące na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania. Sąd podkreślił, że katalog okoliczności uzasadniających taką obawę jest otwarty, a do oceny wystarczy wykazanie podstaw do żywienia tej obawy, a nie udowodnienie z całą pewnością niewykonania zobowiązania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki W. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Decyzją tą określono przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku VAT za okres październik-grudzień 2012 r. oraz dokonano zabezpieczenia na majątku spółki. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując na brak przesłanek do zabezpieczenia oraz błędne uzasadnienie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od W. Sp. z o.o. w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Po 472/14 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 17 marca 2014 r. nr ... w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania i kwoty odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r., oraz dokonania zabezpieczenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. Sp. z o.o. w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok sądu I instancji. 1.1. Wyrokiem z 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę "W" Spółka z o.o. w L. (dalej jako "skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 17 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania i kwoty odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. oraz dokonania zabezpieczenia. 2. Uzasadnienie wyroku sądu I instancji. 2.1. W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji ustalił, że 26 sierpnia 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z wnioskiem o wydanie decyzji o zabezpieczeniu na majątku skarżącej spółki, celem zabezpieczenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r., przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. podał we wniosku, że przyczyną wniosku o zabezpieczenie było unikanie wykonania przez zobowiązanego obowiązku przez nieujawnienie zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych. 2.2. Decyzją z 5 września 2013 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. określił skarżącej spółce przybliżoną kwotę zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. w wysokości 429.660,00 zł oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień 5 września 2013 r. w wysokości 31.985,00 zł, jak również dokonał zabezpieczenia tych kwot poprzez zajęcie ruchomości, nieruchomości, rachunku bankowego, wierzytelności oraz innych praw majątkowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, po przytoczeniu treści przepisów regulujących kwestię zabezpieczenia, tj. art. 33 § 1, art. 33 § 2 oraz art. 33 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. dalej: Ordynacja podatkowa), wskazał, że przesłanką dokonania zabezpieczenia była uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Podkreślił, że kwoty przybliżonego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług stanowią 134,53% łącznego dochodu uzyskanego przez skarżącą spółkę w ciągu lat 2008 -2012. Wskazał także za inne okresy (od stycznia do marca 2013 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., decyzją z 15 maja 2013 r. nr [...] określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. w wysokości 326.187,00 zł oraz kwotę odsetek ze zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień 15 maja 2013 r. w wysokości 8.168,00 zł i dokonał zabezpieczenia powyższych kwot poprzez organ egzekucyjny. Organ I instancji mając na uwadze wysokie koszty prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej oraz osiąganie przez nią niskich dochodów, ujęcie w ewidencji zakupu VAT kwoty wynikającej z faktur nieodzwierciedlających faktycznych zdarzeń gospodarczych i zawyżenie z tego tytułu kwoty podatku naliczonego do odliczenia, a także mając na względzie wysokość uszczuplenia podatkowego oraz brak danych dotyczących aktywów, stwierdził, że wystąpiła przesłanka polegająca na uzasadnionej obawie, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane. 2.3. Dyrektor Izby Skarbowej w P., rozpoznając odwołanie wniesione przez skarżącą spółkę, decyzją z 17 marca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przyjął, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, a w wyniku podjętych czynności wykazał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 33 Ordynacji podatkowej, uzasadniające zastosowanie instytucji zabezpieczenia, przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Wskazał, że w postępowaniu ustalono, że przesłankami przemawiającymi za dokonaniem zabezpieczenia były następujące okoliczności: 1. regulowanie przez skarżącą spółkę, ale z opóźnieniem należności w podatku dochodowym od osób prawnych i od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń, jak również w podatku od towarów i usług, 2. wszczęcie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w L. postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącej spółce, obejmującego należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okresy od stycznia 2013r. do lipca 2013 r., 3. niezłożenie przez skarżącą spółkę oświadczenia o stanie majątkowym, 4. dokonanie w toku postępowania kontrolnego ustaleń o niewykonaniu przez skarżącą spółkę zobowiązania w podatku od towarów i usług okresy objęte decyzją. Wystąpienie powyższych przesłanek było zdaniem organu odwoławczego wystarczające do uznania, że zaszła uzasadniona obawa niewykonania przez skarżącą spółkę przyszłych zobowiązań podatkowych. 3. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. 3.1. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości i zarzuciła, że wydano ją z naruszeniem: - art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającym na dokonaniu zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy nie zaistniały do tego przesłanki; organy podatkowe nie wykazał bowiem istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, a w szczególności, że skarżąca spółka trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, - art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji niespełniającej wymogów określonych w art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż w decyzji tej niewłaściwie wskazano podstawę prawną decyzji, bowiem nie wskazano art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis określa przesłanki prowadzenia postępowania zabezpieczającego, - art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, przez wydanie decyzji, której uzasadnienie zostało oparte na regulacjach zawartych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż postępowanie zabezpieczające w stosunku do skarżącej spółki było prowadzone na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, - art. 121 Ordynacji podatkowej, polegającym na prowadzeniu postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co przejawiało się w uzasadnieniu zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych, dokonanego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, przesłankami dokonania zabezpieczenia określonymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. 4. Uzasadnienie wyroku sądu I instancji 4.1. Sąd I instancji oddalając skargę przyjął, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, albowiem zaistniały przesłanki z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie zabezpieczenia na majątku skarżącej spółki. Podkreślił, że w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo oceniły wystąpienie uzasadnionej obawy niewykonania przez skarżącą spółkę zobowiązania podatkowego. 4.2. Sąd I instancji wskazał, że pierwszą okolicznością była wysoka kwota przewidywanych zobowiązań podatkowych, która – jak podkreślił – wprawdzie sama w sobie nie stanowiła przesłanki do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, jednakże odniesiona, do kwot uzyskanego przez skarżącą spółkę dochodu za lata 2008 - 2012, obrazowała jej sytuację finansową i dała podstawę do uznania, że zachodziła uzasadniona obawa niewykonania przybliżonych kwot zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. Zwrócił w tym kontekście uwagę na to, że z analizy zeznań podatkowych CIT -8 złożonych przez skarżącą spółkę w ostatnich 5 latach (2008 -2012 r.) wynikało, że osiągnięty w tych latach łączny dochód wyniósł 343.158,10 zł. Przewidywana kwota zobowiązań podatkowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ujawniona w trakcie kontroli podatkowej i określona w zaskarżonej decyzji wynosiła natomiast 461.645,00 zł. Tym samym Sąd uznał, że kwota ta znacznie przekraczała nawet kilkuletnie dochody skarżącej. W tych okolicznościach, zdaniem sądu I instancji, bez znaczenia dla powyższego stanu pozostawała podniesiona w skardze okoliczność, że dochody skarżącej spółki z roku na rok wzrastają, gdyż i tak nie pozwalają one na pokrycie objętych zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych. 4.3. Ponadto sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. prowadził postępowanie kontrolne w skarżącej spółce za miesiące od stycznia do marca 2013 r. i na jego wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., decyzją z 15 maja 2013 r. określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. w wysokości 326.187,00 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 8.168,00 zł i dokonał zabezpieczenia powyższych kwot. Zatem łączna przybliżona kwota zobowiązań podatkowych skarżącej spółki na dzień wydania zaskarżonej decyzji wyniosła 796.000,00 zł. 4.4. Kolejną okolicznością uzasadniającą wydanie decyzji o zabezpieczeniu było – jak przyjął sąd I instancji – nieterminowe regulowanie należności podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych i od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń oraz podatku od towarów i usług oraz nieuregulowanie przez skarżącą spółkę należności publicznoprawnych, tj. składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od stycznia do grudnia 2013 r. w łącznej kwocie należności głównej 13.489,16 zł. i że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął co do tych należności postępowanie egzekucyjne. Skoro – jak zaznaczył sąd I instancji – skarżąca spółka uzyskując dochody pozwalające na ich uregulowanie nie wykonała dobrowolnie zobowiązań wobec ZUS o znacznie niższej wysokości, to zachodziła uzasadniona obawa niewykonania przez nią zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług określonych w zaskarżonej decyzji w przybliżonej wysokości 429.660,00 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 31.985,00 zł, które przekraczały wielkość uzyskanych łącznych dochodów za lata 2008 – 2012 r. 4.5. Przy ocenie przesłanek uzasadniających istnienie obawy niewykonania zobowiązań podatkowych należało również - zdaniem sądu I instancji – wziąć pod uwagę także okoliczności dotyczące powstania zobowiązań podatkowych, które prawdopodobnie wiążą się z uczestniczeniem skarżącej spółki w fikcyjnym obrocie-towarami (paliwem) i zaniżenie zobowiązań podatkowych poprzez odliczenie podatku naliczonego z faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych. Według sądu I instancji "proceder pozyskiwania pustych faktur zakupu w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych" dodatkowo potwierdzał istnienie uzasadnionej obawy nieuiszczenia przewidywanych zobowiązań podatkowych. 4.6. Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że organy podatkowe nie mogły odnieść się do wielkości majątku skarżącej spółki, gdyż ta, pomimo obowiązku wynikającego z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku od osób prawnych, przepisu art. 69 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości oraz wezwań, nie złożyła sprawozdania finansowego za 2011 r. oraz za 2010 i 2012 rok. Ostatnie sprawozdanie finansowe zostało złożone za 2009 r. i wykazano w nim, że wartość środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych skarżącej spółki na koniec 2009 r. wynosiła 8.666,66 zł. Ponadto skarżąca spółka, pomimo skierowanego do niej i skutecznie doręczonego wezwania, nie złożyła oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ). 4.7. W podsumowaniu sąd I instancji podkreślił, że wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek zebrania dowodów, ciążący na organie podatkowym nie ma charakteru nieograniczonego i bezwzględnego. Podatnik powinien współpracować z organem podatkowym w realizacji obowiązku zebrania jak najbardziej wyczerpującego materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów dla niego niekorzystnych. Dotyczy to również kwestii zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Jeżeli zatem skarżąca spółka twierdziła, że brak jest podstaw do zastosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, to powinna wskazać przeciwdowody dotyczące m.in. wartości i rodzaju posiadanego majątku, bądź inne okoliczności, które mogły uchylić obawę niewykonania rzeczonych zobowiązań podatkowych. 4.8. Jako nieuzasadniony sąd I instancji ocenił zarzut wydania decyzji, której uzasadnienie zostało oparte na przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przywołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 154 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie było bowiem błędem, który czyniłby zaskarżoną decyzję wadliwą. 4.9. Według sądu I instancji bezzasadny był również zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż w przedmiotowej sprawie zostały wykazane przesłanki faktyczne i prawne przemawiające za dokonaniem zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych. 5. Skarga kasacyjna. 5.1. W skardze kasacyjnej sporządzonej i wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy wyrok zaskarżono w całości. 5.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") zaskarżając powyższy wyrok w całości zarzucono, że wydano go z naruszeniem: 5.2.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P., która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Powyższe uchybienie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiało się: a. w błędnym uznaniu, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sytuacji, gdy nie zostały spełnione warunki do wydania decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33 §1 Ordynacji podatkowej, b. stosowaniu zasady in dubio pro fisco, zamiast zasady in dubio pro tributario; 5.2.2. art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez zawarcie w uzasadnieniu wyroku nieudowodnionych przypuszczeń, że skarżąca spółka może uczestniczyć w fikcyjnym obrocie towarami (paliwem). 5.3. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 5.4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach określonych w art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Wbrew bowiem jej wywodom zaskarżony wyrok nie został wydany z naruszeniem wskazanych w niej przepisów postępowania. 6.2. Nie mógł doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej i do uchylenia zaskarżonego wyroku podniesiony w pkt 5.2.2. zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tego zarzutu argumentowano, że do naruszenia powyższego przepisu doszło na skutek zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku "nieudowodnionych przypuszczeń, że skarżąca spółka może uczestniczyć w fikcyjnym obrocie towarami (paliwem)". Podkreślono, że dopóki ta okoliczność nie została udowodniona, to niedopuszczalne jest powoływanie się na takie przypuszczenie, co wynika z zasady in dubio pro tributario. Naczelny Sąd Administracyjny, poddając ocenie tak uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zauważa, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w pełni umożliwia jego kontrolę instancyjną. Podkreślić przy tym trzeba, że skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga wykazania, że uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjmuje się, że użyte w tym przepisie słowo "mogło mieć wpływ" oznacza, że pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy, tj. że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy, gdyby do tego naruszenia nie doszło. Naczelny Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę powyższe uwagi oraz przedstawioną w skardze kasacyjnej argumentację uzasadniającą naruszenie art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zauważa, że nie wykazano w niej jaki wpływ na wynik sprawy miało to, że sąd I instancji "oparł się na przypuszczeniu, że skarżąca spółka bierze udział w fikcyjnym obrocie towarami (paliwami)". Przesłanką oddalenia skargi, co przyjął sąd I instancji, było wykazanie przez organy podatkowe, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych także z innych powodów aniżeli domniemany udział skarżącej spółki w "fikcyjnym obrocie towarami". 6.3. W sformułowanych w skardze kasacyjnej pozostałych zarzutach naruszenia przepisów postępowania ograniczono się tylko do zakwestionowania przyjętej przez sąd I instancji oceny zastosowania art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzut ten uzasadniono błędnym ustaleniem, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sytuacji, gdy nie zostały spełnione warunki do wydania decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33 §1 Ordynacji podatkowej oraz zastosowaniem zasady in dubio pro fisco, zamiast zasady in dubio pro tributario. 6.4. Poddając ocenie ten zarzut należy podkreślić w punkcie wyjścia, że jeśli chodzi o uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, to w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca podaje przykłady takich sytuacji, używając zwrotu "w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Katalog okoliczności uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania jest zatem otwarty, na co wskazuje użyty w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zwrot "w szczególności". Z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że "uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane" wymaga wykazania, ale przedmiotem tego procesu nie musi być udowodnienie, że na pewno, z całą pewnością, podatnik danego zobowiązania nie wykona. Przedmiotem tych dowodów powinno być natomiast wykazanie, że organ podatkowy miał podstawy, do czego odwołuje się orzecznictwo, aby żywić taką uzasadnioną obawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FSK 251/15, dostępny na stronach internetowych w bazie orzeczeń sądów administracyjnych). 6.5. W podanym wyżej kontekście Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zarzutach skargi kasacyjnej oraz w ich uzasadnieniu nie podważono w żaden sposób okoliczności, które w ocenie organów podatkowych oraz sądu I instancji przesądziły o ustaleniu, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Odnotować tylko dla porządku należy, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji i zakres niezbędnych ustaleń faktycznych wyznaczał art. 33 § 2 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zwrotu podatku. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano w żaden sposób takich ustaleń jak: regulowanie przez skarżącą spółkę z opóźnieniem należności w podatku dochodowym od osób prawnych i od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń, jak również w podatku od towarów i usług, prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w L. postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącej spółce, obejmującego należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, niezłożenie przez skarżącą spółkę pomimo wezwania oświadczenia o stanie majątkowym, niewykonanie przez skarżącą spółkę zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. Do tych okoliczności dołączała się wysoka kwota przewidywanych zobowiązań podatkowych, która odniesiona do kwot uzyskanego przez skarżącą spółkę dochodu za lata 2008 - 2012, zobrazowała jej sytuację finansową. W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należało, że sąd I instancji nie popełnił błędu przyjmując, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły okoliczności wskazujące na wystąpienie uzasadnionej obawy co do niewykonania przybliżonych kwot zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. i że nie naruszyły art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. 6.6. Nie sposób w tym miejscu pominąć tego, że w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczono się w zasadzie do polemiki z przyjętą przez sąd I instancji oceną powyższych okoliczności faktycznych. Taka polemiczna ocena, bez podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania podatkowego, które stanowią podstawę ustaleń faktycznych, nie mogła prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. "Związanie" Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. 6.7. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach wytyczonych w skardze kasacyjnej, stwierdził, że sąd I instancji nie popełnił błędu przyjmując, że zgromadzony i przedstawiony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do zastosowania art. 33 § 2 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. 6.8. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna była pozbawiona uzasadnionych podstaw i na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło